Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §1.71.1-1.71.5

王による法への服従と公正な統治の恩恵

72 / 406 箇所 · ギリシア語

要旨

エジプトの王たちが法律の規制を不満とせず、かえって最善の生として受け入れていたこと、そしてその正義によって民衆から深い忠誠を得て国家が繁栄したことを説明する。

§1.71.1παραδόξου δʼ εἶναι δοκοῦντος τοῦ μὴ πᾶσαν ἔχειν ἐξουσίαν τὸν βασιλέα τῆς καθʼ ἡμέραν τροφῆς, πολλῷ θαυμασιώτερον ἦν τὸ μήτε δικάζειν μήτε χρηματίζειν τὸ τυχὸν αὐτοῖς ἐξεῖναι, μηδὲ τιμωρήσασθαι μηδένα διʼ ὕβριν ἢ διὰ θυμὸν ἤ τινα ἄλλην αἰτίαν ἄδικον, ἀλλὰ καθάπερ οἱ περὶ ἑκάστων κείμενοι νόμοι προσέταττον.
王が日々の食物についてすべての決定権を持つわけではないということが奇異に思われる一方で、それよりはるかに驚くべきことは、王たちが恣意的に裁判をしたり公務を処理したりすることが許されず、また、傲慢さや怒り、あるいは何か他の不当な理由によって、誰一人として処罰することができず、むしろ個々の事柄に関して定められた法律が命じる通りにしなければならなかったことである。
§1.71.2ταῦτα δὲ κατὰ τὸ ἔθος πράττοντες οὐχ ὅπως ἠγανάκτουν ἢ προσέκοπτον ταῖς ψυχαῖς, ἀλλὰ τοὐναντίον ἡγοῦντο ἑαυτοὺς ζῆν βίον μακαριώτατον·
習慣に従ってこれらのことを行うにあたり、彼らは憤慨したり心に不満を抱いたりしたどころか、それどころか、自分たちはこの上なく幸福な生活を送っていると考えていた。
§1.71.3τοὺς μὲν γὰρ ἄλλους ἀνθρώπους ἐνόμιζον ἀλογίστως τοῖς φυσικοῖς πάθεσι χαριζομένους πολλὰ πράττειν τῶν φερόντων βλάβας ἢ κινδύνους, καὶ πολλάκις ἐνίους εἰδότας ὅτι μέλλουσιν ἁμαρτάνειν μηδὲν ἧττον πράττειν τὰ φαῦλα, κατισχυομένους ὑπʼ ἔρωτος ἢ μίσους ἤ τινος ἑτέρου πάθους, ἑαυτοὺς δʼ ἐζηλωκότας βίον τὸν ὑπὸ τῶν φρονιμωτάτων ἀνδρῶν προκεκριμένον ἐλαχίστοις περιπίπτειν ἀγνοήμασι.
というのも、他の人々は理性を欠いて自然な情動に身を任せ、害や危険をもたらす多くのことを行っており、またしばしば、ある人々は自分たちが過ちを犯そうとしていることを知りながらも、愛欲や憎悪、あるいは他の何らかの感情に圧倒されて、それでもなお卑しい行いをしていると考えていたのに対し、自分たちは最も賢明な人々によって選ばれた生き方を志向しているため、極めてわずかな誤りにしか陥らないと考えていたからである。
§1.71.4τοιαύτῃ δὲ χρωμένων τῶν βασιλέων δικαιοσύνῃ πρὸς ὑποτεταγμένους, τὰ πλήθη ταῖς εἰς τοὺς ἡγουμένους εὐνοίαις πᾶσαν συγγενικὴν φιλοστοργίαν ὑπερεβάλλετο οὐ γὰρ μόνον τὸ σύστημα τῶν ἱερέων, ἀλλὰ καὶ συλλήβδην ἅπαντες οἱ κατʼ Αἴγυπτον οὐχ οὕτω γυναικῶν καὶ τέκνων καὶ τῶν ἄλλων τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς ἀγαθῶν ἐφρόντιζον ὡς τῆς τῶν βασιλέων ἀσφαλείας.
王たちが臣下に対してこのような正義を行っていたので、民衆は統治者たちへの好意において、親族間のあらゆる愛情をも凌駕していた。 なぜなら、神官の集団だけでなく、エジプト中の人々がことごとく、妻や子供や自分たちの持つその他の善きものよりも、王たちの安全を気にかけていたからである。
§1.71.5τοιγαροῦν πλεῖστον μὲν χρόνον τῶν μνημονευομένων βασιλέων πολιτικὴν κατάστασιν ἐτήρησαν, εὐδαιμονέστατον δὲ βίον ἔχοντες διετέλεσαν, ἕως ἔμεινεν ἡ προειρημένη τῶν νόμων σύνταξις, πρὸς δὲ τούτοις ἐθνῶν τε πλείστων ἐπεκράτησαν καὶ μεγίστους πλούτους ἔσχον, καὶ τὰς μὲν χώρας ἔργοις καὶ κατασκευάσμασιν ἀνυπερβλήτοις, τὰς δὲ πόλεις ἀναθήμασι πολυτελέσι καὶ παντοίοις ἐκόσμησαν.
それゆえ彼らは、歴史に記録されている王たちの中で最も長い間、国制を維持し、前述の法律の体系が維持されている間、この上なく幸福な生活を送り続けた。 それに加えて、彼らは非常に多くの民族を支配下に置き、莫大な富を手にして、国土を比類なき建造物や施設によって、都市を贅を尽くしたあらゆる種類の献納物によって飾ったのである。

語釈・文法注

  1. §1.71.1παραδόξου δʼ εἶναι δοκοῦντος τοῦ μὴ πᾶσαν ἔχειν ἐξουσίαν τὸν βασιλέα τῆς καθʼ ἡμέραν τροφῆς — 属格絶対構文。中性形容詞属格 παραδόξου は、δοκοῦντος の主格補語のように機能しており、定冠詞を伴う不定詞句 τοῦ μὴ πᾶσαν ἔχειν ... が意味上の主語となっている。
  2. §1.71.1τὸ μήτε δικάζειν μήτε χρηματίζειν τὸ τυχὸν αὐτοῖς ἐξεῖναι — 不定詞 ἐξεῖναι に定冠詞 τὸ が付いて名詞化され、文全体の主語となっている。αὐτοῖς は ἐξεῖναι の与格主語。τὸ τυχόν は「偶然出会うもの」から転じて「恣意的に」という副詞的用法。
  3. §1.71.2οὐχ ὅπως ... ἀλλὰ τοὐναντίον ... — 「〜どころか、かえって〜」を意味する相関的表現。οὐχ ὅπως(およそ...でない)の後ろに動詞 ἠγανάκτουν / προσέκοπτον が続き、ἀλλὰ とともに対比をなす。
  4. §1.71.3τοὺς μὲν γὰρ ἄλλους ἀνθρώπους ἐνόμιζον ... ἑαυτοὺς δʼ ... ἐλαχίστοις περιπίπτειν ἀγνοήμασι — 動詞 ἐνόμιζον に対する二つの対格不定詞構文の対比。前半は τοὺς μὲν γὰρ ἄλλους ἀνθρώπους が主語で πράττειν が不定詞。後半は ἑαυτοὺς δʼ が主語で περιπίπτειν が不定詞。分詞 χαριζομένους や ἐζηλωκότας は、それぞれの対格主語に一致している。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §1.71.1-1.71.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:1.71.1-1.71.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。