Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §16.39.1-16.39.8

ペロポネソスでの紛争とカイロネイアの攻防

547 / 723 箇所 · ギリシア語

要旨

ペロポネソス半島でラケダイモン人とメガロポリス人の対立を契機とする戦争が勃発し、双方の同盟国が参戦して激しい戦闘が行われる。また、フォキスの将軍ファライコスがカイロネイアを占領するが、ボイオティア人に敗退させられ、フォキス領内が荒廃する。

§16.39.1ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις καὶ κατὰ τὴν Πελοπόννησον ἐγένοντο ταραχαὶ καὶ κινήσεις διὰ τοιαύτας τινὰς αἰτίας.
これらの事柄がなされているのと同時に、ペロポネソスにおいても、次のような原因によって混乱と動揺が生じた。
Λακεδαιμόνιοι πρὸς Μεγαλοπολίτας διαφερόμενοι τὴν χώραν αὐτῶν κατέδραμον Ἀρχιδάμου τὴν ἡγεμονίαν ἔχοντος·
ラケダイモン人はメガロポリス人と対立し、アルキダモスが指揮を執る中で彼らの領土に侵入した。
οἱ δὲ Μεγαλοπολῖται παροξυνθέντες ἐπὶ τοῖς πραχθεῖσι καὶ καθʼ ἑαυτοὺς οὐκ ὄντες ἀξιόμαχοι παρὰ τῶν συμμάχων μετεπέμψαντο βοήθειαν.
メガロポリス人は行われたことに憤慨し、自分たちだけでは十分に対抗できなかったため、同盟者たちに救援を要請した。
§16.39.2Ἀργεῖοι μὲν οὖν καὶ Σικυώνιοι καὶ Μεσσήνιοι πανδημεὶ κατὰ τάχος ἐβοήθησαν, Θηβαῖοι δʼ ἀπέστειλαν πεζοὺς μὲν τετρακισχιλίους, ἱππεῖς δὲ πεντακοσίους, στρατηγὸν ἐπιστήσαντες Κηφισίωνα.
そこで、アルゴス人、シキュオン人、メッセニア人は総動員で速やかに救援に赴き、テーバイ人はケフィシオンを将軍に任命して、歩兵四千、騎兵五百を派遣した。
§16.39.3Μεγαλοπολῖται μὲν οὖν μετὰ τῶν συμμάχων ἐκστρατεύσαντες κατεστρατοπέδευσαν περὶ τὰς πηγὰς τοῦ Ἀλφειοῦ ποταμοῦ·
メガロポリス人は同盟者たちとともに出陣し、アルフェイオス川の源流付近に陣を敷いた。
οἱ δὲ Λακεδαιμόνιοι τρισχιλίους μὲν πεζοὺς παρὰ Φωκέων προσελάβοντο, ἱππεῖς δὲ ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα παρὰ Λυκόφρονος καὶ Πειθολάου τῶν ἐκπεπτωκότων ἐκ τῆς ἐν Φεραῖς τυραννίδος· συστησάμενοι δὲ δύναμιν ἀξιόμαχον κατεστρατοπέδευσαν περὶ Μαντίνειαν.
一方、ラケダイモン人はフォキス人から三千の歩兵を、またフェライの僭主政治から追放されたリュコフロンとペイトラオスから百五十の騎兵を増援として受け取り、対抗しうる軍勢を編成してマンティネイア付近に陣を敷いた。
§16.39.4μετὰ δὲ ταῦτα ἐπὶ πόλιν Ὀρνεὰς τῆς Ἀργείας καταντήσαντες ἔφθασαν αὐτὴν ἐκπολιορκήσαντες πρὸ τῆς τῶν πολεμίων παρουσίας,οὖσαν σύμμαχον τῶν Μεγαλοπολιτῶν.
その後、彼らはアルゴス領の都市オルネアイに至り、敵が現れる前に、メガロポリス人の同盟都市であったこの都市を包囲して陥落させた。
ἐπεξελθόντων δὲ τῶν Ἀργείων συνάψαντες μάχην ἐνίκησαν καὶ πλείους τῶν διακοσίων ἀπέκτειναν.
アルゴス人が打って出てくると、戦闘を交えて勝利し、二百人以上を殺害した。
§16.39.5τῶν δὲ Θηβαίων ἐπιφανέντων καὶ τῷ μὲν πλήθει διπλασίων ὄντων, ταῖς δʼ εὐταξίαις λειπομένων συνέστη μάχη καρτερά·
しかし、テーバイ人が現れ、数においては二倍であったものの、規律においては劣っていたため、激しい戦闘が引き起こされた。
καὶ τῆς νίκης ἀμφιδόξου γενομένης οἱ μὲν Ἀργεῖοι καὶ οἱ σύμμαχοι τὴν εἰς τὰς οἰκείας πόλεις ἐπάνοδον ἐποιήσαντο, Λακεδαιμόνιοι δʼ εἰς τὴν Ἀρκαδίαν ἐμβαλόντες καὶ πόλιν Ἑλισσοῦντα κατὰ κράτος ἑλόντες καὶ διαρπάσαντες ἐπανῆλθον εἰς τὴν Σπάρτην.
勝敗が定まらなかったため、アルゴス人と同盟者たちはそれぞれの都市へ帰還し、ラケダイモン人はアルカディアに侵入して都市ヘリススを力ずくで占領して略奪した上で、スパルタに帰還した。
§16.39.6μετὰ δέ τινα χρόνον οἱ Θηβαῖοι μετὰ τῶν συμμάχων ἐνίκησαν τοὺς πολεμίους περὶ Τέλφουσαν καὶ συχνοὺς ἀνελόντες ἐζώγρησαν Ἀνάξανδρόν τε τὸν ἡγούμενον καὶ τῶν ἄλλων πλείους τῶν ἑξήκοντα.
しばらくして、テーバイ人は同盟者たちとともにテルプサ付近で敵を破り、多くの者を殺害し、指揮官アナクサンドロスと、その他の者のうち六十人以上を生け捕りにした。
μετʼ ὀλίγον δὲ χρόνον ἄλλαις δυσὶ μάχαις προετέρησαν καὶ τῶν ἐναντίων οὐκ ὀλίγους κατέβαλον.
その少し後、さらに二回の戦闘で優勢に立ち、敵の少なからぬ数を討ち取った。
§16.39.7τὸ δὲ τελευταῖον τῶν Λακεδαιμονίων ἀξιολόγῳ μάχῃ νικησάντων, αἱ δυνάμεις ἀμφοτέρων εἰς τὰς οἰκείας πόλεις ἐπανῆλθον.
最後にラケダイモン人が大規模な戦闘で勝利すると、双方の軍勢はそれぞれの都市に帰還した。
ἔπειτα τῶν Λακεδαιμονίων ποιησαμένων ἀνοχὰς πρὸς τοὺς Μεγαλοπολίτας ἐπανῆλθον εἰς τὴν Βοιωτίαν οἱ Θηβαῖοι.
その後、ラケダイモン人がメガロポリス人と休戦を結んだため、テーバイ人はボイオティアに帰還した。
§16.39.8Φάλαικος δὲ περὶ τὴν Βοιωτίαν διατρίβων Χαιρώνειαν εἷλε καὶ τῶν Θηβαίων ἐπιβοηθησάντων ἐξέπεσεν ἐκ τῆς πόλεως.
一方、ファライコスはボイオティア付近に留まってカイロネイアを占領したが、テーバイ人が救援に駆けつけると、都市から追い出された。
ἔπειθʼ οἱ μὲν Βοιωτοὶ πολλῇ δυνάμει στρατεύσαντες εἰς τὴν Φωκίδα τὴν πλείστην αὐτῆς ἐπόρθησαν καὶ τὰς κατὰ τὴν χώραν κτήσεις ἐδῄωσαν·
その後、ボイオティア人は大軍を率いてフォキスへ遠征し、その大半を略奪し、その地方の財産を荒廃させた。
ἔνια δὲ καὶ τῶν μικρῶν πολισμάτων ἑλόντες καὶ λαφύρων πλῆθος ἀθροίσαντες ἐπανῆλθον εἰς τὴν Βοιωτίαν.
そして、いくつかの小さな町をも占領し、大量の戦利品を集めてボイオティアへと帰還した。

語釈・文法注

  1. 16.39.1ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις — ἅμα に分詞の与格形が伴う「与格絶対(dative absolute)」に準ずる構文。通常の「属格絶対(genitive absolute)」と同じく、主節の主語とは異なる主語(τούτοις)を立てて同時性を表している。
  2. 16.39.4ἔφθασαν αὐτὴν ἐκπολιορκήσαντες — 動詞 φθάνω と現在分詞またはアオリスト分詞(ここでは ἐκπολιορκήσαντες)が結合し、「先んじて〜する」「〜するのよりも早く行う」という先取り・先行のニュアンスを表す構文。ここでは「敵が到着するよりも前に(πρὸ τῆς τῶν πολεμίων παρουσίας)その都市を攻め落とした」ことを意味する。
  3. 16.39.5τῷ μὲν πλήθει διπλασίων ὄντων, ταῖς δʼ εὐταξίαις λειπομένων — 名詞 πλήθει と εὐταξίαις は、それぞれ形容詞 διπλασίων および分詞 λειπομένων が適用される領域を限定する「観点の与格(dative of respect / specification)」である。それぞれ「数において(二倍)」「規律において(劣る)」の意味をなす。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §16.39.1-16.39.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc4:16.39.1-16.39.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。