Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §15.92.1-15.92.5

レオミトレスの裏切りとエジプト王タコスの失脚

504 / 723 箇所 · ギリシア語

要旨

レオミトレスの裏切りによるペルシア王との和解、エジプト王タコスの遠征準備、およびタコスの不在を突いたネクタネボスらによる王位奪取とタコスのペルシア逃亡について描かれる。

§15.92.1ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις Ῥεομίθρης, ὑπὸ τῶν ἀποστατῶν πεμφθεὶς εἰς Αἴγυπτον πρὸς Ταχὼ τὸν βασιλέα, καὶ λαβὼν ἀργυρίου μὲν τάλαντα πεντακόσια, ναῦς δὲ μακρὰς πεντήκοντα, κατέπλευσε τῆς Ἀσίας εἰς τὰς ὀνομαζομένας Λεύκας.
これらのことが行われているのと同時に、レオミトレスは、離反者たちによってエジプトの王タコスのもとへ派遣され、銀五百タラントンと軍船五十隻を受け取ると、アジアのレウカイと呼ばれる場所に船で到着した。
εἰς δὲ ταύτην τὴν πόλιν μεταπεμψάμενος πολλοὺς τῶν ἀφεστηκότων ἡγεμόνας, τούτους μὲν συλλαβὼν καὶ δήσας ἀνέπεμψε πρὸς Ἀρταξέρξην, αὐτὸς δὲ ἀποστάτης γενόμενος ταῖς ἐκ τῆς προδοσίας δωρεαῖς διελύσατο τὰ πρὸς τὸν βασιλέα.
彼はこの都市に、離反した指導者たちの多くを呼び寄せると、彼らを捕らえて縛り、アルタクセルクセスのもとへ送り届け、自らは(反乱軍からの)離反者となって、裏切りによって得た贈り物を用いて王との関係を修復した。
§15.92.2κατὰ δὲ τὴν Αἴγυπτον Ταχὼς ὁ βασιλεὺς κατασκευασάμενος τὰ πρὸς τὸν πόλεμον διακοσίας μὲν τριήρεις εἶχε πολυτελῶς κεκοσμημένας, μισθοφόρους δʼ ἐπιλέκτους ἐκ τῆς Ἑλλάδος μυρίους, χωρὶς δὲ τούτων πεζοὺς στρατιώτας Αἰγυπτίους ὀκτακισμυρίους.
エジプトでは、王タコスが戦争の準備を整え、贅を尽くして艤装された三段櫂船二百隻と、ギリシアからの精鋭の傭兵一万人、さらにこれらとは別にエジプト人の歩兵八万人を擁していた。
καὶ τῶν μὲν μισθοφόρων τὴν ἡγεμονίαν παρέδωκεν Ἀγησιλάῳ τῷ Σπαρτιάτῃ, ἀπεσταλμένῳ μὲν ὑπὸ Λακεδαιμονίων ἐπὶ συμμαχίαν μεθʼ ὁπλιτῶν χιλίων, δυναμένῳ δʼ ἡγεῖσθαι στρατιωτῶν καὶ διʼ ἀνδρείαν καὶ στρατηγικὴν σύνεσιν τεθαυμασμένῳ·
そして、傭兵たちの指揮権をスパルタ人アゲシラオスに委ねた。 彼はラケダイモン人によって重装歩兵一千人とともに同盟のために派遣されており、兵士を率いる能力があり、その勇気と将帥としての知性ゆえに感嘆されていた。
§15.92.3τοῦ δὲ ναυτικοῦ τὴν στρατηγίαν ἐνεχείρισε Χαβρίᾳ τῷ Ἀθηναίῳ, δημοσίᾳ μὲν ὑπὸ τῆς πατρίδος οὐκ ἀπεσταλμένῳ, ἰδίᾳ δὲ ὑπὸ τοῦ βασιλέως συστρατεύειν πεπεισμένῳ.
また、艦隊の指揮権はアテナイ人カブリアスに委ねた。 彼は祖国から公に派遣されたわけではなく、個人として王に説得されてともに従軍していた。
αὐτὸς δὲ τῶν Αἰγυπτίων ἔχων τὴν ἡγεμονίαν καὶ στρατηγὸς ὢν ἁπάσης τῆς δυνάμεως, Ἀγησιλάῳ μὲν συμβουλεύσαντι μένειν ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου καὶ διὰ τῶν στρατηγῶν τὸν πόλεμον διοικεῖν οὐ προσέσχε καλῶς συμβουλεύοντι.
タコス自身はエジプト人たちの指揮権を握り、全軍の将軍であったが、エジプトに留まり将軍たちを通じて戦争を遂行するよう勧めたアゲシラオスの、有益な助言に耳を貸さなかった。
τῆς γὰρ δυνάμεως προελθούσης πορρωτέρω καὶ περὶ Φοινίκην καταστρατοπεδευούσης, ὁ καθεσταμένος ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου στρατηγὸς ἀπέστη ἀπὸ τοῦ βασιλέως, διαπεμψάμενος δὲ πρὸς τὸν υἱὸν Νεκτανεβώ, καὶ πείσας ἀντέχεσθαι τῆς ἐν Αἰγύπτῳ βασιλείας, μέγαν πόλεμον ἐξέκαυσεν·
というのも、軍勢がさらに先へと進み、ポイニケの近くに宿営していたとき、エジプトの留守に任じられていた将軍が王に対して反旗を翻し、息子のネクタネボスに使者送って、エジプトの王位を要求するよう説得し、大きな戦争を巻き起こしたからである。
§15.92.4ὁ γὰρ Νεκτανεβὼς ὑπὸ τοῦ βασιλέως τεταγμένος ἡγεμὼν τῶν ἐξ Αἰγύπτου στρατιωτῶν, καὶ πεμφθεὶς ἀπὸ τῆς Φοινίκης πολιορκεῖν τὰς ἐν τῇ Συρίᾳ πόλεις, συγκάταινος γενόμενος ταῖς τοῦ πατρὸς ἐπιβολαῖς, τοὺς μὲν ἡγεμόνας δωρεαῖς, τοὺς δὲ στρατιώτας ἐπαγγελίαις προτρεψάμενος, ἔπεισε συναγωνιστὰς γενέσθαι.
すなわち、ネクタネボスは王からエジプト出身の兵士たちの指揮官に任命され、ポイニケからシリアの諸都市を包囲するために派遣されていたが、父親の計画に同意し、指揮官たちを贈り物で、兵士たちを約束によって抱き込み、共闘するよう説得したのである。
§15.92.5τέλος δὲ καταληφθείσης ὑπὸ τῶν ἀποστατῶν τῆς Αἰγύπτου, ὁ μὲν Ταχὼς καταπλαγεὶς ἐτόλμησε διὰ τῆς Ἀραβίας ἀναβῆναι πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ συγγνώμην ἠξίου δοῦναι περὶ τῶν ἡμαρτημένων·
最終的にエジプトが反乱者たちに制圧されると、タコスは恐れおののき、アラビアを経由して王のもとへと上ることを決意し、犯した過ちに対する許しを求めた。
ὁ δὲ Ἀρταξέρξης οὐ μόνον αὐτὸν ἀπέλυσε τῶν ἐγκλημάτων, ἀλλὰ καὶ στρατηγὸν ἀπέδειξε τοῦ πρὸς Αἰγυπτίους πολέμου.
アルタクセルクセスは彼の罪を免除しただけでなく、彼をエジプト人に対する戦争の将軍に任命した。

語釈・文法注

  1. 15.92.1διελύσατο τὰ πρὸς τὸν βασιλέα — 動詞 `διαλύω` の中間相 `διαλύομαι` は「不和を解消する」「和解する」を意味する。直訳すると「王に対する(敵対関係などの)諸事柄を解消した」となり、裏切りによって得た莫大な資金や船を差し出すことで、自らの反乱行為に対する王の怒りを鎮め、和解を取り決めたことを示す。
  2. 15.92.3Ἀγησιλάῳ μὲν συμβουλεύσαντι... οὐ προσέσχε καλῶς συμβουλεύοντι — 動詞 `προσέχω` は「留意する」「耳を傾ける」の意味で与格(ここでは `Ἀγησιλάῳ`)を取る。アオリスト分詞 `συμβουλεύσαντι`(助言したこと)と現在分詞 `συμβουλεύοντι`(有益な助言を与えている状態)が巧みに並置されており、「有益な助言を与えているアゲシラオスが(〜と)助言したことに対して、彼は耳を貸さなかった」という構造になっている。
  3. 15.92.3ὁ καθεσταμένος ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου στρατηγὸς — 前置詞 `ἐπί` +属格は「〜を支配して」「〜の職に就いて」を意味し、完了受動分詞 `καθεσταμένος`(配置された、任命された)を修飾して「エジプトの統治・守備を任されていた将軍」を指す。これが文の主語であり、主動詞は `ἀπέστη`(離反した)および `ἐξέκαυσεν`(燃え立たせた)である。
  4. 15.92.5ἀναβῆναι πρὸς τὸν βασιλέα — 動詞 `ἀναβαίνω`(上る)は、地中海沿岸地方からペルシア帝国の内陸奥深く(王宮のあるスサやバビロンなど)へ移動することを表す古典期の標準的な表現(いわゆる「アナバシス」)である。ここではエジプト王タコスがペルシア王に降伏・恭順するために、自ら内陸へ赴いたことを意味する。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §15.92.1-15.92.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc4:15.92.1-15.92.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。