Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §15.39.1-15.39.3

テーバイの台頭とエパメイノンダスの資質

451 / 723 箇所 · ギリシア語

要旨

優れた将軍エパメイノンダスらの指導のもと、テーバイ人がスパルタを圧倒して覇権を争う勢いを見せたこと、および彼の優れた教養と軍事的功績の概要が語られる。

§15.39.1οἱ δὲ Θηβαῖοι, τῇ τε ῥώμῃ τῶν σωμάτων καὶ ταῖς ἀλκαῖς διαφέροντες καὶ πολλαῖς μάχαις προνενικηκότες τοὺς Λακεδαιμονίους, μετέωροι τοῖς φρονήμασιν ὑπῆρχον καὶ τῆς κατὰ γῆν ἡγεμονίας ἠμφισβήτουν.
テーバイ人たちは、身体の強健さと勇気において優れており、また多くの戦いにおいてすでにスパルタ人たちに勝利を収めていたので、意気揚々として陸上での覇権を要求した。
οὐ διεψεύσθησαν δὲ τῆς ἐλπίδος διὰ τὰς εἰρημένας αἰτίας καὶ διὰ τὸ πλείονας ἔχειν ἀγαθοὺς ἡγεμόνας καὶ στρατηγοὺς κατὰ τοὺς ὑποκειμένους χρόνους.
そして彼らは、上述の理由と、当面の時期により多くの優れた指導者や将軍を有していたことによって、その期待を裏切られなかった。
§15.39.2ἐπιφανέστατοι δʼ ἦσαν Πελοπίδας καὶ Γοργίδας καὶ Ἐπαμεινώνδας·
とりわけ際立っていたのは、ペロピダス、ゴルギダス、そしてエパメイノンダスであった。
οὗτος γὰρ οὐ μόνον τῶν ὁμοεθνούντων, ἀλλὰ καὶ πάντων Ἑλλήνων πολὺ προέσχεν ἀνδρείᾳ τε καὶ στρατηγικῇ συνέσει.
というのも、この最後者は同胞のうちだけでなく、すべてのギリシア人のうちでも、勇気と将帥としての知性において遥かに抜きんでていたからである。
μετέσχε γὰρ ἐπὶ πολὺ πάσης παιδείας, καὶ μάλιστα τῆς Πυθαγορικῆς φιλοσοφίας· πρὸς δὲ τούτοις φυσικοῖς προτερήμασι κεχορηγημένος, εἰκότως καὶ πράξεις ἐπιφανεστάτας συνετέλεσεν.
彼はあらゆる教養、とりわけピタゴラス派の哲学を深く修めており、それに加えて天賦の優れた資質に恵まれていたため、きわめて輝かしい偉業を成し遂げたのも当然のことであった。
διὸ καὶ συναναγκασθεὶς ὀλίγοις πολιτικοῖς στρατιώταις πρὸς πάσας τὰς τῶν Λακεδαιμονίων καὶ τῶν συμμάχων δυνάμεις ἀγωνίσασθαι, τοσοῦτον ὑπερέσχε τῶν ἀνικήτων στρατιωτῶν, ὥστε τὸν βασιλέα τῶν Σπαρτιατῶν Κλεόμβροτον ἀνελεῖν, τὸ δὲ πλῆθος τῶν ἀντιταχθέντων ἄρδην σχεδὸν κατακόψαι.
それゆえ、少数の市民兵を率いてスパルタ人とその同盟軍の全軍勢と戦うことを余儀なくされた際にも、あの「無敵の」兵士たちを遥かに圧倒し、その結果スパルタ人の王クレオンブロトスを討ち取り、立ち向かってきた敵の軍勢をほぼ根こそぎ全滅させるに至った。
§15.39.3καὶ τὰ τηλικαῦτα παραδόξως διεπράξατο διὰ τὴν ἀγχίνοιαν καὶ τὴν ἐκ παιδείας αὐτῷ περιγεγενημένην ἀρετήν.
彼はこのような偉業を、彼の機知と、教育によって彼に備わった徳によって、驚くべき形で成し遂げたのである。
ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων μικρὸν ὕστερον ἐν τοῖς κατὰ μέρος ἐκτεθεῖσι σαφέστερον δηλώσομεν, νῦν δʼ ἐπὶ τὸ συνεχὲς τῆς ἱστορίας τρεψόμεθα.
しかし、これらについては少し後で個別的に叙述する中でより明確に明かすこととし、今は歴史の連続する記述に戻ることにしよう。

語釈・文法注

  1. §15.39.1διὰ τὸ πλείονας ἔχειν ... — 前置詞 `διά` の目的語となっている、冠詞付き不定詞 `τὸ ... ἔχειν` の名詞的用法。不定詞の意味上の主語は、主節の主語と同じ「テーバイ人」であるため、対格主語は明示されていない。形容詞 `πλείονας`(=`πλείους`、対格複数)は `ἀγαθοὺς ἡγεμόνας καὶ στρατηγοὺς` を修飾する。
  2. §15.39.2συναναγκασθεὶς ... ἀγωνίσασθαι — 受動態分詞 `συναναγκασθείς` が主節の主語(エパメイノンダス)を修飾し、それに不定詞 `ἀγωνίσασθαι` が付随して「~することを余儀なくされて」という意味を表す。与格 `ὀλίγοις πολιτικοῖς στρατιώταις` は随伴の与格(「少数の市民兵とともに」)。
  3. §15.39.2τοσοῦτον ὑπερέσχε ... ὥστε ... — 相関表現 `τοσοῦτον ... ὥστε` が用いられており、`τοσοῦτον`(これほどまでに)が動詞 `ὑπερέσχε` を修飾し、結果節を導く `ὥστε` につながる。`ὥστε` 節の中の動詞は不定詞 `ἀνελεῖν` と `κατακόψαι` であり、その意味上の主語はエパメイノンダス、また最初の不定詞の対格目的語は `τὸν βασιλέα ... Κλεόμβροτον` である。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §15.39.1-15.39.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc4:15.39.1-15.39.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。