§8.559δικαίως δὴ τοῦτο ἐπʼ αὐταῖς ἐροῦμεν, τὸ ἀναγκαῖον.
「したがって、我々はこれらに対して『必要不可欠』というこの言葉を正当に用いることになるね。
δικαίως.
」「正当に。
τί δέ;
」「では、これらはどうだ。
ἅς γέ τις ἀπαλλάξειεν ἄν, εἰ μελετῷ ἐκ νέου, καὶ πρὸς οὐδὲν ἀγαθὸν ἐνοῦσαι δρῶσιν, αἱ δὲ καὶ τοὐναντίον, πάσας ταύτας εἰ μὴ ἀναγκαίους φαῖμεν εἶναι, ἆρʼ οὐ καλῶς ἂν λέγοιμεν;
もし若い頃から訓練するならば、取り除くことができるようなもので、かつ、それらが存在していても何の善いこともなさず、あるいはそれとは反対のことさえなすようなもの、これらすべてを『必要不可欠ではない』と言うならば、我々は正しく言っていることになるのではないか?
καλῶς μὲν οὖν.
」「もちろん、正しく言っています。
προελώμεθα δή τι παράδειγμα ἑκατέρων αἵ εἰσιν, ἵνα τύπῳ λάβωμεν αὐτάς;
」「では、それらがどのようなものであるか、それぞれの例をいくつか選び出し、大枠でそれらをつかむことにしようか?
οὐκοῦν χρή.
」「そうすべきですね。
ἆρʼ οὖν οὐχ ἡ τοῦ φαγεῖν μέχρι ὑγιείας τε καὶ εὐεξίας καὶ αὐτοῦ σίτου τε καὶ ὄψου ἀναγκαῖος ἂν εἴη;
」「では、健康と健全な身体状態に至るまでの、食べるという欲望、すなわち単なる主食や副食に対する欲望は、必要不可欠なものであるのではないか?
οἶμαι.
」「そう思います。
ἡ μέν γέ που τοῦ σίτου κατʼ ἀμφότερα ἀναγκαία, ᾗ τε ὠφέλιμος ᾗ τε μὴ παῦσαι ζῶντα δυνατή.
」「主食に対するそれは、おそらく二つの点において必要不可欠である。 すなわち、有益であるという点と、生きている者を絶えさせないことができるという点においてだ。
ναί.
」「ええ。
ἡ δὲ ὄψου, εἴ πῄ τινα ὠφελίαν πρὸς εὐεξίαν παρέχεται, πάνυ μὲν οὖν.
」「そして副食に対するそれは、もしそれが何らかの形で健全な身体状態に対して益を提供するものであるならば、必要不可欠だね。 」「まったくその通りです。
τί δὲ ἡ πέρα τούτων καὶ ἀλλοίων ἐδεσμάτων ἢ τοιούτων ἐπιθυμία, δυνατὴ δὲ κολαζομένη ἐκ νέων καὶ παιδευομένη ἐκ τῶν πολλῶν ἀπαλλάττεσθαι, καὶ βλαβερὰ μὲν σώματι, βλαβερὰ δὲ ψυχῇ πρός τε φρόνησιν καὶ τὸ σωφρονεῖν; ἆρά γε ὀρθῶς οὐκ ἀναγκαία ἂν καλοῖτο;
」「では、これらを超えた、他の一風変わった食物やそれに類するものに対する欲望であり、若い頃から抑えられ、教育されることによって、大方の場合取り除くことが可能であり、身体にとっても有害であり、思慮や節制に対する魂にとっても有害であるような欲望は、正しく『必要不可欠ではない』と呼ばれるべきではないか?
ὀρθότατα μὲν οὖν.
」「極めて正しいです。
οὐκοῦν καὶ ἀναλωτικὰς φῶμεν εἶναι ταύτας, ἐκείνας δὲ χρηματιστικὰς διὰ τὸ χρησίμους πρὸς τὰ ἔργα εἶναι;
」「では、これらの欲望は浪費的であり、他方のそれは活動に役立つために、金儲けに資するものであると言おうか?
τί μήν;
」「もちろんです。
οὕτω δὴ καὶ περὶ ἀφροδισίων καὶ τῶν ἄλλων φήσομεν;
」「同じように、性愛の快楽やその他のものについてもそう言えるだろうか?
οὕτω.
」「そうです。
ἆρʼ οὖν καὶ ὃν νυνδὴ κηφῆνα ὠνομάζομεν, τοῦτον ἐλέγομεν τὸν τῶν τοιούτων ἡδονῶν καὶ ἐπιθυμιῶν γέμοντα καὶ ἀρχόμενον ὑπὸ τῶν μὴ ἀναγκαίων, τὸν δὲ ὑπὸ τῶν ἀναγκαίων φειδωλόν τε καὶ ὀλιγαρχικόν;
」「では、我々がちょうど今『雄蜂』と名付けた者は、このような快楽や欲望で満たされ、必要不可欠でないものによって支配されている者のことであり、他方、必要不可欠なものによって支配されている者を『倹約家』かつ『過頭政的人間』と呼んだのではなかったか?
ἀλλὰ τί μήν;
」「まさしくその通りです。
πάλιν τοίνυν, ἦν δʼ ἐγώ, λέγωμεν ὡς ἐξ ὀλιγαρχικοῦ δημοκρατικὸς γίγνεται.
」「そこで再び」と私は言った、「どのようにして過頭政的人間から民主政的人間が生まれるのかを語ることにしよう。
φαίνεται δέ μοι τά γε πολλὰ ὧδε γίγνεσθαι.
私の見るところ、多くの場合、このようにして生まれるのだ。
πῶς;
」「どのようにですか。
ὅταν νέος, τεθραμμένος ὡς νυνδὴ ἐλέγομεν, ἀπαιδεύτως τε καὶ φειδωλῶς, γεύσηται κηφήνων μέλιτος, καὶ συγγένηται αἴθωσι θηρσὶ καὶ δεινοῖς, παντοδαπὰς ἡδονὰς καὶ ποικίλας καὶ παντοίως ἐχούσας δυναμένοις σκευάζειν, ἐνταῦθά που οἴου εἶναι ἀρχὴν αὐτῷ μεταβολῆς ὀλιγαρχικῆς τῆς ἑαυτῷ εἰς δημοκρατικήν.
」「ちょうど今言ったように、無教育に、また倹約して育てられた若者が、雄蜂たちの蜜を味わい、ありとあらゆる、色鮮やかで多様な快楽を調合できる、荒々しく恐ろしい獣たちと交わるようになるとき、まさにそのあたりに、彼の内なる過頭政的な自己から民主政的な自己への変化の始まりがあると考えるのだ。
πολλὴ ἀνάγκη, ἔφη.
」「大いに避けがたいことです」と彼は言った。
ἆρʼ οὖν, ὥσπερ ἡ πόλις μετέβαλλε βοηθησάσης τῷ ἑτέρῳ μέρει συμμαχίας ἔξωθεν, ὁμοίας ὁμοίῳ, οὕτω καὶ ὁ νεανίας μεταβάλλει βοηθοῦντος αὖ εἴδους ἐπιθυμιῶν ἔξωθεν τῷ ἑτέρῳ τῶν παρʼ ἐκείνῳ, συγγενοῦς τε καὶ ὁμοίου;
「では、国家が、外部からの同盟が一方の勢力を援助することによって、似たものが似たものに加担して変化したように、若者もまた、同類であり似通った欲望のタイプが、外部から彼の内にある一方の勢力を援助することによって変化するのだろうか?
παντάπασιν μὲν οὖν.
「まさにその通りです。
§8.560καὶ ἐὰν μέν γε οἶμαι ἀντιβοηθήσῃ τις τῷ ἐν ἑαυτῷ ὀλιγαρχικῷ συμμαχία, ἤ ποθεν παρὰ τοῦ πατρὸς ἢ καὶ τῶν ἄλλων οἰκείων νουθετούντων τε καὶ κακιζόντων, στάσις δὴ καὶ ἀντίστασις καὶ μάχη ἐν αὐτῷ πρὸς αὑτὸν τότε γίγνεται.
」「そして、もし彼の内なる過頭政的な部分に反撃の援助、すなわち父親あるいは他の親族から、訓戒したり叱責したりする何らかの同盟が届くならば、そのとき彼の内部で、彼自身に対する内乱、反抗、そして戦いが起こるのだ。
τί μήν;
」「もちろんです。
καὶ ποτὲ μὲν οἶμαι τὸ δημοκρατικὸν ὑπεχώρησε τῷ ὀλιγαρχικῷ, καί τινες τῶν ἐπιθυμιῶν αἱ μὲν διεφθάρησαν, αἱ δὲ καὶ ἐξέπεσον, αἰδοῦς τινος ἐγγενομένης ἐν τῇ τοῦ νέου ψυχῇ, καὶ κατεκοσμήθη πάλιν.
」「そして、あるときには、民主政的な部分が過頭政的な部分に屈し、若者の魂の中に一種の慎みが生じることで、欲望のあるものは滅ぼされ、他のものは追い出され、再び秩序が整えられるのだ。
γίγνεται γὰρ ἐνίοτε, ἔφη.
」「ええ、時にはそうなります」と彼は言った。
αὖθις δὲ οἶμαι τῶν ἐκπεσουσῶν ἐπιθυμιῶν ἄλλαι ὑποτρεφόμεναι συγγενεῖς διʼ ἀνεπιστημοσύνην τροφῆς πατρὸς πολλαί τε καὶ ἰσχυραὶ ἐγένοντο.
「しかし再び、追い出された欲望と同類の他の欲望が、父親の養育に関する無知のために密かに育ち、数多く強力になるのだ。
φιλεῖ γοῦν, ἔφη, οὕτω γίγνεσθαι.
」「確かに、そのように起きがちですね」と彼は言った。
οὐκοῦν εἵλκυσάν τε πρὸς τὰς αὐτὰς ὁμιλίας, καὶ λάθρᾳ συγγιγνόμεναι πλῆθος ἐνέτεκον.
「そしてそれらは彼を同じ交わりへと引き戻し、密かに交わることで、おびただしい数を生み出すことになる。
τί μήν;
」「もちろんです。
τελευτῶσαι δὴ οἶμαι κατέλαβον τὴν τοῦ νέου τῆς ψυχῆς ἀκρόπολιν, αἰσθόμεναι κενὴν μαθημάτων τε καὶ ἐπιτηδευμάτων καλῶν καὶ λόγων ἀληθῶν, οἳ δὴ ἄριστοι φρουροί τε καὶ φύλακες ἐν ἀνδρῶν θεοφιλῶν εἰσι διανοίαις.
」「そしてついには、若者の魂のアクロポリスが、学びや美しい営み、そして真実の言葉から空っぽになっているのを感知して、それを占拠するのだ。 これらこそが、神に愛される人々の精神における最も優れた衛兵であり番人なのだ。
καὶ πολύ γʼ, ἔφη.
」「まさにその通りです」と彼は言った。
ψευδεῖς δὴ καὶ ἀλαζόνες οἶμαι λόγοι τε καὶ δόξαι ἀντʼ ἐκείνων ἀναδραμόντες κατέσχον τὸν αὐτὸν τόπον τοῦ τοιούτου.
「そして、それらの代わりに、偽りと大言壮語の言葉や意見が駆け上ってきて、そのような若者の同じ場所を占領してしまうのだ。
σφόδρα γʼ, ἔφη.
」「非常にその通りです」と彼は言った。
ἆρʼ οὖν οὐ πάλιν τε εἰς ἐκείνους τοὺς Λωτοφάγους ἐλθὼν φανερῶς κατοικεῖ, καὶ ἐὰν παρʼ οἰκείων τις βοήθεια τῷ φειδωλῷ αὐτοῦ τῆς ψυχῆς ἀφικνῆται, κλῄσαντες οἱ ἀλαζόνες λόγοι ἐκεῖνοι τὰς τοῦ βασιλικοῦ τείχους ἐν αὐτῷ πύλας οὔτε αὐτὴν τὴν συμμαχίαν παριᾶσιν, οὔτε πρέσβεις πρεσβυτέρων λόγους ἰδιωτῶν εἰσδέχονται, αὐτοί τε κρατοῦσι μαχόμενοι, καὶ τὴν μὲν αἰδῶ ἠλιθιότητα ὀνομάζοντες ὠθοῦσιν ἔξω ἀτίμως φυγάδα, σωφροσύνην δὲ ἀνανδρίαν καλοῦντές τε καὶ προπηλακίζοντες ἐκβάλλουσι, μετριότητα δὲ καὶ κοσμίαν δαπάνην ὡς ἀγροικίαν καὶ ἀνελευθερίαν οὖσαν πείθοντες ὑπερορίζουσι μετὰ πολλῶν καὶ ἀνωφελῶν ἐπιθυμιῶν;
「では、彼は再びあの蓮喰い人たちのところへ戻って、公然とそこに住まうのではないか。 そして、もし彼の親族から彼の魂の倹約的な部分へ何らかの援助が届いても、あの大言壮語の言葉たちが、彼の中にある王宮の壁の門を閉ざし、同盟軍そのものを中に入れることもせず、年長者である私人たちの言葉という使節を受け入れることもしない。 そして、彼ら自身が戦って勝利を収め、慎みを『愚かさ』と呼んで不名誉な亡命者として外へ押し出し、節制を『臆病』と呼んで罵りながら追い出し、適度さと秩序ある支出を『野暮』で『自由人にふさわしくないもの』であると説き伏せて、多くの無益な欲望とともに国境外へと追放してしまうのだ。
σφόδρα γε.
」「まさにその通りです。
τούτων δέ γέ που κενώσαντες καὶ καθήραντες τὴν τοῦ κατεχομένου τε ὑπʼ αὐτῶν καὶ τελουμένου ψυχὴν μεγάλοισι τέλεσι, τὸ μετὰ τοῦτο ἤδη ὕβριν καὶ ἀναρχίαν καὶ ἀσωτίαν καὶ ἀναίδειαν λαμπρὰς μετὰ πολλοῦ χοροῦ κατάγουσιν ἐστεφανωμένας, ἐγκωμιάζοντες καὶ ὑποκοριζόμενοι, ὕβριν μὲν εὐπαιδευσίαν καλοῦντες, ἀναρχίαν δὲ ἐλευθερίαν, ἀσωτίαν δὲ μεγαλοπρέπειαν, ἀναίδειαν δὲ ἀνδρείαν.
」「そして、彼らによって占拠され、大いなる入社式を執り行われている者の魂を、これらの美徳から空にし清めた後に、今やその次は、傲慢、無政府状態、放蕩、無恥を、花冠を戴かせ、大勢の合唱隊を伴って輝かしく連れ戻すのだ。 それらを称賛し、甘い言葉で飾り立てながら、傲慢を『教養』と呼び、無政府状態を『自由』と呼び、放蕩を『気前の良さ』と呼び、無恥を『勇気』と呼びながら。 」