§6Ἔξεστι δὲ καὶ κατ’ ἄλλον τινα τρόπον εἰς μείζω μέρη διελεῖν ὅλην τὴν περίοδον, εἴ γε εἰς δύο δυνατὸν αὐτὴν ὅλην διελεῖν, ἓν μὲν τὸ τοῦ πρώτου παροξυσμοῦ ποιοῦντας, ἀπὸ τῆς πρώτης εἰσβολῆς ἄχρι τῆς ἐσχάτης ἀνέσεως· τὸ δὲ (μετὰ) μεταξὺ (ἐστὶ) τῆς παρακμῆς καὶ τῆς εἰσβολῆς τοῦ δευτέρου παροξυσμοῦ.
また、周期全体を別の方法によってより大きな部分へと分割することも可能である。 もしそれを全体として二つに分割することができるならばであるが。 すなわち、第一の発作の最初の始まりから最後の緩みまでの部分を第一の部分とし、第二の部分は衰退期と第二の発作の始まりとの間の部分である。
καλῶ δὲ εἰσβολὴν παροξυσμοῦ τὸν ἀκριβῶς ἤδη πρῶτον χρόνον ἀπλατῆ, τὸν δ’ αὐτὸν τοῦτον ἐπισημασίαν εἰώθασιν ὀνομάζειν.
ところで、私は発作の始まりを、幅のない、まさに最初の時点と呼んでおり、この同じものを医師たちは通常「予兆」と呼んでいる。
καὶ τό γε πρὸς Ἱπποκράτους εἰρημένον· ἐν τοῖσι παροξυσμοῖσιν ὑποστέλλεσθαι· κατὰ ταύτην ἡγοῦμαι λελέχθαι τὴν τομήν.
そして、ヒポクラテスによって言われた「発作の際には食事を控えるべきである」という言葉も、この分割に従って述べられたものであると私は考える。
προειπὼν γὰρ, ὡς προσήκει, οἷς μὲν αὐτίκα ἡ ἀκμὴ, αὐτίκα λεπτῶς διαιτᾷν, οἷς δ’ ὕστερον, εἰς εἰκεῖνο μὲν καὶ πρὸ ἐκείνου λεπτῶς, ἔμπροσθεν δὲ πιότερον διαιτᾷν, ὡς ἂν ἐξαρκέσοι ὁ νουσέων, ἐπήνεγκεν· ἐν δὲ τοῖσι παροξυσμοῖσιν ὑποστέλλεσθαι χρή·
なぜなら、彼は、すぐに極期が来る患者に対してはすぐに食事を制限して養生させ、後から極期が来る患者に対しては、その時期およびその直前には制限し、それ以前には、患者が持ちこたえられるように、より豊かな食事で養生させるのが適切であるとあらかじめ述べた上で、「しかし発作の際には控えるべきである」と付け加えたからである。
διδάσκων ἡμᾶς δηλονότι μόνον ἐκεῖνον τὸν καιρὸν φυλάττεσθαι, τὸν ὑπ’ αὐτοῦ καλούμενον παροξυσμόν.
これは明らかに、彼によって「発作」と呼ばれている、まさにその時期だけを警戒すべきであることを我々に教えている。
οὐδέποτε γὰρ ἐν αὐτῷ τρέφομεν, ἐν δὲ τῷ λοιπῷ παντὶ τῆς ἀνέσεως ἄλλοτε κατ’ ἄλλο μόριον αὐτοῦ·
というのも、我々はその時期には決して栄養を与えず、それ以外の緩みの全体の、その時々に応じた何らかの部分において栄養を与えるからである。
ποτὲ μὲν γὰρ ἁπλοῦς ἐστιν ἐκ παρακμῆς μόνον ὑπάρχων, ἐνίοτε δ’ ἐκ παρακμῆς καὶ διαλείμματος σύγκειται.
ある時はそれは単に衰退期だけからなる単純なものであり、またある時は衰退期と間欠期から構成されている。
αὕτη μέν ἐστιν ἡ εἰς δύο μέρη τομὴ τῆς μιᾶς περιόδου, τὸ μὲν ἕτερον μέρος αὐτῆς τὸ πρότερον, ὀνομαζόντων ἡμῶν παροξυσμὸν, τὸ δὲ ἐπ’ αὐτῷ δεύτερον, ἤτοι γε ἄνεσιν, ὡς ἀρτίως, ἢ ὡς ἔνιοι, διάλειμμα.
これが、一つの周期の二つの部分への分割であり、そのうちの前の方の一方の部分を我々は「発作」と呼び、それに続く第二の部分を、先ほどのように「緩み」、あるいは一部の人々が呼ぶように「間欠期」と呼ぶ。
διάλειμμα γὰρ καλοῦσιν οὐκ ὀλίγοι τῶν ἰατρῶν τὸ μετὰ τὴν ἀκμὴν ἅπαν, ὅπως ἂν ἔχῃ φύσεως, εἶτ’ οὖν εἰς ἀπυρεξίαν παυόμενον, εἴτε καὶ μή.
なぜなら、少なからぬ医師たちが、極期の後のすべての部分を、その本性がどうであれ――それが無熱期に終わるものであれ、そうでないものであれ――「間欠期」と呼んでいるからである。
ἀλλ’ ἡμῖν γε φυλαττέσθωσαν αἱ προειρημέναι κλήσεις, ὑπὲρ τοῦ μηδεμίαν ἀσάφειαν γίνεσθαι κατὰ τὸν λόγον, καὶ προσαγορευέσθω τὸ μετὰ τὸν παροξυσμὸν ἅπαν ἄνεσις, οὐ κωλυόντων ἡμῶν, ὡς ἔφην, εἰ καὶ διάλειμμά τις αὐτὸν καλεῖν ὅλον, ἢ παρακμὴν, ἢ ἔνδοσιν, ἢ ὕφεσιν, ἢ ἀφαίρεσιν ἐθέλοι.
しかし、我々においては、議論においていかなる不鮮明さも生じないように、前述の呼称が維持されるようにし、発作の後のすべての部分を「緩み」と呼ぶことにしよう。 もちろん、私が言ったように、誰かがそれを全体として「間欠期」、「衰退期」、「屈服」、「衰え」、あるいは「引き去り」と呼びたいと思うのを我々が妨げるわけではない。
πρόκειται γὰρ οὐ περὶ τῶν ὀνομάτων ζυγομαχεῖν, ἀλλὰ τὰ μέρη τῆς περιόδου σκοπεῖν ὁπόσα τε τὸν ἀριθμόν ἐστι καὶ ὅπῃ διενήνοχεν ἀλλήλων.
というのも、目的は名称をめぐって不毛な争いをすることではなく、周期の部分が数においていくつあり、それらが互いにどのように異なっているかを考察することだからである。