§1## ΓΑΛΗΝΟΥ, ΕΙ ΚΑΤΑ ΦΥΣΙΝ ΕΝ ΑΡΤΗΡΙΑΙΣ ΑΙΜΑ ΠΕΡΙΕΧΕΤΑΙ, ΒΙΒΛΙΟΝ.
Ἐπειδὴ, τιτρωσκομένης ἀρτηρίας ἡστινοσοῦν, φαίνεται κενούμενον αἷμα, δυοῖν θάτερον ἀναγκαῖον ὑπάρχειν, ἢ ἐν αὐταῖς αὐτὸ περιέχεσθαι ταῖς ἀρτηρίαις, ἢ ἑτέρωθεν μεταλαμβάνεσθαι.
## ガレノス著『動脈の中に自然状態で血液が含まれているか否かについて』いかなる動脈であれ、それが傷つけられたとき、血液が流出するのが見えるので、二つのうちどちらか一方が成り立つことが必然である。 すなわち、その血液が動脈自体に含まれているか、あるいは他から移動してくるかである。
ἀλλ’ εἰ μεταλαμβάνεται, παντί που δῆλον, ὡς, ὅτ’ εἶχον κατὰ φύσιν, πνεῦμα μόνον ἐν αὐταῖς περιείχετο.
しかし、もし移動してくるのだとすれば、それらが自然な状態にあったときには、精気だけがそれらの中に含まれていたということは、おそらく誰の目にも明らかである。
εἰ δὲ τοῦτο, ἐν ταῖς τρώσεσιν ἐχρῆν πρότερον τοῦ αἵματος ἐκκενούμενον φαίνεσθαι τὸ πνεῦμα.
そしてもしそうであるなら、傷つけられた際には、血液に先立って精気が流出するのが見えなければならなかったはずである。
οὐχὶ δέ γε φαίνεται·
しかし実際には見えない。
οὐκ οὖν οὐδὲ μόνον ἔμπροσθεν περιείχετο.
したがって、かつて精気だけが含まれていたわけでもない。
καὶ διὰ βραχυτέρου δ’ ἂν λόγου ταὐτὸν ἀποδειχθείη τόνδε τὸν τρόπον.
そして、より短い議論によっても、同じことが次のように証明されうるだろう。
εἰ τιτρωσκομένων ἀρτηριῶν αἷμα παραχρῆμα φαίνεται κενούμενον, ἦν ἄρα ἐν ἀρτηρίαις αἷμα καὶ πρὸ τοῦ τρωθῆναι.
もし動脈が傷つけられたときに血液が直ちに流出するのが見えるなら、傷つけられる前にも動脈の中には血液があったことになる。
δῆλον γὰρ, ὡς ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ τὸ παραχρῆμα προκείμενον ἀληθῆ ποιεῖ τὴν τοῦ ἑπομένου τῷ συνημμένῳ πρὸς τὸ ἡγούμενον ἀκολουθίαν.
なぜなら、この議論においては、「直ちに」という前提が、前件に対する条件文の帰結の含意関係を真にするからである。
ἁπλῶς μὲν γὰρ ῥηθὲν χωρὶς τοῦ παραχρῆμα τόνδε τὸν τρόπον, εἰ τιτρωσκομένων ἀρτηριῶν αἷμα φαίνεται κενούμενον, ἑπόμενον ἕξει τὸ κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς ῥηθὲν, τὸ, ἤτοι καὶ πρόσθεν ἐν αὐταῖς περιείχετο, ἢ νῦν μεταλαμβάνεται·
なぜなら、もし「直ちに」を伴わずに、単に次のように言われるならば、すなわち「動脈が傷つけられたときに血液が流出するのが見えるなら」と、それは最初に直接言われたこと、すなわち「あるいは以前からそれらの中に含まれていたか、あるいは今移動してきているかである」を帰結として持つことになるからである。
προσκειμένου δὲ τοῦ παραχρῆμα, τὸ ἑπόμενον ἦν ἐν ἀρτηρίαις αἷμα καὶ πρὸ τοῦ τρωθῆναι, συνθέτου δηλονότι τοῦ παντὸς λόγου γιγνομένου τόνδε τὸν τρόπον.
しかし「直ちに」が付け加えられると、帰結は「傷つけられる前にも動脈の中に血液があった」ということになる。 これは明らかに全体として次のような複合的な議論になるからである。
εἰ τιτρωσκομένων ἀρτηριῶν φαίνεται κενούμενον αἷμα, ἤτοι ἐν αὐταῖς περιείχετο ταῖς ἀρτηρίαις· ἢ ἑτέρωθεν μεταλαμβάνεται·
すなわち、「動脈が傷つけられたときに血液が流出するのが見えるなら、それは動脈自体に含まれていたか、あるいは他から移動してくるかである。
ἀλλὰ μὴν τιτρωσκομένων τῶν ἀρτηριῶν φαίνεται κενούμενον αἷμα, οὐ μεταλαμβάνεται, ὡς δείξομεν·
ところで、動脈が傷つけられたときに血液が流出するのが見えるが、移動してくるのではない(後に示すように)。
ἐν αὐταῖς ἄρα ταῖς ἀρτηρίαις περιείχετο.
したがって、それは動脈自体に含まれていたのである。
πῶς οὖν, ὅτι μὴ μεταλαμβάνεται;
」では、移動してくるのではないということはどうなのか。
ἐφαίνετο δήπου πρὸ αὐτοῦ κενούμενον πνεῦμα;
その前に精気が流出するのが見えるはずではないか。
ἀλλὰ μὴν οὐ φαίνεται·
しかし実際には見えない。
οὐκ ἄρα μεταλαμβάνεται.
したがって、移動してくるのではない。
ἀρκεῖ τοῦτο εἰς ἀπόδειξιν τοῖς μήθ’ αἱρέσει τινὶ προκατειλημμένοις, μήτ’ ἀγνοοῦσιν ἀληθεῖς λόγους διακρίνειν ψευδῶν.
このことは、何らかの学派に偏見を抱いておらず、かつ真の議論を偽の議論から区別することを知らないわけではない人々にとって、証明として十分である。
ἐπεὶ δ’ οὐ πάντες τοιοῦτοι. πλειόνων ἴσως πρὸς ἐκείνους δεήσει λόγων.
しかし、すべての人がそうであるわけではないので、おそらく彼らに対してはより多くの議論が必要になるだろう。
ἀντιλαμβάνονται γοῦν οἱ περὶ τὸν Ἐρασίστρατον ψεῦδος εἶναι φάσκοντες τὸ συνημμένον.
いずれにせよ、エラシストラトス派の人々は、この条件文が偽であると主張して反対している。
οὐ γὰρ ἀληθὲς ὑπάρχειν φασὶ τὸ, εἰ μεταλαμβάνεται, πρὸ αὐτοῦ κενούμενον πνεῦμα·
なぜなら彼らは、「もし移動してくるのなら、その前に精気が流出する」ということは真ではないと言うからである。
δύναται γὰρ κενοῦσθαι μὲν, μὴ φαίνεσθαι δὲ, λεπτομερὲς ὂν καὶ κοῦφον, καὶ διὰ τοῦτο ῥᾳδίως ἐκπεμπόμενον.
なぜなら精気は、微細で軽いために、流出しはするが、見えないということがあり得るからであり、そのために容易に放出されるのである。
ἀναγκαῖον οὖν αὖθις ἡμῖν δεικνύειν, ὡς οὐκ ἂν λάθοι.
それゆえ、それが気づかれないはずがないということを、私たちは再び示さなければならない。
πῶς οὖν ἀποδείκνυμεν;
では、どのようにして私たちはそれを証明するのか。
πολυειδῶς μὲν, ὡς δ’ ἂν καὶ σαφεῖς γίνωνται οἱ λόγοι, καὶ τάξει προΐωσιν, ἀναγκαῖον αὐτοὺς ἐκείνους ἐρέσθαι, πῶς ἐκκενοῦσθαι θέλουσι τὸ πνεῦμα, πότερον ἐξ ἑαυτοῦ φερόμενον, ἢ πρὸς ἑτέρου τινὸς ὠθούμενον.
多様な方法によるが、議論が明白になり、かつ秩序に従って進むために、彼ら自身に次のように尋ねることが必要である。 すなわち、彼らは精気がどのように流出すると主張するのか、それ自体の力で動いていくのか、あるいは何か他のものによって押し出されるのか、と。
ἀποκρινοῦνται δὲ οὐχ ὡσαύτως ἅπαντες, ἀλλ’ οἱ μὲν ἐξ ἑαυτοῦ φέρεσθαί φασιν, οἱ δὲ ἀπὸ τῆς καρδίας ὠθεῖσθαι.
彼らは全員が同じように答えるわけではなく、ある者はそれ自体の力で動くと言い、別の者は心臓から押し出されると言うだろう。
καὶ τοίνυν καὶ ἡμῖν ἑκατέροις ἐν μέρει δεικτέον ἐστὶν, ὡς ἀδύνατα λέγουσιν.
したがって、私たちもまた、彼らの双方がそれぞれ不可能なことを言っているということを、順に示さねばならない。