§2#3καὶ πρώτην γε πάλιν ἐξ αὐτῶν μεταχειρισόμεθα τὴν περὶ τῆς κινήσεως τῶν ἀρτηριῶν.
そして再び、それらの中から、まず動脈の運動に関する議論を扱うことにしよう。
οἱ γάρ τοι τοῖς Ἐρασιστρατείοις ἀμφισβητοῦντες ἀλλοιοῦσθαί φασι χρῆναι τὴν κίνησιν τῶν ἀρτηριῶν παρὰ τὸν τῆς ἐπισχέσεως καιρὸν, ἄν τε κραδαίνεσθαι τὴν καρδίαν μόνον, ἄν τε καὶ καταστέλλεσθαι ὑποθῆται.
というのも、エラシストラトス派に異議を唱える人々は、呼吸を止めている間、動脈の運動は変化せざるを得ないと言うからである。 心臓がただ震えているだけと仮定するにせよ、あるいは拡張・収縮していると仮定するにせよ。
κραδαινομένης μὲν γὰρ, παντάπασιν ἀκινήτους χρὴ ἐγγίνεσθαι, μηδὲν λαμβανούσας παρ’ αὐτῆς, διαστελλομένης δὲ καὶ συστελλομένης, διπλοῦν φαίνεσθαι δεῖ τὸν σφυγμόν.
なぜなら、心臓が震えているだけの場合には、動脈は心臓から何も受け取らないのだから、完全に動かなくなるはずであり、一方で、心臓が拡張および収縮している場合には、脈拍は二倍に見えるはずだからである。
ἐν μὲν γὰρ δὴ τῷ κατὰ φύσιν ἔχειν τὸ ζῶον συστελλομένη μὲν τὸ πνεῦμα ταῖς ἀρτηρίαις ἔπεμπεν, αἱ δὲ πληρούμεναι διεστέλλοντο·
というのも、動物が自然な状態にあるときには、心臓は収縮しながらプネウマを動脈に送り、動脈は満たされて拡張していた。
διαστελλομένη δὲ ἥδ’ εἷλκεν ἐκ τοῦ πνεύματος, αἱ δὲ τηνικαῦτα κενούμεναι συνεστέλλοντο.
一方で、心臓が拡張するときには、心臓は肺から空気を引き込み、動脈はそのとき空にされて収縮していたからである。
κατὰ δὲ τὸν ἐπισχέσεως καιρὸν, ἐπειδὴ διαστελλομένη παρὰ τῶν ἀρτηριῶν ἕλκει, παντί που δῆλον, ὅτι παλινδρομήσει τὸ δι’ αὐτῶν πρότερον ἐκ τῆς καρδίας ἐνηνεγμένον πνεῦμα.
しかし、呼吸を止めている間は、心臓は拡張するときに動脈から引き込むのであるから、それらを通って以前に心臓から運ばれたプネウマが逆流することは、誰にとっても明らかである。
καὶ οὕτως, εἰ μὲν ἴσον εἴη τῷ πρόσθεν, ἴσην καὶ ποιήσεται τὴν διαστολὴν ἀρτηριῶν, εἰ δὲ μεῖον, ἐλάττονα πάντως ἢ πρόσθεν ποιήσεται διαστολὴν, καὶ αὐτὴν δηλονότι κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ποιήσεται, καθ’ ὃν συνεστέλλετο πρότερον.
そしてこのように、もしそれが以前と同量であるならば、動脈の拡張も同程度にするであろうし、もしそれ以下であれば、以前よりも確実に小さな拡張にするであろう。 そして明らかに、その拡張を、以前には動脈が収縮していたまさにその時に行うであろう。
τοῦτο δὲ οὐδέν ἐστιν ἄλλο, ἢ διπλασιασθῆναι τὰς κινήσεις τῶν ἀρτηριῶν.
そしてこれは、動脈の運動が倍加されることにほかならない。
οὐ μὴν φαίνεται οὕτως γινόμενον·
しかし、そのように生じているようには見えない。
ᾧ δῆλον, ὅτι ψευδεῖς αἱ ὑποθέσεις εἰσίν.
このことから、それらの仮定が偽であることが明らかである。
ἔτι δὲ καὶ τοῦτο ἐπανερωτῶσιν, εἰ μηδὲν ἐκ τῶν ἀρτηριῶν κενοῦται περὶ τὸν τῆς ἐπισχέσεως καιρόν.
さらに、彼らはこのことも問い返す。 すなわち、呼吸を止めている時間の間に、動脈から何も排出されないのかどうか、と。
ἔμπροσθεν μὲν γὰρ, ἡνίκα ἔπνει κατὰ φύσιν τὸ ζῶον, αὐτὸς ὁ Ἐρασίστρατος οἴεται πᾶν ἐκκενοῦσθαι τὸ παρὰ τῆς καρδίας ἐκπεμπόμενον αὐταῖς.
なぜなら、以前に動物が自然に従って呼吸していたときには、エラシストラトス自身、心臓からそれらへと送り出されたものすべてが排出されると考えているからである。
δῆλον ὡς ἐκτὸς τοῦ σώματος ἐκρίνετο, ἤ πως ἄλλως ἐκενοῦτο.
それが体の外へと分泌されていたか、あるいは他の方法で排出されていたことは明らかである。
νυνὶ δὲ τί ποτε φήσουσιν;
しかし今、彼らは一体何と言うのだろうか。
ἆρα διεξέρχεσθαι μὲν οὕτως ὠκέως αὐτὸν διὰ τῶν ἀρτηριῶν, ὥσπερ καὶ πρόσθεν, οὖ μὴν ἐκκενοῦσθαι τὸ βραχύτατον αὐτοῦ;
果たして、それ(空気)は、以前と同様に、このように素早く動脈を通り抜けるが、その極めてわずかな部分さえも排出されない、と言うのだろうか。
καὶ πῶς ἐνδέχεται;
そして、どのようにしてそのようなことがあり得ようか。
ἀλλὰ κενοῦσθαι μὲν, οὐ μὴν ἕλκεσθαι αὖθις ἐκ τοῦ περιέχοντος, ὅταν ἡ καρδία παρὰ τῶν ἀρτηριῶν ἀνέλκῃ διαστελλομένη;
あるいは、排出はされるが、心臓が拡張する際、動脈から引き戻すときに、周囲から再び引き込まれることはない、と言うのだろうか。
οὐδὲ τοῦτο εἰπεῖν ἐγχωρεῖ.
これもまた、言うことは許されない。
καὶ μὴν, εἴπερ ὅλως ἐστὶν ἀδύνατον ἐν τῷ διαστέλλεσθαι τὴν καρδίαν ἕλκεσθαί τι παρὰ τῶν ἀρτηριῶν ἔξωθεν, ἐκ τοῦ περιττοῦ θώραξ καὶ πνεύμων ἐγένετο.
そして実に、もし心臓が拡張する際に動脈から外部の何かを引き込むことが全く不可能であるならば、胸郭と肺は余計なものとして生じたことになる。
οὐδὲ γὰρ τοῦτο ἔστιν εἰπεῖν, ὡς ἔλαττον ἂν εἷλκεν ἐκ τῶν ἀρτηριῶν, ἢ τοῦ πνεύμονος, ὅπου, τῶν ὑμένων ἐπικειμένων, ἕλκειν οὐδὲν ἧττον δύναται.
なぜなら、心臓が肺からよりも動脈からの方が少なく引き込むであろう、と言うこともできないからである。 膜が配置されているにもかかわらず、心臓は少しも劣らず引き込むことができるのだから。
δηλοῦνται δὲ ταῦτ’ ἐκ τοῦ μεγέθους τῶν σφυγμῶν.
そしてこれらのことは、脈拍の大きさから明らかである。
παντί που δῆλον, ὡς πολὺ μᾶλλον εἷλκεν ἂν, εἰ μηδ’ ἐπεφύκεισαν ὑμένες ἐν τῷ στόματι τῆς μεγάλης ἀρτηρίας.
もし大動脈の入り口に膜が自然に備わっていなかったならば、はるかに多く引き込んだであろうことは、誰にとっても明らかである。
τὸ δ’ ὅλον, εἰ μήθ’ ἡ καρδία μήτε τις τῶν κατὰ μέρος ἀρτηριῶν ἀποροίη πνεύματος, ἐν ταῖς τῆς ἀναπνοῆς ἐπισχέσεσιν, ὡς δηλοῦσιν αὐτῶν αἱ διαστολαὶ, τὸν ἴσον ὄγκον τὸν πρόσθεν διασώζουσαι, τὸ πνίγεσθαι δὲ δέχεται σαφῶς, δηλοῦν, ὡς οὐχὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς τοῦ ἀέρος ἔνδεια πνίγει τὰ ζῶα.
要するに、呼吸を止めている間、心臓も個々の動脈もプネウマを欠くことがなく、そのことは、動脈の拡張が以前と同じ容積を保ち続けていることによって示されている。 その一方で、明らかに窒息が生じているということは、空気そのものの実質の不足が動物を窒息させるのではないことを明瞭に示している。
δήλη μὲν ἤδη καὶ ἡ Ἀσκληπιάδειος ἐξηλεγμένη δόξα μετὰ τῆς Ἐρασιστράτου.
こうして、アスクレピアデスの説も、エラシストラトスの説とともに、すでに反駁されたことが明らかである。
δήλη τε καὶ ἡ Πραξαγόρου, καὶ Φιλοτίμου, καὶ εἴ τις ἕτερος ἕνεκα θρέψεως μόνης τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος ἀναπνεῖν ἡμᾶς φησι.
また、プラクサゴラス、フィロティモス、および、もし他に私たちがただ精神的プネウマの栄養のためだけに呼吸していると言う者がいるなら、その説もまた明らかである。
πρόσκειται δ’ ἐν τῷ λόγῳ τὸ, μόνης, εὐλόγως.
そして、議論の中に「〜だけ」という言葉が付け加えられているのは、もっともなことである。
οὐδὲ γὰρ, ὡς μὴ ἐνδέχεται τρέφεσθαι τὸ ψυχικὸν πνεῦμα πρὸς τῆς ἀναπνοῆς, ἀπέδειξεν ὁ λόγος, ἀλλ’ ὡς τὸ πνίγεσθαι τοῖς ζώοις, ἐπεχομένης τῆς ἀναπνοῆς, οὐ διὰ τὴν ἀτροφίαν τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος γίνεται.
なぜなら、この議論は、精神的プネウマが呼吸によって養われることがあり得ないということを証明したのではなく、呼吸が止められたときに動物が窒息するのは、精神的プネウマの栄養不良のせいで起こるのではない、ということを証明したからである。
πάρεστι γὰρ αὐτοῖς δαψιλὲς ἐν τῷ πνεύμονι τὸ πνεῦμα, καὶ ἄλλως χρόνου μικροτέρου δεῖται τὸ δι’ ἔνδειαν τοῦ τρέφοντος πνεύματος ἀπόλλυσθαι μέλλον.
というのも、彼らには肺の中に豊富なプネウマが存在しており、またそれ以外としても、栄養を与えるプネウマの不足によって滅びようとするものは、より短い時間を必要とするはずだからである。
Ἀσκληπιάδῃ δὲ οὐδὲ ταῦτα μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰ δι’ ἑτέρων ἡμῖν εἰρημένα πρὸς τοὺς περὶ ψυχῆς αὐτοῦ λόγους μάχεται.
そしてアスクレピアデスにとっては、これらだけでなく、私たちが他の箇所で述べたことも、彼の魂に関する議論と矛盾する。
δείκνυται γὰρ ἐν ἐκείνοις, ὡς ἡ τῆς ψυχῆς οὐσία, κᾂν μὴ μία ᾖ, διὰ παντὸς τοῦ βίου μέχρι χρόνου συχνοῦ διαμένει·
なぜなら、それらの箇所において、魂の実質は、たとえ単一でないにしても、生涯を通じて長い時間維持されるということが示されているからである。
κατὰ δὲ τὸν Ἀσκληπιάδην οὐδὲ ἀριθμῆσαι δυνατὸν, ὅσας ἔχει.
しかし、アスクレピアデスに従うなら、生涯にいくつの魂を持つか、数えることさえ不可能である。
κᾂν μὲν γὰρ ὀλίγον πρόσθεν οὖσα νῦν οἴχεται τελέως, ἄλλη δ’ ἔστιν ἡ νῦν οὖσα, μικρὸν δ’ ὕστερον οἰχήσεται μὲν αὕτη, γενήσεται δ’ ἑτέρα.
というのも、少し前まで存在していたものが今は完全に消え去り、今存在しているのは別の魂であり、そして少し後にはこれが消え去って、また別のものが生じることになるからである。
ὃ ὡς ἔστιν ἀδύνατον καὶ ἄτοπον, δι’ ἐκείνων ἀποδέδεικται.
そして、このようなことが不可能であり、かつ不条理であることは、それらの著作において証明されている。