§6πολλοὶ δὲ τῶν κακοδαιμόνων καὶ πάντα πρὸς τὸν πλοῦτον ἀποβλεπόντων ἐν τοιαύταις πραγμάτων περιστάσεσι γενόμενοι χρυσὸν ἢ ἄργυρον ἐξαψάμενοί τε καὶ περιθέμενοι τῷ σώματι προσαπώλεσαν αὐτοῖς καὶ τὴν ψυχήν, οὐδὲ τοῦτο δυνάμενοι συνιδεῖν ὅτι καὶ τῶν ἀλόγων ζῴων αὐτοὶ πρῶτοι τὰ ταῖς τέχναις κεκοσμημένα μᾶλλον ἀσπάζονται.
しかし、不幸な者たち、そしてすべての関心を富に向けている多くの人々は、このような事態の境遇に陥ったとき、金や銀を体に結びつけたり身にまとったりして、それらとともに自らの魂をも失ってしまった。 自分たち自身、理性のない動物においてさえ、技術によって整えられたものをより好むという、このことすら理解することができずに。
καὶ γὰρ τοὺς πολεμικοὺς ἵππους καὶ τοὺς θηρατικοὺς κύνας πρὸ τῶν ἄλλων τιμῶσι καὶ τοὺς μὲν οἰκέτας ἐκδιδάσκονται τέχνας, πάμπολυ πολλάκις εἰς αὐτοὺς ἀργύριον ἀναλίσκοντες, ἑαυτῶν δ’ ἀμελοῦσι.
なぜなら彼らは、軍馬や猟犬を他のものより重んじ、召使いたちには技術を学ばせ、彼らのためにしばしば非常に多額の金を費やしながらも、自分自身のことは無視しているからである。
καίτοι 〈γ’〉 οὐκ αἰσχρὸν τὸν οἰκέτην μὲν ἐνίοτε δραχμῶν εἶναι μυρίων ἄξιον, αὐτὸν δὲ τὸν δεσπότην αὐτοῦ μηδὲ μιᾶς;
しかし、召使いが時に1万ドラクマの価値があり、その主人自身は1ドラクマの価値もないというのは、恥ずべきことではないだろうか。
καὶ τί λέγω μιᾶς·
いや、なぜ「1ドラクマ」などと言うのか。
οὐδ’ ἂν προῖκά τις τὸν τοιοῦτον λάβοι.
そのような人間は、ただでも誰も引き取らないだろう。
μήποθ’ ἑαυτοὺς μόνους ἠτιμάκασιν ἐκ πάντων μηδεμίαν ἐκμαθόντες τέχνην;
彼らは、いかなる技術も習得しないことによって、あらゆるものの中で自分自身だけを辱めているのではないだろうか。
ὅταν γὰρ καὶ τὰ ἄλογα τῶν ζῴων ἐν τεχνικοῖς ἐπιτηδεύμασι παιδεύωσι καὶ οἰκέτην ἀργὸν καὶ ἄτεχνον οὐδενὸς ἄξιον νομίζωσι, ἐπιμελῶνται δὲ καὶ τῶν χωρίων καὶ τῶν ἄλλων κτημάτων ὅπως ἕκαστον εἰς δύναμιν ὅτι βέλτιστον ᾖ, μόνων δ’ ἑαυτῶν ἀμελῶσι, μηδ’ εἰ ψυχὴν ἔχουσι γιγνώσκοντες, εὔδηλον ὅτι τοῖς ἀποβλήτοις τῶν οἰκετῶν ἐοίκασιν.
なぜなら、彼らが理性のない動物たちでさえ技術的な営みにおいて訓練し、怠惰で無技術の召使いを何の価値もないとみなし、土地や他の財産についても、それぞれができる限り最善の状態になるよう配慮しながらも、自分自身のことだけを無視し、自分たちが魂を持っていることすら知らずにいるとき、彼らが召使いのうちの役立たず(見捨てられた者たち)に似ていることは明らかだからである。
ὥστε τις ἐπιστὰς ἀνδρὶ τοιούτῳ προσηκόντως ἂν εἴποι πρὸς αὐτὸν ‘ὦ ἄνθρωπε, οἰκία μέν σοι [εὖ ἔχει] καὶ τἀνδράποδα πάντα καὶ ἵπποι δὴ καὶ κύνες καὶ χωρία καὶ ὅσα κέκτησαι διάκειται καλῶς·
したがって、そのような男の前に立ち止まった人が、彼に向かって次のように言うのは当然であろう。 「おい、お前の家は良い状態にあり、奴隷たちもすべて、また馬も犬も土地も、お前の所有するすべてのものは立派に整っている。
αὐτὸν δὲ σὲ οὐκ ἀγαθὴ κομιδὴ ἔχει’.
しかし、お前自身はまともな世話を受けていない」。
καλῶς οὖν καὶ ὁ Ἀντισθένης καὶ ὁ Διογένης, ὃ μὲν χρυσᾶ πρόβατα καλῶν τοὺς πλουσίους καὶ ἀπαιδεύτους, ὃ δὲ ταῖς ἐπὶ τῶν κρημνῶν συκαῖς ἀπεικάζων αὐτούς·
それゆえ、アンティステネスもディオゲネスも、見事に表現した。 一方は、富裕で無教養な者たちを「黄金の羊」と呼び、他方は、彼らを崖の上のイチジクの木に例えたのである。
ἐκείνων τε γὰρ τὸν καρπὸν οὐκ ἀνθρώπους ἀλλὰ κόρακας ἢ κολοιοὺς ἐσθίειν, τούτων τε τὰ χρήματα μηδὲν μὲν ὄφελος εἶναι τοῖς ἀστείοις, δαπανᾶσθαι δ’ ὑπὸ τῶν κολάκων, οἵτινες ἐὰν οὕτως τύχῃ πάντων αὐτοῖς ἀναλωθέντων ἀπαντῶντες παρέρχονται μὴ γνωρίζειν προσποιούμενοι.
なぜなら、前者の実は人間ではなくカラスやコクマルガラスが食べ、後者の富は、教養ある人々には何の役にも立たず、へつらう者たちによって浪費されるからである。 彼らは、もし万一、彼らの財産がすべて使い果たされてしまえば、道で出会っても、知らないふりをして通り過ぎてしまうのである。
ὅθεν οὐδ’ ὁ ταῖς κρήναις τοὺς τοιούτους εἰκάσας ἄμουσός τις ἦν·
それゆえ、そのような人々を泉に例えた者も、不調法な者ではなかった。
καὶ γάρ τοι καὶ οἱ ἀπὸ τῶν κρηνῶν ὑδρευόμενοι πρόσθεν, ἐπειδὰν μηκέτ’ ἔχωσιν ὕδωρ ἀνασυράμενοι προσουροῦσι.
なぜなら実際、かつてその泉から水を汲んでいた人々も、もはや水がなくなれば、衣服をまくり上げて、そこに小便をかけるからである。
καὶ ἐστὶν εὔλογον τοὺς διὰ μηδὲν ἄλλ’ ἢ τὰ χρήματα περιβλέπτους ἅμα τῷ στερηθῆναι τούτων εὐθὺς καὶ τῶν ἄλλων ἃ διὰ ταῦτ’ εἶχον ἐστερῆσθαι.
そして、ただ富のゆえにのみ人から一目置かれていた者たちが、それらを奪われると同時に、それらのゆえに得ていた他のものをも、直ちに奪われるのは当然である。
τί γὰρ ἂν καὶ πάθοιεν, ἴδιον μὲν οὐδὲν ἀγαθὸν κεκτημένοι, ἀεὶ δ’ ἐπ’ ἀλλοτρίοις [καὶ] τοῖς παρὰ τῆς Τύχης ἐπαιρόμενοι.
なぜなら、自身には固有の善きものを何一つ所有しておらず、常に他人のもの、すなわち運から与えられたものによっておごり高ぶっている者たちが、他にどのような運命をたどり得ただろうか。