§7καὶ μὴν τεττάρων γε τῶν πρώτων ὄντων ἐν τῷ παντὶ σωμάτων, ἃ διὰ πλῆθος καὶ ἁπλότητα καὶ δύναμιν οἱ πλεῖστοι στοιχεῖα τῶν ἄλλων ὑποτίθενται καὶ ἀρχάς, πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ ἀέρος καὶ γῆς, ἀναγκαῖόν ἐστι καὶ ποιότητας εἶναι τὰς πρώτας καὶ ἁπλᾶς τοσαύτας.
そしてまた、全宇宙に存在する四つの最初の物体のうち、多くの者がその量と単純さと能力ゆえに、他のものの元素および始まりと仮定しているもの、すなわち火、水、空気、地については、その最初の単純な質もまた同数存在することが必然である。
τίνες οὖν εἰσιν αὗται πλὴν θερμότης καὶ ψυχρότης καὶ ξηρότης καὶ ὑγρότης, αἷς τὰ στοιχεῖα πάσχειν ἅπαντα καὶ ποιεῖν πέφυκεν;
では、これらは、すべての元素がそれによって作用を受け、また作用を及ぼすように生まれついているところの、熱さと冷たさと乾燥さと湿り気以外に何であろうか。
ὡς δὲ τῶν ἐν γραμματικῇ στοιχείων βραχύτητὲς εἰσι καὶ μακρότητες, τῶν δʼ ἐν μουσικῇ βαρύτητες καὶ ὀξύτητες, οὐ θάτερα τῶν ἑτέρων στέρησις, οὕτως ἐν τοῖς φυσικοῖς σώμασιν ἀντιστοιχίαν ὑποληπτέον ὑγρῶν πρὸς ξηρὰ καὶ ψυχρῶν πρὸς θερμά, τὸ κατὰ λόγον ἅμα καὶ τὰ φαινόμενα διαφυλάττοντας·
そして、文法における元素に短音と長音があり、音楽における元素に低音と高音があって、その一方が他方の欠如ではないように、自然の物体においても、理路と現象の双方を同時に守るならば、湿ったものと乾燥したもの、冷たいものと熱いものの対応関係を想定すべきである。
ἢ, καθάπερ Ἀναξιμένης ὁ παλαιὸς ᾤετο, μήτε τὸ ψυχρὸν ἐν οὐσίᾳ μήτε τὸ θερμὸν ἀπολείπωμεν, ἀλλὰ πάθη κοινὰ τῆς ὕλης ἐπιγιγνόμενα ταῖς μεταβολαῖς·
あるいは、古代のアナクシメネスが考えたように、冷たいものも熱いものも実体のうちに残すのではなく、変化に伴って生じる物質の共通の状態とみなすべきだろうか。
τὸ γὰρ συστελλόμενον αὐτῆς καὶ πυκνούμενον ψυχρὸν εἶναί φησι· τὸ δʼ ἀραιὸν καὶ τὸ χαλαρόν, οὕτω πως ὀνομάσας καὶ τῷ ῥήματι, θερμόν.
実際、彼は、物質の縮小し凝縮する部分が冷たいものであり、希薄で弛緩したもの(彼が言葉の上でもそのように名付けたもの)が熱いものであると言う。
ὅθεν οὐκ ἀπεικότως λέγεσθαι τὸ καὶ θερμὰ τὸν ἄνθρωπον ἐκ τοῦ στόματος καὶ ψυχρὰ μεθιέναι ψύχεται γὰρ ἡ πνσὴ πιεσθεῖσα καὶ πυκνωθεῖσα τοῖς χείλεσιν, ἀνειμένου δὲ τοῦ στόματος ἐκπίπτουσα γίγνεται θερμὸν ὑπὸ μανότητος.
それゆえ、人間が口から熱いものと冷たいものの双方を吐き出すと言われるのも不合理ではない。 というのも、呼吸は唇によって圧迫され凝縮されると冷たくなり、口が弛緩して吐き出されると、希薄さのゆえに熱くなるからである。
τοῦτο μὲν οὖν ἀγνόημα ποιεῖται τἀνδρὸς ὁ Ἀριστοτέλης·
さて、アリストテレスはこのことをその男の誤認とする。
ἀνειμένου γὰρ τοῦ στόματος ἐκπνεῖσθαι τὸ θερμὸν ἐξ ἡμῶν αὐτῶν, ὅταν δὲ συστρέψαντες τὰ χείλη φυσήσωμεν, οὐ τὸν ἐξ ἡμῶν ἀλλὰ τὸν ἀέρα τὸν πρὸ τοῦ στόματος ὠθεῖσθαι ψυχρὸν ὄντα καὶ προσεμπίπτειν.
なぜなら、口が弛緩しているときには、熱いものが私たち自身の中から吐き出されるが、唇をすぼめて吹くときには、私たちからのものではなく、口の前にある空気が押し出され、それが冷たいために吹きかかるからである。
§8εἰ δʼ ἀπολειπτέον οὐσίαν ψυχροῦ καὶ θερμοῦ, προάγωμεν ἐπὶ τὸ ἑξῆς τὸν λόγον, ἥτις ἐστὶν οὐσία καὶ ἀρχὴ καὶ φύσις ψυχρότητος, ζητοῦντες·
しかし、もし冷たいものと熱いものの実体を残すべきであるなら、冷たさの実体、始まり、そして自然とは何であるかを追究しつつ、議論を次に進めよう。
οἱ μὲν οὖν, τῶν σκαληνῶν καὶ τριγωνοειδῶν σχηματισμῶν ἐν τοῖς σώμασι κειμένων, τὸ ῥιγοῦν καὶ τρέμειν καὶ φρίττειν καὶ ὅσα συγγενῆ τοῖς πάθεσι τούτοις ὑπὸ τραχύτητος ἐγγίγνεσθαι λέγοντες, εἰ καὶ τοῖς κατὰ μέρος διαμαρτάνουσι, τὴν γοῦν ἀρχὴν ὅθεν δεῖ λαμβάνουσι δεῖ γὰρ ὥσπερ ἀφʼ ἑστίας τῆς τῶν ὅλων οὐσίας ἄρχεσθαι τὴν ζήτησιν.
さて、身体の中に不等辺三角形や三角形の形状が配置されていることから、凍えること、震えること、悪寒、およびこれらの状態に類するすべてのものが粗さによって生じると言う人々は、たとえ個々の細部において誤っているとしても、ともかく始まりを然るべきところから得ている。 というのも、探究は万物の実体といういわば炉端から始めるべきだからである。
ᾧ καὶ μάλιστα δόξειεν ἂν ἰατροῦ καὶ γεωργοῦ καὶ αὐλητοῦ διαφέρειν ὁ φιλόσοφος.
そして、この点においてこそ、哲学者と医師、農夫、フルート奏者との違いが最も際立つと思われる。
ἐκείνοις μὲν γὰρ ἐξαρκεῖ τὰ ἔσχατα τῶν αἰτίων θεωρῆσαι 1 τὸ γὰρ ἐγγυτάτω τοῦ πάθους αἴτιον ἂν συνοφθῇ, πυρετοῦ μὲν ἔντασις ἢ παρέμπτωσις ἐρυσίβης δʼ ἣλιοι πυριφλεγεῖς ἐπʼ ὄμβρῳ βαρύτητος δὲ κλίσις αὐλῶν καὶ συναγωγὴ πρὸς ἀλλήλους, ἱκανόν ἐστι τῷ τεχνίτῃ πρὸς τὸ οἰκεῖον ἔργον.
彼らにとっては、最も端的な原因を観察することで十分だからである。 すなわち、状態に最も近い原因が観察されれば、すなわち、熱病に対しては緊張や嵌入であり、麦角に対しては雨の後の灼熱の太陽であり、低音に対してはフルートの傾きや互いへの接近が観察されれば、専門家がそれぞれの仕事を果たすためには十分なのである。
τῷ δὲ φυσικῷ θεωρίας ἕνεκα μετιόντι τἀληθὲς ἡ τῶν ἐσχάτων γνῶσις οὐ τέλος ἐστὶν ἀλλʼ ἀρχὴ τῆς ἐπὶ τὰ πρῶτα καὶ ἀνωτάτω πορείας.
しかし、観察のために真理を追求する自然哲学者にとっては、端的な原因の知識は目的ではなく、最初の最も高次なものへと向かう旅の始まりにすぎない。
διὸ καὶ Πλάτων ὀρθῶς καὶ Δημόκριτος αἰτίαν θερμότητος καὶ βαρύτητος ζητοῦντες οὐ κατέπαυσαν ἐν γῇ καὶ πυρὶ τὸν λόγον ἀλλʼ ἐπὶ τὰς νοητὰς ἀναφέροντες ἀρχὰς τὰ αἰσθητὰ μέχρι τῶν ἐλαχίστων ὥσπερ σπερμάτων προῆλθον.
それゆえにまた、プラトンもデモクリトスも、熱さや重さの原因を探究するにあたり、地や火のところで議論を止めず、感覚されるものを知性的な始まりへと還元しつつ、極小の、いわば種子のようなものにまで進んだのである。