§17σκόπει δὲ καὶ ταῦτα παραβάλλων ἐκείνοις ἐπεὶ δὲ καὶ Χρύσιππος οἰόμενος τὸν ἀέρα πρώτως ψυχρὸν εἶναι, διότι καὶ σκοτεινόν, ἐμνήσθη μόνον τῶν πλέον ἀφεστάναι τὸ ὕδωρ τοῦ αἰθέρος ἢ τὸν ἀέρα λεγόντων, καὶ πρὸς αὐτούς τι βουλόμενος εἰπεῖν
οὕτω μὲν ἄν
ἔφη
καὶ τὴν γῆν ψυχρὰν εἶναι πρώτως λέγοιμεν, ὅτι τοῦ αἰθέρος ἀφέστηκε πλεῖστον,ʼ
ὡς ἀδόκιμόν τινα παντελῶς τοῦτον καὶ.
これらの事柄をも、それらの事柄と比較しながら検討しなさい。 クリュシッポスは、空気が暗いゆえに根源的に冷たいと考えており、水は空気よりもアイテールからさらに遠く離れていると主張する人々にのみ言及し、彼らに対して何か言おうとして、次のように言った。 『そのように言うなら』と彼は言った、『地こそがアイテールから最も遠く離れているのだから、地が根源的に冷たいと言うべきだろう』。 彼はこの議論を完全に受け入れがたく不条理なものとして退けたが、私は、地もまた、もっともらしさと説得力を欠いてはいないことを示せると思う。
ἄτοπον ἀπορρίψας τὸν λόγον ἐγώ μοι δοκῶ μηδὲ τὴν γῆν ἄμοιρον εἰκότων καὶ πιθανῶν ἀποφαίνειν, ποιησάμενος ἀρχὴν ᾧ μάλιστα Χρύσιππος ὑπὲρ τοῦ ἀέρος κέχρηται.
その出発点として、クリュシッポスが空気のために最も依拠したまさにその原理を用いることにしよう。
τί δὲ τοῦτʼ ἐστί;
では、それは何であるか。
τὸ σκοτεινὸν ὄντα πρώτως εἶναι καὶ ψυχρὸν πρώτως.
暗いものであることが、根源的に冷たいということである。
εἰ γὰρ δύο λαβὼν οὗτος ἀντιθέσεις δυνάμεων οἴεται τῇ ἑτέρᾳ καὶ τὴν ἑτέραν ἐξ ἀνάγκης; ἕπεσθαι, μυρίαι δήπουθὲν εἰσιν ἀντιτάξεις καὶ ἀντιπάθειαι πρὸς τὸν αἰθέρα τῆς γῆς,·
なぜなら、もし彼が、力の対立関係を二つ取り上げて、一方に他方が必然的に伴うと考えるならば、地とアイテールの間には無数の対立と反発が存在するのであって、人はその対立にもこれ(冷たさ)が伴うと主張するのが当然だからである。
αἷς καὶ ταύτην ἄν τις ἀκολουθεῖν ἀξιώσειεν. οὐ γὰρ ὡς βαρεῖα πρὸς κοῦφον καὶ καταρρεπὴς πρὸς ἀνωφερὲς ἀντίκειται μόνον, οὐδʼ ὡς πυκνὴ πρὸς ἀραιὸν οὐδʼ ὡς βραδεῖα καὶ στάσιμος πρὸς ὀξύρροπον καὶ κινητικόν, ἀλλʼ ὡς βαρυτάτη. πρὸς κουφότατον καὶ πυκνοτάτη πρὸς ἀραιότατον, καὶ τέλος ὡς ἀκίνητος ἐξ ἑαυτῆς πρὸς αὐτοκίνητον καὶ τὴν μέσην χώραν ἐπέχουσα πρὸς· ἀεὶ κυκλοφορούμενον.
というのも、地は、重いものとして軽いものに対立し、下降するものとして上昇するものに対立するだけでなく、また密なものとして粗なものに対立し、遅く静止したものとして急速に動きやすいものに対立するだけでなく、最も重いものとして最も軽いものに、最も密なものとして最も粗なものに、そして最後にそれ自体としては不動なものとして自律的に動くものに対立し、中央の領域を占めるものとして常に円運動をするものに対立しているからである。
οὐκ ἄτοπον οὖν τηλικαύταις καὶ τοσαύταις ἀντιτάξεσι καὶ τὴν τῆς ψυχρότητος καὶ θερμότητος ἕπεσθαι.
それゆえ、これほど大きくこれほど多くの対立関係に、冷たさと熱さの対立関係も伴うと考えるのは不条理ではない。
ναί, ἀλλὰ τὸ πῦρ καὶ λαμπρόν ἐστιν.
そうだ、しかし火は輝かしい。
οὔτι μὴν σκοτεινὸν ἡ γῆ;
地は暗くないのだろうか。
σκοτεινότατον μὲν οὖν ἁπάντων καὶ ἀφεγγέστατον.
いや、地こそが万物の中で最も暗く、最も光を欠いている。
ἀέρι μέν τοι μετοχὴ φωτός ἐστι πρώτῳ, καὶ τάχιστα τρέπεται καὶ ἀναπλησθεὶς διανέμει πανταχοῦ τὴν λαμπρότητα, σῶμα παρέχων τῆς αὐγῆς ἑαυτόν·
しかしながら、空気は光の最初の分担者であり、最も速く変化し、満たされて輝きをいたるところに分配し、自らを光線の体として提供する。
ὁ γὰρ ἥλιος ἀνίσχων, ὥς τις εἶπε τῶν διθυραμβοποιῶν,
εὐθὺς ἀνέπλησεν ἀεροβατᾶν μέγαν οἶκον ἀνέμων·
というのも、太陽が昇ると、ディテュランボス詩人の一人が言ったように、『直ちに、空を行く風の広大な家を満たした』のである。
ἐκ τούτου δὲ καὶ λίμνῃ καὶ θαλάττῃ μοῖραν αὐγῆς κατιὼν ἐνίησι καὶ βυθοὶ ποταμῶν διαγελῶσιν, ὅσον ἀέρος ἐξικνεῖται πρὸς αὐτούς.
そしてこの空気のおかげで、太陽は下降しながら湖や海にも光の一部を注ぎ込み、川の深みも、空気の光がそこまで届く限りにおいて、微笑みかける(輝く)のである。
μόνη δʼ ἡ γῆ τῶν σωμάτων ἀεὶ ἀφώτιστός ἐστι καὶ ἄτρωτος ὑφʼ ἡλίου καὶ σελήνης τῷ φωτίζοντι, θάλπεται δʼ ὑπʼ αὐτῶν καὶ παρέχει χλιαίνειν ἐπʼ ὀλίγον βάθος ἐνδυομένῳ τῷ θερμῷ·
しかし、諸々の物体の中で地だけが常に光を当てられず、太陽や月によって、それらの照らす光に対して傷つけられない(貫かれない)。 地はそれらによって温められ、その熱が内部に入り込むことによって、わずかな深さまで生温かくなることを許すだけである。
τὸ δὲ λαμπρὸν οὐ παρίησιν ὑπὸ στερεότητος ἀλλʼ ἐπιπολῆς περιφωτίζεται;
しかし地は、その堅固さのゆえに輝きを中に入らせず、ただ表面だけが周囲から照らされる。
τὰ δʼ ἐντὸς ὄρφνη καὶ χάος καὶ Ἅιδης ὀνομάζεται καὶ τὸ ἔρεβος τοῦτʼ ἦν ἄρα,ʼ τὸ χθόνιον καὶ ἔγγαιον σκότος.
その内部は闇(オルプネー)やカオスやハデスと呼ばれ、これこそが「エレボス」、すなわち地底の、地の中にある暗闇であったのだ。
τὴν δὲ νύκτα ποιηταὶ μὲν ἐκ γῆς γεγονέναι μυθολογοῦσι, μαθηματικοὶ δὲ γῆς σκιὰν οὖσαν ἀποδεικνύουσιν, ἀντιφραττούσης πρὸς τὸν ἥλιον·
詩人たちは夜が地から生まれたと神話で語り、天文学者たちは夜が地の影であることを証明している。 地が太陽に対して光を遮るからである。
ὁ γὰρ ἀὴρ ἀναπίμπλαται σκότους ὑπὸ γῆς ὡς φωτὸς ὑφʼ ἡλίου·
なぜなら、空気は太陽によって光に満たされるように、地によって闇に満たされるからである。
καὶ τὸ ἀφώτιστον αὐτοῦ μῆκός ἐστι νυκτός, ὅσον ἡ σκιὰ τῆς γῆς ἐπινέμεται.
そして、空気の光の当たらない長さが夜であり、それは地の影が及ぶ範囲に等しい。
διὸ τῷ μὲν ἐκτὸς ἀέρι καὶ νυκτὸς οὔσης ἄνθρωποί τε χρῶνται καὶ θηρία πολλὰ νομὰς ποιούμενα διὰ σκότους, ἁμωσγέπως ἴχνη φωτὸς καὶ ἀπορροὰς αὐγῆς ἐνδιεσπαρμένας· ἔχοντος ὁ δʼ οἰκουρὸς;
それゆえ、夜であっても外の空気は、どうにか散在する光の痕跡や輝きの流出を保持しているため、人間や多くの野獣はそれを利用して暗闇の中で活動を行う。
καὶ ὑπωρόφιος, ἅτε δὴ τῆς γῆς πανταχόθεν περιεχούσης, κομιδῇ τυφλός ἐστι καὶ ἀφώτιστος.
しかし、家の中や屋根の下にある空気は、地が四方から囲んでいるため、完全に盲目的で光を欠いている。
ἀλλὰ μὴν καὶ δέρματα καὶ κέρατα ζῴων ὅλα μὲν οὐ διίησιν αὐγὴν ὑπὸ στερεότητος, ὅταν δὲ πρισθῇ καὶ καταξεσθῇ, γίγνεται διαφανῆ, παραμιχθέντος αὐτοῖς τοῦ ἀέρος.
さらにまた、動物の皮膚や角も、全体としてはその堅固さのゆえに輝きを通さないが、鋸で切られ削られると、空気がそれらに入り混じることによって、半透明になる。
οἶμαι δὲ καὶ μέλαιναν ἑκάστοτε τὴν γῆν ὑπὸ τῶν ποιητῶν καλεῖσθαι διὰ τὸ σκοτῶδες καὶ τὸ ἀφώτιστον ὥστε καὶ τὴν πολυτίμητον ἀντίθεσιν τοῦ σκοτεινοῦ πρὸς τὸ λαμπρὸν ἐπὶ τῆς γῆς μᾶλλον ἢ τοῦ ἀέρος ὑπάρχειν.
詩人たちが常に地を「黒い」と呼ぶのも、その暗さと光の欠如のためであると私は思う。 したがって、あの極めて重視されている、暗いものと輝かしいものとの対立関係は、空気よりもむしろ地においてこそ成り立っているのである。