§20ἄγαμαι δὲ καὶ τοῦ Διογένους, ὃς τὸν ἐν Λακεδαίμονι, ξένον ὁρῶν παρασκευαζόμενον εἰς ἑορτήν τινα καὶ φιλοτιμούμενον
ἀνὴρ δʼ
εἶπεν
ἀγαθὸς οὐ πᾶσαν ἡμέραν ἑορτὴν ἡγεῖται
καὶ πάνυ γε λαμπράν, εἰ σωφρονοῦμεν, ἱερὸν γὰρ ἁγιώτατον ὁ κόσμος ἐστὶ καὶ θεοπρεπέστατον·
私はディオゲネスにも感嘆する。 彼はスパルタで、ある祭りのために準備をし、見栄を張っている異邦人を見て、『善き男は、毎日を祭りと考えないだろうか』と言った。 そして、もし私たちが分別を持つなら、それは実に輝かしい祭りである。 なぜなら、宇宙は最も神聖で、神に最もふさわしい神殿だからである。
εἰς δὲ τοῦτον ὁ ἄνθρωπος εἰσάγεται διὰ τῆς γενέσεως οὐ χειροκμήτων. οὐδʼ ἀκινήτων ἀγαλμάτων θεατής, ἀλλʼ οἷα νοῦς θεῖος αἰσθητὰ νοητῶν μιμήματα, φησὶν ὁ Πλάτων, ἔμφυτον ἀρχὴν ζωῆς ἔχοντα καὶ κινήσεως ἔφηνεν, ἥλιον καὶ σελήνην καὶ ἄστρα καὶ ποταμοὺς νέον ὕδωρ ἐξιέντας ἀεὶ καὶ γῆν φυτοῖς τε καὶ ζῴοις τροφὰς ἀναπέμπουσαν.
人間は誕生を通じて、手で作られた、あるいは動かない神像の観学者としてではなく、神なる知性が、プラトンの言うように、精神的なものの感覚的な模倣として、命と運動の生得的な原理を持つものとして示したもの――すなわち、太陽や月、星々、常に新しい水を湧き出させる川、植物や動物に食物を送り出す大地――の観学者として、この宇宙に導き入れられるのである。
ὧν τὸν βίον μύησιν ὄντα καὶ τελετὴν τελειοτάτην εὐθυμίας δεῖ μεστὸν εἶναι καὶ γήθους.
それらを観る人生は、入信の儀式であり、最も完全な秘儀であって、心の平穏と喜びに満ちていなければならない。
οὐχ ὥσπερ οἱ πολλοὶ Κρόνια καὶ Διάσια καὶ Παναθήναια καὶ τοιαύτας ἄλλας ἡμέρας περιμένουσιν; ἵνʼ ἡσθῶσι καὶ ἀναπέμψωσιν ὠνητὸν γέλωτα, μίμοις καὶ ὀρχησταῖς μισθοὺς τελέσαντες.
多くの人々が、楽しんで、物真似芸人や踊り子に報酬を払って買い求めた笑いを引き出すために、クロニア祭やディアシア祭やパナテナイア祭やその他そのような日を待ち望むのとは、違うのではないか。
εἶτʼ ἐκεῖ μὲν εὔφημοι καθήμεθα κοσμίως·
そして、そこでは私たちは敬虔な沈黙のうちに端座している。
οὐδεὶς γὰρ ὀδύρεται μυούμενος οὐδὲ θρηνεῖ Πύθια θεώμενος ἢ πίνων ἐν Κρονίοις·
なぜなら、入信の儀式を受けている時に嘆く者もおらず、ピュティア祭を観戦している時やクロニア祭で飲んでいる時に悲嘆に暮れる者もいないからである。
ἃς δʼ ὁ θεὸς ἡμῖν ἑορτὰς χορηγεῖ καὶ μυσταγωγεῖ καταισχύνουσιν, ἐν ὀδυρμοῖς τὰ πολλὰ καὶ βαρυθυμίαις καὶ μερίμναις ἐπιπόνοις διατρίβοντες.
しかし、神が私たちに提供し、私たちを導いてくれる祭りを、彼らは、その大半を嘆きと憂鬱と骨の折れる心配事の中で過ごすことによって、辱めている。
καὶ τῶν μὲν ὀργάνων χαίρουσι, τοῖς ἐπιτερπὲς ἠχοῦσι καὶ τῶν ὀρνέων τοῖς ᾄδουσι, καὶ τὰ παίζοντα καὶ σκιρτῶντα τῶν ζῴων ἡδέως ὁρῶσι, καὶ τοὐναντίον ὠρυομένοις καὶ βρυχωμένοις καὶ σκυθρωπάζουσιν·
そして、楽器のうちでは心地よい音を響かせるものに喜び、鳥たちのうちでは歌うものに喜び、動物たちのうちでは戯れ跳ね回るものを好んで眺め、それとは逆に、吠え、唸り、陰気な表情をしているものには苦痛を覚える。
ἀνιῶνται τὸν δʼ ἑαυτῶν βίον ἀμειδῆ καὶ κατηφῆ καὶ τοῖς ἀτερπεστάτοις καὶ πάθεσι καὶ πράγμασι καὶ φροντίσι μηδὲν πέρας ἐχούσαις πιεζόμενον ἀεὶ καὶ συνθλιβόμενον ὁρῶντες, οὐχ ὅπως αὐτοὶ μὲν ἑαυτοῖς ἀναπνοήν τινα καὶ ῥᾳστώνην πορίζουσί ποθὲν, ἀλλʼ οὐδʼ ἑτέρων παρακαλούντων προσδέχονται λόγον, χρώμενοι καὶ τοῖς παροῦσιν ἀμέμπτως συνοίσονται καὶ τῶν γεγονότων εὐχαρίστως μνημονεύσουσι, καὶ πρὸς τὸ λοιπὸν ἵλεων τὴν ἐλπίδα καὶ φαιδρὰν ἔχοντες ἀδεῶς καὶ ἀνυπόπτως προσάξουσιν.
しかし、自分自身の人生が、微笑みのない、陰鬱なものであり、最も不快な情念や出来事や果てしない心配事によって常に圧迫され押しつぶされているのを目にしながら、彼らは、自分たち自身でどこからか一息つく余裕や気安さを手に入れようとしないばかりか、他人が勧めても、その言葉を受け入れようとしない。 もしその言葉に従えば、現在の状況とも不満なく折り合いをつけ、過去の出来事を感謝の念をもって記憶し、未来に対しても希望を慈愛に満ちた輝かしいものとして持ち、恐れや疑念を抱かずに進んでいくことができるだろうに。