§1περὶ τῆς ἠθικῆς λεγομένης;
いわゆる、そしてそのように思われている「道徳的徳」について。
ἀρετῆς καὶ δοκούσης, ᾧ δὴ μάλιστα τῆς θεωρητικῆς διαφέρει, τῷ τὸ μὲν πάθος ὕλην ἔχειν τὸν δὲ λόγον εἶδος, εἰπεῖν πρόκειται τίνʼ οὐσίαν ἔχει καὶ πῶς ὑφίστασθαι πέφυκε·
それ(道徳的徳)が観照的徳と最も異なるのはまさにこの点、すなわち、情念を素材とし、理性を形相とすることによってであるが、これがどのような本質を持ち、いかにして成立するものであるかを述べることが提案されている。
καὶ πότερον οἰκείῳ λόγῳ κεκόσμηται τὸ δεδεγμένον μόριον αὐτὴν τῆς ψυχῆς ἢ μετέσχηκεν ἀλλοτρίου·
そして、この徳を受け入れる魂の部位が、それ自体の理性によって秩序づけられているのか、それとも他者(外的な理性)を分有しているのか。
καὶ εἰ μετέσχηκε, πότερον ὡς τὰ μεμιγμένα πρὸς τὸ βέλτιον ἢ μᾶλλον ὡς ἐπιστασίᾳ τινὶ χρώμενον καὶ ἀρχῇ μετέχειν λέγεται τῆς τοῦ ἄρχοντος δυνάμεως.
そして、もし分有しているとすれば、より優れたものと混ざり合っているものとしての分有なのか、それとも、ある種の監督と支配を受け、支配する者の能力を分有していると言われるようなものなのか。
ὅτι μὲν γὰρ δυνατὸν καὶ ἀρετὴν γεγονέναι καὶ μένειν παντάπασιν· ἄυλον καὶ ἄκρατον, οἶμαι δῆλον εἶναι.
というのも、徳が完全に非物質的で純粋なものとして存在し、とどまり続けることも可能であることは明白であると思うからだ。
βέλτιον δὲ βραχέως ἐπιδραμεῖν καὶ τὰ τῶν ἑτέρων, οὐχ ἱστορίας ἕνεκα μᾶλλον ἢ τοῦ σαφέστερα γενέσθαι τὰ οἰκεῖα καὶ βεβαιότερα, προεκτεθέντων ἐκείνων.
しかし、他者たちの説にも手短に言及しておくことがより良い。 それは単に歴史的なためではなく、むしろそれらが先立って提示されることによって、我々自身の見解がより明確に、またより確かなものになるためである。
§2Μενέδημος μὲν ὁ ἐξ Ἐρετρίας ἀνῄρει τῶν ἀρετῶν καὶ τὸ πλῆθος καὶ τὰς διαφοράς, ὡς μιᾶς οὔσης καὶ χρωμένης πολλοῖς ὀνόμασι·
エレトリアのメネデモスは、徳は一つであり、多くの名称を用いている(適用されている)にすぎないとして、徳の複数性も相違も否定した。
τὸ γὰρ αὐτὸ σωφροσύνην καὶ ἀνδρείαν καὶ δικαιοσύνην λέγεσθαι, καθάπερ βροτὸν καὶ ἄνθρωπον.
というのも、同一のものが「節制」「勇気」「正義」と言われるのは、ちょうど「死すべきもの」と「人間」と呼ばれるようなものだからだ。
ἀρίστων δʼ ὁ Χῖος τῇ μὲν οὐσίᾳ μίαν καὶ αὐτὸς ἀρετὴν ἐποίει καὶ ὑγίειαν ὠνόμαζε·
また、キオスのアリストン自身も、本質においては徳を一つとし、それを「健康」と名付けた。
τῷ δὲ πρὸς τί πως διαφόρους καὶ πλείονας, ὡς εἴ τις ἐθέλοι τὴν ὅρασιν ἡμῶν λευκῶν μὲν ἀντιλαμβανομένην λευκοθέαν καλεῖν, μελάνων δὲ μελανθέαν ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον.
しかし、「何らかに対するあり方」において異なり、複数あるとした。 それは例えば、誰かが、我々の視覚が白いものを認識するときには「白視」、黒いものを認識するときには「黒視」、あるいは他のそのような名前で呼びたいと望むようなものである。
καὶ γὰρ ἡ ἀρετὴ ποιητέα μὲν ἐπισκοποῦσα καὶ μὴ ποιητέα κέκληται φρόνησις, ἐπιθυμίαν δὲ κοσμοῦσα καὶ τὸ μέτριον καὶ τὸ εὔκαιρον ἐν ἡδοναῖς ὁρίζουσα σωφροσύνη, κοινωνήμασι δὲ καὶ συμβολαίοις ὁμιλοῦσα τοῖς πρὸς ἑτέρους δικαιοσύνη·
というのも、徳はなすべきこととなすべきでないことを省察するときには「思慮」と呼ばれ、欲望を秩序づけ、快楽における適度と適時を規定するときには「節制」と呼ばれ、他者との共同関係や契約にかかわるときには「正義」と呼ばれるからである。
καθάπερ τὸ μαχαίριον ἓν μὲν ἐστιν ἄλλοτε δʼ ἄλλο διαιρεῖ, καὶ τὸ πῦρ ἐνεργεῖ περὶ ὕλας διαφόρους μιᾷ φύσει χρώμενον.
それはちょうど、小刀は一つであるが時に応じて異なるものを切り、火は単一の性質を用いながら様々な素材に作用するようなものである。
ἔοικε δὲ καὶ Ζήνων εἰς τοῦτό πως ὑποφέρεσθαι ὁ Κιτιεύς, ὁριζόμενος τὴν φρόνησιν ἐν μὲν ἀπονεμητέοις δικαιοσύνην ἐν δʼ αἱρετέοις σωφροσύνην ἐν δʼ ὑπομενετέοις ἀνδρείαν·
また、キティオンのゼノンも、配分すべきものごとにおける(思慮を)「正義」と、選択すべきものごとにおけるそれを「節制」と、耐え忍ぶべきものごとにおけるそれを「勇気」と定義して、どうやらこの(アリストンの)方向へと引きずり込まれているように見える。
ἀπολογούμενοι δʼ ἀξιοῦσιν ἐν τούτοις τὴν ἐπιστήμην φρόνησιν ὑπὸ τοῦ Ζήνωνος ὠνομάσθαι.
しかし(ゼノンを)弁護する者たちは、これらの場合、ゼノンによって(徳の根底にある)知識が「思慮」と名付けられたのだと主張している。
Χρύσιππος δὲ κατὰ τὸ ποιὸν ἀρετὴν ἰδίαν ποιότητι συνίστασθαι νομίζων, ἔλαθεν ἑαυτὸν κατὰ τὸν Πλάτωνα
σμῆνος ἀρετῶν
οὐ σύνηθες οὐδὲ γνώριμον ἐγείρας ὡς γὰρ παρὰ τὸν ἀνδρεῖον ἀνδρείαν καὶ παρὰ τὸν πρᾶον πραότητα καὶ δικαιοσύνην παρὰ τὸν δίκαιον, οὕτω παρὰ τὸν χαρίεντα χαριεντότητας καὶ παρὰ τὸν ἐσθλὸν ἐσθλότητας καὶ παρὰ τὸν μέγαν μεγαλότητας καὶ παρὰ τὸν καλὸν καλότητας, ἑτέρας τε τοιαύτας ἐπιδεξιότητας εὐαπαντησίας εὐτραπελίας ἀρετὰς τιθέμενος, πολλῶν καὶ ἀτόπων ὀνομάτων οὐδὲν δεομένην ἐμπέπληκε φιλοσοφίαν.
一方、クリュシッポスは、徳はその性質に応じて独自の個別的な質によって成立すると考えたため、自分でも気づかないうちに、プラトンの言葉を借りれば、「徳の蜂の巣」を、それも普通ではなく、よく知られてもいないものを呼び起こしてしまった。 というのも、彼は、勇敢な者のそばに「勇敢さ」を、温和な者のそばに「温和さ」を、正しい者のそばに「正義」を置くように、優雅な者のそばに「優雅さ」を、善良な者のそばに「善良さ」を、偉大な者のそばに「偉大さ」を、美しい者のそばに「美しさ」を置き、さらに他にも「如才なさ」「人当たりの良さ」「機知」といったものを徳と見なすことで、全く必要のない多くの奇妙な名前で哲学を満たしてしまったからである。