§1περὶ τῆς ἠθικῆς λεγομένης; ἀρετῆς καὶ δοκούσης, ᾧ δὴ μάλιστα τῆς θεωρητικῆς διαφέρει, τῷ τὸ μὲν πάθος ὕλην ἔχειν τὸν δὲ λόγον εἶδος, εἰπεῖν πρόκειται τίνʼ οὐσίαν ἔχει καὶ πῶς ὑφίστασθαι πέφυκε·
소위 그리고 그렇다고 여겨지는 '도덕적 덕'에 관하여, 즉 정념을 질료로 삼고 이성을 형상으로 삼음으로써 관조적 덕과 가장 크게 구별되는 이 덕에 관하여, 그것이 어떤 본질을 가지며 어떻게 형성되는지를 논하는 것이 당면한 과제이다.
καὶ πότερον οἰκείῳ λόγῳ κεκόσμηται τὸ δεδεγμένον μόριον αὐτὴν τῆς ψυχῆς ἢ μετέσχηκεν ἀλλοτρίου·
그리고 이 덕을 받아들이는 영혼의 부분이 그 자체의 고유한 이성에 의해 조율되어 있는가, 아니면 외부의 것을 분유하고 있는가.
καὶ εἰ μετέσχηκε, πότερον ὡς τὰ μεμιγμένα πρὸς τὸ βέλτιον ἢ μᾶλλον ὡς ἐπιστασίᾳ τινὶ χρώμενον καὶ ἀρχῇ μετέχειν λέγεται τῆς τοῦ ἄρχοντος δυνάμεως.
그리고 만일 분유하고 있다면, 더 뛰어난 것과 혼합된 것들처럼 분유하는가, 아니면 오히려 어떤 감독과 지배를 받음으로써 지배하는 자의 권능을 분유한다고 일컬어지는가.
ὅτι μὲν γὰρ δυνατὸν καὶ ἀρετὴν γεγονέναι καὶ μένειν παντάπασιν· ἄυλον καὶ ἄκρατον, οἶμαι δῆλον εἶναι.
덕이 완전히 비물질적이고 순수한 상태로 존재하고 머무는 것이 가능하다는 점은 분명하다고 생각한다.
βέλτιον δὲ βραχέως ἐπιδραμεῖν καὶ τὰ τῶν ἑτέρων, οὐχ ἱστορίας ἕνεκα μᾶλλον ἢ τοῦ σαφέστερα γενέσθαι τὰ οἰκεῖα καὶ βεβαιότερα, προεκτεθέντων ἐκείνων.
하지만 타인들의 의견도 짧게 훑어보는 편이 더 나은데, 이는 단순히 역사적 흥미를 위해서라기보다, 그들의 주장을 미리 제시해 둠으로써 우리 자신의 견해가 더 명확하고 확실해지도록 하기 위함이다.
§2Μενέδημος μὲν ὁ ἐξ Ἐρετρίας ἀνῄρει τῶν ἀρετῶν καὶ τὸ πλῆθος καὶ τὰς διαφοράς, ὡς μιᾶς οὔσης καὶ χρωμένης πολλοῖς ὀνόμασι·
에레트리아의 메네데모스는 덕이 하나이며 많은 이름을 사용할 뿐이라는 이유로 덕의 수와 차이를 모두 부정했다.
τὸ γὰρ αὐτὸ σωφροσύνην καὶ ἀνδρείαν καὶ δικαιοσύνην λέγεσθαι, καθάπερ βροτὸν καὶ ἄνθρωπον.
동일한 것이 절제, 용기, 정의라고 불리기 때문이며, 이는 마치 '죽을 운명의 존재'와 '인간'의 관계와도 같다.
ἀρίστων δʼ ὁ Χῖος τῇ μὲν οὐσίᾳ μίαν καὶ αὐτὸς ἀρετὴν ἐποίει καὶ ὑγίειαν ὠνόμαζε·
또한 키오스의 아리스톤 역시 본질에 있어서는 덕을 하나로 보고 이를 '건강'이라 불렀으나, '어떠한 상태에 있는가'에 따라 그것을 다양하고 복합적인 것으로 만들었다.
τῷ δὲ πρὸς τί πως διαφόρους καὶ πλείονας, ὡς εἴ τις ἐθέλοι τὴν ὅρασιν ἡμῶν λευκῶν μὲν ἀντιλαμβανομένην λευκοθέαν καλεῖν, μελάνων δὲ μελανθέαν ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον.
마치 누군가가 우리의 시각이 흰색을 지각할 때는 '백시(白視)'라 부르고, 검은색을 지각할 때는 '흑시(黑視)' 혹은 그와 유사한 다른 이름으로 부르고자 하는 것과 같다.
καὶ γὰρ ἡ ἀρετὴ ποιητέα μὲν ἐπισκοποῦσα καὶ μὴ ποιητέα κέκληται φρόνησις, ἐπιθυμίαν δὲ κοσμοῦσα καὶ τὸ μέτριον καὶ τὸ εὔκαιρον ἐν ἡδοναῖς ὁρίζουσα σωφροσύνη, κοινωνήμασι δὲ καὶ συμβολαίοις ὁμιλοῦσα τοῖς πρὸς ἑτέρους δικαιοσύνη·
왜냐하면 덕이란 해야 할 일과 하지 말아야 할 일을 살필 때는 '지혜(사려)'라 불리고, 욕망을 조율하고 쾌락 속에서 절도와 적시를 규정할 때는 '절제'라 불리며, 타인과의 공동체적 관계와 계약을 다룰 때는 '정의'라 불리기 때문이다.
καθάπερ τὸ μαχαίριον ἓν μὲν ἐστιν ἄλλοτε δʼ ἄλλο διαιρεῖ, καὶ τὸ πῦρ ἐνεργεῖ περὶ ὕλας διαφόρους μιᾷ φύσει χρώμενον.
마치 칼은 하나이지만 때에 따라 다른 것을 자르고, 불은 단일한 성질을 지니면서도 다양한 질료에 작용하는 것과 같다.
ἔοικε δὲ καὶ Ζήνων εἰς τοῦτό πως ὑποφέρεσθαι ὁ Κιτιεύς, ὁριζόμενος τὴν φρόνησιν ἐν μὲν ἀπονεμητέοις δικαιοσύνην ἐν δʼ αἱρετέοις σωφροσύνην ἐν δʼ ὑπομενετέοις ἀνδρείαν·
그리고 키티온의 제논 역시 분배되어야 할 것들 속에서의 지혜를 정의로, 선택되어야 할 것들 속에서는 절제로, 견뎌내야 할 것들 속에서는 용기로 정의함으로써 어떻게든 이쪽(아리스톤의 견해)으로 흘러가는 것처럼 보인다.
ἀπολογούμενοι δʼ ἀξιοῦσιν ἐν τούτοις τὴν ἐπιστήμην φρόνησιν ὑπὸ τοῦ Ζήνωνος ὠνομάσθαι.
그리하여 그를 옹호하는 자들은 이 경우 제논에 의해 그 앎이 '지혜'로 명명된 것이라고 주장한다.
Χρύσιππος δὲ κατὰ τὸ ποιὸν ἀρετὴν ἰδίαν ποιότητι συνίστασθαι νομίζων, ἔλαθεν ἑαυτὸν κατὰ τὸν Πλάτωνα
σμῆνος ἀρετῶν
οὐ σύνηθες οὐδὲ γνώριμον ἐγείρας ὡς γὰρ παρὰ τὸν ἀνδρεῖον ἀνδρείαν καὶ παρὰ τὸν πρᾶον πραότητα καὶ δικαιοσύνην παρὰ τὸν δίκαιον, οὕτω παρὰ τὸν χαρίεντα χαριεντότητας καὶ παρὰ τὸν ἐσθλὸν ἐσθλότητας καὶ παρὰ τὸν μέγαν μεγαλότητας καὶ παρὰ τὸν καλὸν καλότητας, ἑτέρας τε τοιαύτας ἐπιδεξιότητας εὐαπαντησίας εὐτραπελίας ἀρετὰς τιθέμενος, πολλῶν καὶ ἀτόπων ὀνομάτων οὐδὲν δεομένην ἐμπέπληκε φιλοσοφίαν.
반면에 크리시포스는 질적 규정에 따라 덕이란 독특한 개별적 성질로 구성된다고 봄으로써, 자신도 모르게 플라톤의 표현을 빌리자면 보통의 경우와 다르고 잘 알려지지도 않은 '덕의 벌집'을 일깨우고 말았다. 왜냐하면 그는 용감한 자 옆에 용기를, 온화한 자 옆에 온화함을, 의로운 자 옆에 정의를 두는 것처럼, 품위 있는 자 옆에 품위들을, 선량한 자 옆에 선량함들을, 위대한 자 옆에 위대함들을, 아름다운 자 옆에 아름다움들을 두고, 그 밖에 이와 같은 사교성, 원만함, 재치 등도 덕으로 규정하여, 전혀 불필요한 수많은 기이한 이름들로 철학을 가득 채웠기 때문이다.