§44τίνες ἐν Αἰγίνῃ οἱ μονοφάγοι;
アイギナにおける「独食者たち」とは誰か。
τῶν ἐπὶ τὴν Τροίαν στρατευσάντων Αἰγινητῶν πολλοὶ μὲν ἐν ταῖς μάχαις ἀπώλοντο, πλείονες δὲ κατὰ πλοῦν ὑπὸ τοῦ χειμῶνος.
トロイアへ遠征したアイギナ人のうち、多くは戦いの中で滅び、さらに多くの者が帰路の航海中に嵐によって滅びた。
ὀλίγους οὖν τοὺς περιλειπομένους οἱ προσήκοντες ὑποδεξάμενοι, τοὺς δʼ ἄλλους πολίτας ὁρῶντες ἐν πένθεσι καὶ λύπαις ὄντας, οὔτε χαίρειν ᾤοντο δεῖν φανερῶς οὔτε θύειν τοῖς θεοῖς, ἀλλὰ κρύφα καὶ κατʼ οἰκίαν ἕκαστοι τοὺς σεσωσμένους ἀνελάμβανον ἑστιάσεσι καὶ φιλοφροσύναις, αὐτοὶ διακονούμενοι πατράσι καὶ συγγενέσι καὶ ἀδελφοῖς καὶ οἰκείοις, ἀλλοτρίου μηδενὸς παρεισιόντος.
そこで、生き残ったわずかな人々を親族たちが迎え入れたが、他の市民たちが喪に服し悲しみに暮れているのを見て、あからさまに喜んだり神々に犠牲を捧げたりすべきではないと考え、密かに、かつそれぞれの家において、各々が生き残った人々を宴会や心のこもったもてなしで迎え入れ、父親や親族、兄弟、家族に対して自ら給仕し、部外者は誰も立ち入らせなかった。
ταῦτʼ οὖν ἀπομιμούμενοι τῷ Ποσειδῶνι θυσίαν ἄγουσι τοὺς καλουμένους
θιάσους,
ᾗ καθʼ αὑτοὺς ἐφʼ ἡμέρας ἑκκαίδεκα μετὰ σιωπῆς ἑστιῶνται, δοῦλος δʼ οὐ πάρεστιν εἶτα ποιήσαντες Ἀφροδίσια διαλύουσι τὴν ἑορτήν·
これらを模倣して、彼らはポセイドンに犠牲を捧げ、「ティアソス」と呼ばれる集まりを催す。 そこでは彼らは沈黙のうちに16日間にわたって自分たちだけで宴を行い、奴隷は一人も立ち会わない。 その後、アプロディテの祭りを行ってから祝祭を解散する。
ἐκ δὲ τούτου
μονοφάγοι
καλοῦνται.
このことから彼らは「独食者たち」と呼ばれる。
§45διὰ τί τοῦ Λαβρανδέως Διὸς ἐν Καρίᾳ τὸ ἄγαλμα πέλεκυν ἠρμένον οὐχὶ δὲ σκῆπτρον ἢ κεραυνὸν πεποίηται;
カリアにおけるラブランデウスのゼウスの像は、なぜ王笏や雷電ではなく、斧を掲げた姿で作られているのか。
ὅτι Ἡρακλῆς Ἱππολύτην ἀποκτείνας καὶ μετὰ τῶν ἄλλων ὅπλων αὐτῆς λαβὼν τὸν πέλεκυν Ὀμφάλῃ δῶρον ἔδωκεν.
それは、ヘラクレスがヒッポリュテを殺し、彼女の他の武器とともに斧を受け取って、オムパレに贈り物として与えたからである。
οἱ δὲ μετʼ Ὀμφάλην Λυδῶν βασιλεῖς ἐφόρουν αὐτὸν ὥς τι τῶν ἄλλων ἱερῶν ἐκ διαδοχῆς παραλαμβάνοντες, ἄχρι Κανδαύλης ἀπαξιώσας ἑνὶ τῶν ἑταίρων φορεῖν ἔδωκεν.
オムパレの後のリュディアの王たちは、これを他の聖なる品々と同様に、代々受け継ぐものとして身につけていたが、カンダウレスに至って、彼はこれを身に帯びることを軽んじ、自分の戦友の一人に与えて身につけさせた。
ἐπεὶ δὲ Γύγης ἀποστὰς ἐπολέμει πρὸς αὐτόν, ἦλθεν Ἄρσηλις ἐκ Μυλασέων ἐπίκουρος τῷ Γύγῃ μετὰ δυνάμεως, καὶ τόν τε Κανδαύλην καὶ τὸν ἑταῖρον αὐτοῦ διέφθείρε, καὶ τὸν πέλεκυν εἰς Καρίαν ἐκόμισε μετὰ τῶν ἄλλων λαφύρων.
ギュゲスが反乱を起こして彼に対して戦争を始めたとき、ミュラサからアルセリスが軍勢を率いてギュゲスの同盟軍としてやって来て、カンダウレスとその戦友を殺し、その斧を他の戦利品とともにカリアに持ち帰った。
καὶ Διὸς ἄγαλμα κατασκευάσας τὸν πέλεκυν ἐνεχείρισε, καὶ Λαβρανδέα τὸν θεὸν προσηγόρευσε·
そしてゼウスの像を制作させてその斧を手に持たせ、その神をラブランデウスと名付けた。
Λυδοὶ γάρ
λάβρυν
τὸν πέλεκυν ὀνομάζουσι.
というのも、リュディア人は斧を「ラブリュス」と呼ぶからである。
§46διὰ τί Τραλλιανοὶ καθαρτῆρα καλοῦσι τὸν ὄροβον καὶ χρῶνται μάλιστα πρὸς τὰς ἀφοσιώσεις καὶ τοὺς καθαρμούς;
なぜトラッレス人は、豆を「清め手」と呼び、特に罪の贖いや清めの儀式に用いるのか。
ἦ ὅτι Λέλεγες καὶ Μινύαι τὸ παλαιὸν ἐξελάσαντες αὐτοὺς τὴν πόλιν καὶ τὴν χώραν κατέσχον, ὕστερον δʼ οἱ Τραλλιανοὶ κατελθόντες καὶ κρατήσαντες, ὅσοι τῶν Λελέγων οὐ διεφθάρησαν οὐδʼ ἔφυγον ἀλλὰ διʼ ἀμηχανίαν βίου καὶ ἀσθένειαν ὑπελείφθησαν αὐτόθι, τούτων οὐδένα λόγον ἔχοντες οὔτε ζώντων οὔτε ἀπολλυμένων νόμον ἔθεντο τὸν κτείναντα Μινύην ἢ Λελέγην Τραλλιανῶν καθαρὸν εἶναι, μέδιμνον ὀρόβων ἀπομετρήσαντα τοῖς οἰκείοις τοῦ φονευθέντος;
かつてレレゲス人とミニュアイ人が彼らを追い出してその都市と土地を占拠したが、後にトラッレス人が戻ってきて勝利したとき、レレゲス人のうち滅ぼされず逃亡もせずに、生活の困窮と弱さのためにその地に残された人々について、彼らが生きていることも滅びることも全く意に介さず、ミニュアイ人またはレレゲス人を殺したトラッレス人は、殺された者の身内に1メディムノスの豆を量って支払えば、清められたものとするという法律を定めたからであろうか。
§47διὰ τί παρὰ τοῖς Ἠλείοις παροιμιῶδὲς ἐστι τὸ ʼδεινότερα Σαμβίκου παθεῖνʼ;
なぜエリス人の間では、「サンビコスよりもひどい目に遭う」という言葉が諺のようになっているのか。
λέγεταί τινα Σάμβικον Ἠλεῖον ἔχοντα πολλοὺς ὑφʼ ἑαυτῷ συνεργοὺς πολλὰ περικόψαι τῶν ἐν Ὀλυμπίᾳ χαλκῶν ἀναθημάτων καὶ ἀποδόσθαι, τέλος δὲ συλῆσαι τὸ τῆς ἐπισκόπου Ἀρτέμιδος ἱερόν τοῦτο δʼ ἐστὶ μὲν ἐν Ἤλιδι, καλεῖται δʼ Ἀριστάρχειον.
エリス人のサンビコスという男が、自らのもとに多くの共犯者を従えて、オリンピアにある青銅の献納品の多くを切り取って売り払い、最後には「見守る者」アルテミスの神殿を略奪したと言われている。 この神殿はエリスにあり、アリスタルケイオンと呼ばれている。
εὐθὺς οὖν μετὰ ταύτην τὴν ἱεροσυλίαν ἁλόντα βασανίζεσθαι διʼ ἐνιαυτοῦ περὶ ἑκάστου τῶν κεκοινωνηκότων ἀνακρινόμενον, καὶ οὕτως ἀποθανεῖν καὶ τὴν παροιμίαν ἐπὶ τοῖς ἐκείνου πάθεσι γενέσθαι.
それゆえ、この神殿略奪の直後に彼は捕らえられ、共犯者たちの各々について尋問されながら丸一年にわたって拷問を受け、そのようにして死に、彼の被った苦難にちなんでこの諺が生じたということである。
§48διὰ τί ἐν Λακεδαίμονι παρὰ τὸ τῶν Λευκιππίδων ἱερὸν ἵδρυται τοῦ Ὀδυσσέως ἡρῷον;
なぜラケダイモンにおいて、レウキッピデスたちの神殿の傍らにオデュッセウスの英雄廟が建てられているのか。
Ἐργῖνος, εἷς τῶν Διομήδους ἀπογόνων, ὑπὸ Τημένου πεισθεὶς ἐξέκλεψε τὸ παλλάδιον ἐξ Ἄργους, συνειδότος Λεάγρου καὶ συνεκκλέπτοντος ἦν δʼ οὗτος εἷς τῶν Τημένου συνήθων.
ディオメデスの末裔の一人であるエルギノスは、テメノスに説得されて、レアグロス(テメノスの親しい友人の一人であった)の共謀と助けを得て、アルゴスからパラディオンを盗み出した。
ὕστερον δὲ τῷ Τημένῳ γενόμενος διʼ ὀργῆς ὁ Λέαγρος εἰς Λακεδαίμονα μετέστη τὸ παλλάδιον κομίζων.
しかし後になって、レアグロスはテメノスに対して怒りを抱くようになり、パラディオンを携えてラケダイモンへ移住した。
οἱ δὲ βασιλεῖς δεξάμενοι προθύμως ἱδρύσαντο πλησίον τοῦ τῶν Λευκιππίδων ἱεροῦ, καὶ πέμψαντες εἰς Δελφοὺς διεμαντεύοντο περὶ σωτηρίας αὐτοῦ καὶ φυλακῆς.
王たちはそれを喜んで受け取り、レウキッピデスたちの神殿の近くに安置し、デルポイに使者を送って、それの安全と保管について神託を求めた。
ἀνελόντος δὲ τοῦ θεοῦ ἕνα τῶν ὑφελομένων τὸ παλλάδιον φύλακα ποιεῖσθαι, κατεσκεύασαν αὐτόθι τοῦ Ὀδυσσέως τὸ ἡρῷον, ἄλλως τε καὶ προσήκειν τῇ πόλει τὸν ἥρωα διὰ τὸν τῆς Πηνελόπης γάμον ὑπολαβόντες.
神が、パラディオンを盗み出した者の一人をその守護者とせよ、と告げたので、彼らはそこにオデュッセウスの英雄廟を造った。 とりわけ、ペネロペとの婚姻によって、その英雄がスパルタの都市と縁故があると彼らが考えたからであった。