Humanitext Reader

プルタルコス · ピロポイメン伝 §7.1-7.7

アカイア騎兵隊の改革とエリス軍との戦い

7 / 21 箇所 · ギリシア語

要旨

セラシアの戦いの後、フィロポイメンはクレタ島で軍事修行を積み、帰還後にアカイア同盟の騎兵長官となる。彼は弛緩していた騎兵隊を改革し、エリス軍との戦闘で敵の将官を自ら討ち取る活躍を見せる。

§7.1ἐκ τούτου δόξαν ἔσχεν, ὥσπερ εἰκὸς, ὁ Φιλοποίμην, καὶ τοῦ μὲν Ἀντιγόνου σπουδάσαντος ὅπως στρατεύοιτο μετʼ αὐτοῦ, καὶ διδόντος ἡγεμονίαν καὶ χρήματα, παρῃτήσατο, μάλιστα τὴν ἑαυτοῦ φύσιν καταμαθὼν πρὸς τὸ ἄρχεσθαι δυσκόλως καὶ χαλεπῶς ἔχουσαν, ἀργεῖν δὲ καὶ σχολάζειν οὐ βουλόμενος ἀσκήσεως ἕνεκα καὶ μελέτης τῶν πολεμικῶν εἰς Κρήτην ἔπλευσεν ἐπὶ στρατείαν.
これによって、当然のことながら、フィロポイメンは名声を得た。 そしてアンティゴノスが、彼が自分とともに従軍することに熱心であり、指揮権と資金を提供したのであるが、フィロポイメンは辞退した。 特に、支配されることに対して従順でなく、むしろ反発しがちな自らの天性を見抜いていたからである。 しかし、怠惰に過ごしたり、何もしないでいたりすることを望まず、軍事的な訓練と演習のために、従軍するためにクレタ島へと船で渡った。
§7.2κἀκεῖ συχνὸν χρόνον ἐγγυμνασάμενος ἀνδράσι μαχίμοις καὶ ποικίλοις μεταχειρίσασθαι πόλεμον, ἔτι δὲ σώφροσι καὶ κεκολασμένοις περὶ δίαιταν, ἐπανῆλθεν οὕτω λαμπρὸς εἰς τοὺς Ἀχαιούς ὥστε εὐθὺς ἵππαρχος ἀποδειχθῆναι.
そしてそこでも長期間にわたり、戦闘に長け、戦争の遂行において多様な戦術を用いる男たち、さらには生活態度において節制し規律正しい人々とともに訓練を積んだ後、アカイア人たちのもとへ非常に輝かしい姿で帰還したため、すぐに騎兵長官に任命された。
§7.3παραλαβὼν δὲ τοὺς ἱππεῖς φαύλοις μὲν ἱππαρίοις ἐκ τοῦ προστυχόντος, ὅτε συμβαίνοι στρατεία, προσχρωμένους, αὐτοὺς δὲ τὰς πολλὰς τῶν στρατειῶν ἀποδιδράσκοντας, ἑτέρους δὲ πέμποντας ἀνθʼ ἑαυτῶν, δεινὴν δὲ ἀπειρίαν μετὰ ἀτολμίας πάντων οὖσαν, περιορῶντας δὲ ταῦτα τοὺς ἄρχοντας ἀεὶ διά τε τὸ πλεῖστον ἐν τοῖς Ἀχαιοῖς τοὺς ἱππεῖς δύνασθαι καὶ μάλιστα κυρίους εἶναι τιμῆς καὶ κολάσεως,
だが彼が騎兵隊を引き受けてみると、彼らは遠征がある時にはその場しのぎの粗末な駄馬を使い、自分たちは遠征の多くから逃避し、他者を身代わりに送り込んでおり、全員が臆病さを伴うひどい未熟さにあり、またアカイア人たちの間では騎兵隊が最大の力を持ち、名誉や処罰において最も大きな主導権を握っていたために、歴代の指揮官たちがこれらを常に黙認しているのを見出した。
§7.4οὐχ ὑπεῖξεν οὐδὲ ἀνῆκεν, ἀλλὰ καὶ τὰς πόλεις ἐπιών καὶ κατʼ ἄνδρα τῶν νέων ἕκαστον ἐπὶ τὴν φιλοτιμίαν συνεξορμῶν, καὶ κολάζων τοὺς ἀνάγκης δεομένους, μελέταις τε καὶ πομπαῖς καὶ πρὸς ἀλλήλους ἁμίλλαις χρώμενος, ὅπου πλεῖστοι θεᾶσθαι μέλλοιεν, ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ πᾶσι ῥώμην τε θαυμαστὴν καὶ προθυμίαν παρέστησε καὶ, §7.5ὃ μέγιστον ἦν ἐν τοῖς τακτικοῖς, ἐλαφροὺς καὶ ὀξεῖς πρός τε τὰς κατʼ οὐλαμὸν ἐπιστροφὰς καὶ περισπασμοὺς καὶ τὰς καθʼ ἵππον ἐπιστροφὰς καὶ κλίσεις ἀπειργάσατο, καὶ συνείθισεν ὡς ἑνὶ σώματι κινουμένῳ καθʼ ὁρμὴν ἑκούσιον ἐοικέναι τὴν ὅλου τοῦ συστήματος ἐν ταῖς μεταβολαῖς εὐχέρειαν.
フィロポイメンは屈せず、手を緩めることもしなかった。 それどころか、諸都市を巡り、若者たちの一人ひとりを名誉心へと鼓舞し、強制的な必要のある者たちを処罰し、最も多くの人々が見物することになる場所で、訓練やパレード、そして互いの競争を用い、短期間のうちに全員に驚くべき力と熱意を植え付け、そして、戦術において最も重要なことであるが、小隊ごとの旋回や回り込み、そして個々の馬による旋回や方向転換に対して彼らを機敏かつ迅速にし、隊形変化における部隊全体の動きの機敏さが、自発的な衝動によって動く一つの身体に似るように習慣づけた。
§7.6συστάσης δὲ τῆς περὶ τὸν Λάρισσον αὐτοῖς ποταμὸν ἰσχυρᾶς μάχης πρός Αἰτωλοὺς καὶ Ἠλείους, ὁ τῶν Ἠλείων ἵππαρχος Δαμόφαντος ὥρμησεν ἐπὶ τὸν Φιλοποίμενα προεξελάσας.
アイトリア人およびエリス人との間に、ラリッソス川の近くで彼らにとって激しい戦闘が起こった際、エリス人の騎兵長官ダモファントスは、前に躍り出てフィロポイメンに向かって突進した。
δεξάμενος δὲ τὴν ὁρμὴν ἐκεῖνος αὐτοῦ καὶ φθάσας τῷ δόρατι παίει καὶ καταβάλλει τὸν Δαμόφαντον.
フィロポイメンはその突進を受け止め、先手を打って槍で突き、ダモファントスを打ち倒した。
§7.7εὐθὺς δὲ τούτου πεσόντος ἔφυγον οἱ πολέμιοι, καὶ λαμπρὸς ἦν ὁ Φιλοποίμην, ὡς οὔτε κατὰ χεῖρα τῶν νέων τινὸς οὔτε συνέσει τῶν πρεσβυτέρων ἀπολειπόμενος, ἀλλὰ καὶ μάχεσθαι καὶ στρατηγεῖν ἱκανώτατος.
彼が倒れるとすぐに、敵は逃走した。 そしてフィロポイメンは、武力においては若者の誰にも劣らず、知恵においては年長者の誰にも劣らない者として、戦うことにも将軍として指揮することにも極めて有能であるとして、その名を高めた。

語釈・文法注

  1. §7.1τοῦ μὲν Ἀντιγόνου σπουδάσαντος ... καὶ διδόντος — アンティゴノスを意味上の主語とする属格独立構文。主節の主語であるフィロポイメン(παρῃτήσατο の主語)とは異なる主語による背景的状況を提示している。
  2. §7.3παραλαβὼν δὲ τοὺς ἱππεῖς ... περιορῶντας δὲ ταῦτα τοὺς ἄρχοντας — 分詞 παραλαβὼν は、前半の目的語である τοὺς ἱππεῖς(およびそれに係る現在分詞群)と、後半の目的語である τοὺς ἄρχοντας(および分詞 περιορῶντας)の双方を支配している。つまり「騎兵たちが〜しているのを、また指揮官たちが〜を黙認しているのを見出して」という二つの状況の発見を意味する。
  3. §7.6δεξάμενος δὲ τὴν ὁρμὴν ἐκεῖνος αὐτοῦ — 人称代名詞の属格 αὐτοῦ は、名詞 τὴν ὁρμὴν(突進)を修飾する所有の属格として機能している(「彼の突進を受け止めて」)。動詞(分詞)δεξάμενος の直接目的語は τὴν ὁρμὴν である。

この箇所を引用する

プルタルコス, ピロポイメン伝 §7.1-7.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0007.tlg027.humanitext-grc2:7.1-7.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。