Humanitext Reader

トゥキュディデス · ペロポネソス戦史 §6.24.1-6.24.4

高まる遠征熱と反対派の沈黙

640 / 917 箇所 · ギリシア語

要旨

ニキアスの遠征阻止の目論見は外れ、逆にアテナイ市民は一様に遠征への熱意を燃え立たせる。反対派も愛国心を疑われることを恐れて沈黙した。

§6.24.1ὁ μὲν Νικίας τοσαῦτα εἶπε νομίζων τοὺς Ἀθηναίους τῷ πλήθει τῶν πραγμάτων ἢ ἀποτρέψειν ἤ, εἰ ἀναγκάζοιτο στρατεύεσθαι, μάλιστ’ 〈ἂν〉 οὕτως ἀσφαλῶς ἐκπλεῦσαι·
ὁ μὲν Νικίας τοσαῦτα εἶπε νομίζων τοὺς Ἀθηναίους τῷ πλήθει τῶν πραγμάτων ἢ ἀποτρέψειν ἤ, εἰ ἀναγκάζοιτο στρατεύεσθαι, μάλιστ’ 〈ἂν〉 οὕτως ἀσφαλῶς ἐκπλεῦσαι· ニキアスは、要求される準備の膨大さによってアテナイ人を思いとどまらせるか、あるいは、もし遠征を強行せざるを得ないとしても、このようにすれば最も安全に出航できるだろうと考えて、これほどのことを語った。
§6.24.2οἱ δὲ τὸ μὲν ἐπιθυμοῦν τοῦ πλοῦ οὐκ ἐξῃρέθησαν ὑπὸ τοῦ ὀχλώδους τῆς παρασκευῆς, πολὺ δὲ μᾶλλον ὥρμηντο, καὶ τοὐναντίον περιέστη αὐτῷ· εὖ τε γὰρ παραινέσαι ἔδοξε καὶ ἀσφάλεια νῦν δὴ καὶ πολλὴ ἔσεσθαι.
οἱ δὲ τὸ μὲν ἐπιθυμοῦν τοῦ πλοῦ οὐκ ἐξῃρέθησαν ὑπὸ τοῦ ὀχλώδους τῆς παρασκευῆς, πολὺ δὲ μᾶλλον ὥρμηντο, καὶ τοὐναντίον περιέστη αὐτῷ· εὖ τε γὰρ παραινέσαι ἔδοξε καὶ ἀσφάλεια νῦν δὴ καὶ πολλὴ ἔσεσθαι. しかし彼らは、準備の煩雑さによって航海への熱望をそがれることはなく、むしろはるかに強く駆り立てられ、彼にとっては正反対の結果となった。 というのも、彼の勧告は適切であると思われ、今や十分な安全が得られるだろうと考えられたからである。
§6.24.3καὶ ἔρως ἐνέπεσε τοῖς πᾶσιν ὁμοίως ἐκπλεῦσαι· τοῖς μὲν γὰρ πρεσβυτέροις ὡς ἢ καταστρεψομένοις ἐφ’ ἃ ἔπλεον ἢ οὐδὲν ἂν σφαλεῖσαν μεγάλην δύναμιν, τοῖς δ’ ἐν τῇ ἡλικίᾳ τῆς τε ἀπούσης πόθῳ ὄψεως καὶ θεωρίας, καὶ εὐέλπιδες ὄντες σωθήσεσθαι· ὁ δὲ πολὺς ὅμιλος καὶ στρατιώτης ἔν τε τῷ παρόντι ἀργύριον οἴσειν καὶ προσκτήσεσθαι δύναμιν ὅθεν ἀίδιον μισθοφορὰν ὑπάρξειν.
καὶ ἔρως ἐνέπεσε τοῖς πᾶσιν ὁμοίως ἐκπλεῦσαι· τοῖς μὲν γὰρ πρεσβυτέροις ὡς ἢ καταστρεψομένοις ἐφ’ ἃ ἔπλεον ἢ οὐδὲν ἂν σφαλεῖσαν μεγάλην δύναμιν, τοῖς δ’ ἐν τῇ ἡλικίᾳ τῆς τε ἀπούσης πόθῳ ὄψεως καὶ θεωρίας, καὶ εὐέλπιδες ὄντες σωθήσεσθαι· ὁ δὲ πολὺς ὅμιλος καὶ στρατιώτης ἔν τε τῷ παρόντι ἀργύριον οἴσειν καὶ προσκτήσεσθαι δύναμιν ὅθεν ἀίδιον μισθοφορὰν ὑπάρξειν. そして、すべての人々に一様に出航への熱望が沸き起こった。 年長者たちは、目指す地を征服するか、さもなければこれほどの大軍が失敗することはあり得ないと考え、働き盛りの若者たちは、見ぬ土地の光景や見聞への憧れを抱き、無事に帰還できるという希望を持っていたからであり、一般の群衆や兵士たちは、当面は金銭を得られる上に、将来にわたって永久に俸給が保証されるような支配地を付け加えることができると考えたからである。
§6.24.4ὥστε διὰ τὴν ἄγαν τῶν πλεόνων ἐπιθυμίαν, εἴ τῳ ἄρα καὶ μὴ ἤρεσκε, δεδιὼς μὴ ἀντιχειροτονῶν κακόνους δόξειεν εἶναι τῇ πόλει ἡσυχίαν ἦγεν.
ὥστε διὰ τὴν ἄγαν τῶν πλεόνων ἐπιθυμίαν, εἴ τῳ ἄρα καὶ μὴ ἤρεσκε, δεδιὼς μὴ ἀντιχειροτονῶν κακόνους δόξειεν εἶναι τῇ πόλει ἡσυχίαν ἦγεν. その結果、大多数の者の過度の熱望ゆえに、仮に気に入らない者がいたとしても、反対投票をして国家に不忠実であると思われることを恐れ、静かにしていた。

語釈・文法注

  1. §6.24.1τῷ πλήθει τῶν πραγμάτων — 原因・手段を表す与格。ここではニキアスが要求した莫大な準備の量や防大な課題を指し、アテナイ市民をひるませるための手段として用いられている。
  2. §6.24.2τὸ μὲν ἐπιθυμοῦν τοῦ πλοῦ — 現在分詞の中性単数名詞化(τὸ ἐπιθυμοῦν)で、抽象名詞 ἡ ἐπιθυμία(熱望)と同等の意味を表す。トゥキディデスに特徴的な文体表現である。
  3. §6.24.3οὐδὲν ἂν σφαλεῖσαν μεγάλην δύναμιν — 対格絶対構文、あるいは主観的理由を示す ὡς に導かれる不定詞文の主語と分詞の対格。分詞 σφαλεῖσαν に ἂν が伴うことで、「大軍が失敗することなどあり得ない(潜在・仮定)」というニュアンスを表す。
  4. §6.24.3ὁ δὲ πολὺς ὅμιλος — 文頭の τοῖς μὲν γὰρ πρεσβυτέροις や τοῖς δ’ ἐν τῇ ἡλικίᾳ という与格の並列から、主格の主語(ὁ δὲ πολὺς ὅμιλος καὶ στρατιώτης)へと文法構造が変化している(破格、anacoluthon)。
  5. §6.24.4ἀντιχειροτονῶν — 条件を表す現在分詞(「もし反対の挙手投票をするならば」)。条件節として機能し、主動詞 δόξειεν に係る。

この箇所を引用する

トゥキュディデス, ペロポネソス戦史 §6.24.1-6.24.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0003.tlg001.humanitext-grc2:6.24.1-6.24.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。