§5.69.1ἐπεὶ δὲ ξυνιέναι ἔμελλον ἤδη, ἐνταῦθα καὶ παραινέσεις καθ’ ἑκάστους ὑπὸ τῶν οἰκείων στρατηγῶν τοιαίδε ἐγίγνοντο, Μαντινεῦσι μὲν ὅτι ὑπέρ τε πατρίδος ἡ μάχη ἔσται καὶ ὑπὲρ ἀρχῆς ἅμα καὶ δουλείας, τὴν μὲν μὴ πειρασαμένοις ἀφαιρεθῆναι, τῆς δὲ μὴ αὖθις πειρᾶσθαι·
いよいよ両軍が衝突しようとしたとき、その場でそれぞれの将軍たちから各軍に対して、次のような励ましの言葉がかけられた。 マンティネア人に対しては、戦いは祖国のため、そして同時に支配と隷属のためであり、一方はかつて経験したことのない者としてそれを奪われることのないように、他方は二度とそれを経験することのないように(戦うのだ)ということが語られた。
Ἀργείοις δὲ ὑπὲρ τῆς τε παλαιᾶς ἡγεμονίας καὶ τῆς ἐν Πελοποννήσῳ ποτὲ ἰσομοιρίας μὴ διὰ παντὸς στερισκομένους ἀνέχεσθαι, καὶ ἄνδρας ἅμα ἐχθροὺς καὶ ἀστυγείτονας ὑπὲρ πολλῶν ἀδικημάτων ἀμύνασθαι·
アルゴス人に対しては、かつての覇権と、かつてペロポネソスで持っていた対等な地位を永久に奪われたままでいることに甘んじず、同時に宿敵であり隣人でもある者たちに、多くの不義に対して報復するようにということが勧められた。
τοῖς δὲ Ἀθηναίοις καλὸν εἶναι μετὰ πολλῶν καὶ ἀγαθῶν ξυμμάχων ἀγωνιζομένους μηδενὸς λείπεσθαι, καὶ ὅτι ἐν Πελοποννήσῳ Λακεδαιμονίους νικήσαντες τήν τε ἀρχὴν βεβαιοτέραν καὶ μείζω ἕξουσι καὶ οὐ μή ποτέ τις αὐτοῖς ἄλλος ἐς τὴν γῆν ἔλθῃ.
アテナイ人に対しては、多くの優れた同盟国とともに戦うにあたって誰にも劣らないことは名誉なことであり、また、ペロポネソスでラケダイモーン人を破れば、自分たちの支配はより確固としたより大きなものとなり、二度と他の誰も自分たちの土地に侵入してこないであろうということが語られた。
§5.69.2τοῖς μὲν Ἀργείοις καὶ ξυμμάχοις τοιαῦτα παρῃνέθη, Λακεδαιμόνιοι δὲ καθ’ ἑκάστους τε καὶ μετὰ τῶν πολεμικῶν νόμων ἐν σφίσιν αὐτοῖς ὧν ἠπίσταντο τὴν παρακέλευσιν τῆς μνήμης ἀγαθοῖς οὖσιν ἐποιοῦντο, εἰδότες ἔργων ἐκ πολλοῦ μελέτην πλείω σῴζουσαν ἢ λόγων δι’ ὀλίγου καλῶς ῥηθεῖσαν παραίνεσιν.
アルゴス人と同盟軍にはこのような励ましがなされたが、ラケダイモーン人は、個々人に対して、また自分たちの軍歌とともに、すでに知っていることの記憶を互いに呼び起こすことで励まし合った。 彼らは、長年にわたる行動の訓練のほうが、短時間に見事に語られた言葉による励ましよりも、より救いをもたらすものであることを知っていたからである。