§2.16.1τῇ τε οὖν ἐπὶ πολὺ κατὰ τὴν χώραν αὐτονόμῳ οἰκήσει μετεῖχον οἱ Ἀθηναῖοι, καὶ ἐπειδὴ ξυνῳκίσθησαν, διὰ τὸ ἔθος ἐν τοῖς ἀγροῖς ὅμως οἱ πλείους τῶν τε ἀρχαίων καὶ τῶν ὕστερον μέχρι τοῦδε τοῦ πολέμου γενόμενοί τε καὶ οἰκήσαντες οὐ ῥᾳδίως πανοικεσίᾳ τὰς μεταναστάσεις ἐποιοῦντο, ἄλλως τε καὶ ἄρτι ἀνειληφότες τὰς κατασκευὰς μετὰ τὰ Μηδικά·
このようにアテナイ人は、長きにわたり地方での自律的な居住様式に親しんでおり、また(一つの市に)統合された後も、慣習のゆえに、やはり古代の人々も、そしてその後の人々もこの戦争に至るまで、そこに生まれかつ住んできた者の大半は、一家を挙げて移住することを容易には行わなかった。 とりわけ、ペルシア戦争の後に家財や設備をようやく復興したばかりであったからである。
§2.16.2ἐβαρύνοντο δὲ καὶ χαλεπῶς ἔφερον οἰκίας τε καταλείποντες καὶ ἱερὰ ἃ διὰ παντὸς ἦν αὐτοῖς ἐκ τῆς κατὰ τὸ ἀρχαῖον πολιτείας πάτρια δίαιτάν τε μέλλοντες μεταβάλλειν καὶ οὐδὲν ἄλλο ἢ πόλιν τὴν αὑτοῦ ἀπολείπων ἕκαστος.
彼らは、古代の国制以来ずっと自分たちに受け継がれてきた家や祖先伝来の聖所をあとにすること、そして生活様式を変えねばならないこと、さらには、各人が自分自身の都市を捨てることにほかならない状況にあることに、深い不満を抱き、辛く感じていた。