← プラウトゥス

商人

§646-712

カリヌスの出立とドリッパの帰宅

カリヌスはあちこちの亡命先を挙げてエウティクスの忠告を拒み、旅立ちの準備を進める。一方、デミポの妻ドリッパが田舎から戻り、家の中に娼婦がいることを知って絶望する。

表示 ▾
表示
訳
訳の書体
AI ↗
← 前次 →
646

​Megares,1 Eretriam, Corinthum, Chalcidem, Cretam, Cyprum,

メガラ、エレトリア、コリントス、カルキス、クレタ、キプロス、

​Sicyonem, Cnidum, Zacynthum, Lesbiam, Boeotiam.

シキオン、クニドス、ザキュントス、レスボス、ボイオティアへ。

​Cur istuc coeptas consilium?

なぜそのような計画を始めるのだ?

​Quia enim me adflictat amor.

なぜなら、愛が私を苦しめているからだ。

​Quid tu ais? quid cum illuc, quo nunc ire paritas, veneris,

君は何を言っているのだ?君が今行こうと準備しているそこへ到着したとき、もし

650

​sí ibi amare forte occipias atque item eius sit inopia,

万一そこでまた恋に落ち、そして同様にその女が手に入らなかったら、

​iam inde porro aufugies, deinde item illinc, sí item evenerit?

今度はそこからさらに逃げ出し、次にそこでも同じことが起きたら、また逃げ出すというのか?

​quis modus tibi exílio tandem eveniet, qui finis fugae?

一体全体、君の亡命にどんな限度があり、逃走にどんな終わりがあるというのだ?

​quae patria aut domus tibi stabilis esse poterit? dic mihi.

どんな祖国や家が君にとって安定したものとなり得ようか?私に言ってくれ。

​cedo, si hac urbe abis, amorem te hic relicturum putas?

さあ、もし君がこの街を去るなら、愛をここに残していけると思うのか?

655

​si id fore ita sat animo acceptum est, certum id, pro certo si habes,

もしそのことが心の中で十分に受け入れられ、それが確実であり、確実なこととして抱いているなら、

​quanto te satiust2 rus aliquo abire, ibi esse, ibi vivere

どこか田舎へ去り、そこで暮らし、そこで生きる方が、君にとってどれほど勝っていることか、

​adeo dum illius te cupiditas atque amor missum facit?

彼女への欲求と愛が君を解放するまで。

​Iam dixisti?

もう言ったか?

​Dixi.

言った。

​Frustra dixti. hoc mihi certissumumst.

無駄なことを言ったものだ。私にはこれが最も確実なのだ。

​eo domum, patrem atque matrem ut meos salutem, postea

私は家に行き、父と母に挨拶し、その後で

660

​clam patrem patria hac effugiam, aut aliquid capiam consili.—

父に内緒でこの祖国から逃げ出すか、あるいは何か計画を立てるだろう。

​Vt corripuit se repente atque abiit. heu misero mihi,

なんと彼はいきなり立ち去ってしまったことか。ああ、哀れな私よ、

​si ille abierit, mea factum omnes dicent esse ignavia.

もし彼が去ってしまったら、誰もが私の怠慢のせいでそうなったと言うだろう。

​certumst praeconum iubere iam quantum est conducier,3

すぐに、雇える限りのすべての布告人を雇うように命令することは確実だ、

​qui illam investigent, qui inveniant. post ad praetorem ilico

彼女を捜索し、見つけ出させるために。その後、すぐに法務官のもとへ

665

​ibo, orabo, ut conquaestores det mi in vicis omnibus;

行き、すべての街区に捜索隊を私に与えてくれるよう懇願しよう。

​nam mihi nil relicti quicquam áliud iam esse intellego.—

なぜなら、私にはもはや他のいかなる手段も残されていないとわかっているからだ。

​Quoniam a viro ad me rus advenit nuntius,

夫から田舎の私のところに、

​rus non iturum, feci ego ingenium meum,

田舎には行かないという使者が来たので、私は自分の気性を発揮し、

​reveni, ut illum persequar qui me fugit.

戻ってきたのだ、私から逃げるあの男を追跡するために。

670

​sed anum non video consequi nostram Syram.

だが、私たちの老婆のシラがついてくるのが見えない。

​atque eccam incedit tandem. quin is ocius?

おや、ようやくやって来た。なぜもっと早く歩かないのか?

​nequeo mecastor, tantum hoc onerist quod fero.

ポルクスにかけて、できませんわ、私が運んでいるこの重荷があまりに重くて。

​Quid oneris?

どんな重荷だ?

​Annos octoginta et quattuor;

八十四年という歳月です。

​et eodem accedit servitus, sudor, sitis:

それに加えて、奴隷の身分、汗、渇き、

675

​simul haec quae porto deprimunt.

同時に、私が持っているこれらが私を押しつぶします。

​Aliquid cedo

何かおくれ、

​qui hánc vicini nostri áram augeam.

この隣人の祭壇を飾るためのものを。

​da sane hanc virgam lauri. abi tu intro.

その月桂樹の枝を渡しなさい。お前は中に入りなさい。

​Eo.—

行きます。

​Apollo, quaeso te, ut des pacem propitius,

アポロンよ、あなたに祈ります、慈悲広く平和を与えてくださるよう、

​salutem et sanitatem nostrae familiae,

私たちの家族に救いと健康を、

680

​meoque ut parcas gnato pace propitius.

そして私の息子を慈悲広く平和のうちにお守りくださるよう。

​Disperii, perii misera, vae miserae mihi.

おしまいだ、哀れな私は破滅した、哀れな私に災いあれ。

​Satin tu sana es, obsecro? quid eiulas?

お前は正気なのか、いったい?何のために泣き叫んでいるのだ?

​Dorippa, mea Dorippa.

ドリッパ様、私のドリッパ様。

​Quid clamas, obsecro?

何を叫んでいるのだ、いったい?

​Nescio quaest mulier intus hic in aedibus.

この家の中に、どこの誰とも知れぬ女がいます。

685

​Quid, mulier?

何、女だと?

​Mulier meretrix.

娼婦です。

​Veron serio?

本当に真面目に言っているのか?

​Nimium scis sapere, ruri quae non manseris.4​quamvis insipiens poterat persentiscere

田舎に留まらなかったお前は、あまりにも物知りすぎる。

​illam esse amicam tui viri bellissumi.

彼女がお前のあの美しい夫の愛人であることを、どんなに愚かな者でもはっきりと感づくことができたでしょうに。

​Credo mecastor.

本当に、ポルクスにかけてそう思うわ。

​Ei hac mecum, ut videas semul

私と一緒にこちらへ来てください、一目見るために、

690

​tuam Alcumenam paelicem, Iuno mea.—

あなたの側室アルクメネをね、私のジュノー様。

​Ecastor vero istuc eo quantum potest.—

本当に、ポルクスにかけて、できるだけ早くそこへ行きましょう。

​Parumne ést malai rei, quod amat Demipho,

デミポが愛しているということだけでも十分に悪いことではないのか、

​ni sumptuosus insuper etiam siet?

その上、さらに浪費家であるとは?

​decem sí vocasset summos ad cenam viros,

もし彼が最高の人物を十人夕食に招いたとしても、

695

​nimium obsonavit. sed coquos, quasi in mari

買い出しをしすぎた。だが料理人は、まるで海の上で

​solét hortator remiges hortarier,

音頭取りが漕ぎ手たちを励ますように、

​ita hortabatur. egomet conduxi coquom.

そのように励ましていた。私自身が料理人を雇ったのだ。

​sed eum demiror non venire, ut iusseram.

だが、私が命じたように彼がやって来ないのが不思議だ。

​sed quinam hinc a nobis exit? aperitur foris.

だが、うちから出てくるのは誰だ?扉が開く。

700

​Miserior mulier me nec fiet, nec fuit,

私ほど惨めな女はこれから先もいないし、これまでもいなかった、

​tali viro quae nupserim. heu miserae mihi.

このような男と結婚した私は。ああ、哀れな私よ。

​em quoi te et tua, quae tu habeas, commendes5 viro,

見よ、お前自身とお前の持ち物を委ねる夫を、

​em quoi decem talenta dotis detuli,

見よ、私が持参金として十タラントンを差し出した相手を、

​haec ut viderem, ut ferrem has contumelias.

このようなことを見て、このような侮辱を耐えるために。

705

​Perii hercle, rure iam rediit uxor mea:

ヘラクレスにかけて、おしまいだ。妻がもう田舎から戻ってしまった。

​vidisse credo mulierem in aedibus.

家の中の女を見てしまったに違いない。

​sed quae loquatur exaudire hinc non queo.

だが、彼女が何を言っているのか、ここからは聞き取れない。

​accedam propius.

もっと近づこう。

​Vae miserae mi.

ああ、哀れな私よ。

​Immo mihi.

いや、私の方こそ。

​Disperii.

おしまいだ。

​Equidem hercle oppido perii miser.

本当に、ヘラクレスにかけて、惨めな私は完全に破滅した。

710

​vidit. ut te omnes, Demipho, di perduint.

彼女は見てしまった。デミポよ、すべての神々がお前を滅ぼしますように。

​Pol hoc est, ire quod rus meus vir noluit.

おやまあ、夫が田舎に行きたがらなかったのは、このためだったのだわ。

​Quid nunc ego faciam nisi uti ádeam atque adloquar?

今、私は近づいて話しかける以外に、どうしたらよいのだろう?

構文注5 件
  1. 646Megares

    方向を表す地名対格。Megares(Megaras の異形)、Eretriam などの都市名や島名は、前置詞 ad を伴わずに直接対格のみで「〜へ」という方向を示す。

  2. 656quanto te satiust

    satiust は satius est の縮約形。比較表現 quanto を伴い、不定詞の主語となる対格の te と共に、「あなたが去る方がどれほど勝っている(良い)ことか」という対格不定詞構文を形成している。

  3. 663praeconum iubere iam quantum est conducier

    conducier は古風な受動態不定詞(conduci)。quantum est は「存在する限りのすべて」を表す関係節。praeconum(部分属格)がこれに係り、「存在する限りのすべての布告人を雇う(conduci)」という意味になる。

  4. 686ruri quae non manseris

    関係詞 quae に接続法完了 manseris が続く。理由(「田舎に留まらなかったので」)または譲歩(「田舎に留まらなかったくせに」)を表す接続法関係節。

  5. 702commendes

    接続法現在2人称単数。関係代名詞 quoi(= cui)に導かれる関係節の中で、目的(「委ねるべき」)または適合性・性格(「委ねるような」)を表す接続法。

翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(1 件・最終 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校閲 — 訳文 1 件
urn:cts:latinLit:phi0119.phi011.humanitext-lat2:646-712