Humanitext Reader

테르툴리아누스 · 발렌티누스파 반박 §21-24

데미우르고스의 무지와 우주 질서 및 인간 창조

13개 구절 중 9번째 · 라틴어

요약

데미우르고스의 무지에 대한 비판이 계속되며, 발렌티누스주의에 따른 악마의 배치, 우주 구조(플레로마, 중간 지대, 일곱 겹 하늘), 그리고 인간 창조의 기만적인 물질론을 냉소적으로 폭로한다。

§21interim tenendum Sophiam cognominari et Terram et Matrem et, quod magis rideas, etiam Spiritum Sanctum, quasi marem [terram].
우선 소피아가 '대지'이자 '어머니'로 불리며, 더욱 기가 막혀 웃을 일은, 마치 남성인 것처럼 '성령'으로까지 불린다는 점을 명심해야 한다.
ita omnem illi (masculi) honorem contulerunt feminae, puto et barbam, ne dixerim cetera.
이처럼 그들은 남성의 모든 영예를 여성에게 부여했으니, 다른 것들은 말하지 않더라도 수염까지도 주었으리라 생각한다.
alioquin Demiurgus adeo rerum non erat compos, de animalis scilicet census inualitudine spiritalia accedere, ut se solum ratus contionaretur: ego deus, et absque me non est.
한편, 데미우르고스는 동물적 등급의 약함 때문에 영적인 것에 다가가지 못할 만큼 사물의 이치에 어두워, 자신만이 존재한다고 생각하고는 "나는 하느님이며, 나 외에 다른 이는 없다"라고 연설할 정도였다.
certe tamen non fuisse se retro sciebat.
그러나 그 역시 이전에 자신이 존재하지 않았다는 사실은 확실히 알고 있었다.
ergo et factum intellegebat et factitatorem facti esse quemcumque.
따라서 자신도 만들어진 존재이며, 만들어진 것에는 누구든 제작자가 있게 마련임을 이해하고 있었다.
quomodo ergo solus sibi uidebatur, etsi non certus, saltim suspectus de aliquo factitatore?
그렇다면 어떻게 그에게 자신만 있는 것처럼 보였겠는가? 비록 확신은 없었더라도, 최소한 어떤 제작자에 대한 의구심이라도 품었을 텐데 말이다.
§22Tolerabilior infamia est apud illos in diabolum, uel quia origo sordidior capit.
그들 사이에서 악마에 대한 악평은 오히려 더 용인할 만한데, 그의 기원이 더 더러운 것으로 받아들여지기 때문이기도 하다.
ex nequitia enim maeroris illius deputatur, ex qua angelorum et daemonum et omnium spiritalium malitiarum genituras notant.
왜냐하면 그는 소피아의 슬픔이 지닌 사악함에 귀속되며, 그들은 이 사악함으로부터 천사들과 악령들, 그리고 모든 영적인 악한 존재들의 탄생을 기록하기 때문이다.
et tamen diabolum quoque opus Demiurgi adfirmant et Munditenentem appellant et superiorum magis gnarum defendunt, ut spiritalem natura, quam Demiurgum, ut animalem.
그러면서도 그들은 악마 또한 데미우르고스의 작품이라고 주장하며, '세계의 지배자'라 부르고, 그가 본성상 영적이라는 점에서 동물적인 데미우르고스보다 천상의 일들을 더 잘 알고 있다고 옹호한다.
meretur ab illis praelationem cui omnes haereses procurantur.
모든 이단이 그를 위해 마련된 것이니, 그가 그들로부터 우대를 받는 것도 당연하다.
§23Singularium autem potestatum arces his finibus collocant: in summis summitatibus praesidet tricenarius Pleroma, Horo signante lineam extremam.
한편 개별 권능들의 요새는 이러한 경계들 안에 배치된다. 즉, 가장 높은 꼭대기에는 삼십 개의 아이온들로 이루어진 플레로마가 군림하고, 호로스가 그 극단의 경계선을 획정한다.
inferius illum metatur medietatem Achamoth, filium calcans.
그 아래에서는 아하모트가 제 아들을 짓밟으며 중간 지대를 점유한다.
subest enim Demiurgus in Hebdomade sua.
왜냐하면 데미우르고스는 그 아래의 일곱 겹 하늘 안에 존재하기 때문이다.
magis diabolus in isto nobiscum conuenit mundo, coelementato et concorporificato, ut supra editum est.
악마는 오히려 위에서 언급된 바와 같이, 우리와 함께 원소를 공유하고 육체화된 이 세상에 더 부합한다.
ex Sophiae utilissimis casibus, qua nec aerem haberet, reciporcandi spiritus spatium, teneram omnium corporum uestem, colorum omnium indicem, organum temporum, si non et istum Sophiae maestitia colasset, sicut animalia metus, sicut conuersio eius ipsum Demiurgum.
소피아의 가장 유익한 재난들 중에서, 만약 소피아의 슬픔이, 두려움이 동물적인 것들을, 그리고 그녀의 전향이 데미우르고스 자신을 (걸러냈듯이) 이 공기(숨을 들이쉬고 내쉬는 공간이자, 모든 물체의 부드러운 의복이며, 모든 색의 지표이자, 시간의 기관)조차 걸러내지 않았더라면, 공기조차 갖지 못했을 것이다.
his omnibus elementis atque corporibus ignis inflabellatus est.
이 모든 원소들과 물체들 속으로 불이 부채질되어 일어났다.
cuius originalem Sophiae passionem quia nondum ediderunt, ego interim argumentabor motiunculis eius excussum.
이 불의 원인이 된 소피아의 정념을 그들이 아직 공표하지 않았기 때문에, 나는 우선 그것이 그녀의 미열로 인한 떨림에서 털어내진 것이라고 추론하겠다.
credas enim illam in tantis uexationibus etiam febricitasse.
그토록 큰 괴로움 속에서 그녀가 열병을 앓기까지 했다고 믿을 만하기 때문이다.
§24Cum talia de deo uel de diis, qualia de homine figmenta? molitus enim mundum Demiurgus ad hominem manus confert et substantiam ei capit non ex ista, inquiunt, arida, quam nos unicam nouimus, terra, — quasi non, etsi arida postmodum, adhuc tamen tunc, aquis * ante segregatis, superstite limo succida fuerit — sed ex inuisibili corpore materiae, illius scilicet philosophicae, de fluxili et fusili eius, quod unde fuerit audeo aestimare, quia nusquam * est.
하느님 혹은 신들에 대해 이와 같은 날조가 있으니, 인간에 대한 날조는 또 어떠하겠는가? 세상을 축조한 데미우르고스는 인간에게 손을 대어, 그들의 말에 따르면, 우리가 유일하게 알고 있는 저 마른 땅으로부터가 아니라, ——비록 나중에는 말랐을지언정, 당시에는 물이 먼저 분리된 후 남은 진흙으로 인해 여전히 축축하지 않았던가 싶지만—— 물질의 보이지 않는 본체, 즉 저 철학적인 물질의 유동적이고 용해적인 부분으로부터 그의 실체를 취했다고 한다. 그것이 어디서 왔는지는 내 감히 추측하건대, 아무 데도 존재하지 않기 때문이다.
si enim fusile et fluxile liquoris est qualitas, liquor autem omnis de Sophiae fletibus fluxit, sequitur, ut limum ex pituitis et gramis Sophiae constitisse credamus, quae lacrimarum proinde sunt faeces, sicut aquarum quod desidet limus est.
왜냐하면 용해성과 유동성이 액체의 성질이고, 모든 액체가 소피아의 눈물로부터 흘러나왔다면, 진흙은 소피아의 콧물이나 눈곱으로 이루어졌다고 믿어야 마땅하기 때문이다. 이것들은 물이 가라앉은 것이 진흙인 것과 마찬가지로 눈물의 찌꺼기인 것이다.
figulat ita(que) hominem Demiurgus et de afflatu suo animat.
이리하여 데미우르고스는 인간을 빚고 자신의 입김으로 생명을 불어넣는다.
sic erit et choicus et animalis, ad imaginem et similitudinem factus, quadruplex res, ut imago quidem choicus deputetur, — materialis scilicet, etsi non ex materia. Demiurgus — similitudo autem animalis;
이렇게 그는 흙의 존재(초이쿠스)이자 동물적인 존재가 되며, 모상과 모형에 따라 만들어진 네 부분으로 된 존재가 된다. 즉, 모상은 흙의 존재 — 비록 물질로부터는 아닐지언정 물질적인 존재 — 로 여겨지고, 모형은 동물적인 존재로 여겨진다.
hoc enim et Demiurgus.
데미우르고스 또한 그러하기 때문이다.
habes duos interim.
우선 그대에게는 두 존재가 주어졌다.
carnalem superficiem postea aiunt choico supertextam, et hanc esse pelliceam tunicam obnoxiam sensui.
그 후 흙의 존재 위에 육신의 표면이 덮어씌워졌는데, 이것이 감각의 지배를 받는 가죽 옷이라고 그들은 말한다.

어휘·문법 주석

  1. §21de animalis scilicet census inualitudine spiritalia accedere — 부정사 accedere는 de animalis scilicet census inualitudine(동물적 등급의 약함 때문에)라는 문맥과 결합하여, 데미우르고스가 자신의 동물적 본성의 한계로 인해 영적인 것에 다가갈 능력이 없었음을 나타내는 서술적 수식이다.
  2. §23ex Sophiae utilissimis casibus, qua nec aerem haberet... si non et istum Sophiae maestitia colasset — 이 문장은 si non... colasset을 조건절로, nec aerem haberet를 귀결절로 하는 대단히 복잡한 가정법 조건문이다. 관계사 qua는 부사적(그로 인해)으로 작용하며, 공기의 다양한 성질을 묘사하는 동격 명사구들이 삽입되어 문장의 골격을 한눈에 파악하기 어렵다.
  3. §24quasi non, etsi arida postmodum, adhuc tamen tunc, aquis ante segregatis, superstite limo succida fuerit — quasi non(마치 ~하지 않았던 것처럼)으로 이끌리는 양보 및 반어적 삽입절이다. 생략된 주어는 terra이며, fuerit은 quasi에 지배되는 접속법 완료이다. 중간에 etsi...와 탈격 독립 분사구(aquis ante segregatis) 등이 삽입되어, 발렌티누스주의에 대한 테르툴리아누스의 성서적 반론을 형성한다.

이 구절 인용하기

테르툴리아누스, 발렌티누스파 반박 §21-24. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa008.humanitext-lat2:21-24

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.