§17Sed fortasse aliquis opponat et dicat: choc me ergo in praesenti mortalitate contristat quod qui paratus ad confessionem fueram et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena uirtute deuoueram martyrio meo priuor, dum morte praeueniorJ. primo in loco non est in tua potestate sed in Dei dignatione martyrium, nec potes te dicere perdidisse quod nescis an merearis accipere.
그러나 어쩌면 누군가는 반론하여 이렇게 말할지도 모릅니다. "그러므로 이 현재의 전염병 속에서 나를 슬프게 하는 것은, 신앙 고백을 준비하고 내 온 마음과 온전한 덕을 다해 수난을 견디기로 봉헌했던 내가, 죽음으로 선수를 맞음으로써 나의 순교를 빼앗기게 된다는 점입니다." 첫째로, 순교는 당신의 권능에 있는 것이 아니라 하느님의 은혜에 달린 것이며, 당신이 받기에 합당한지조차 모르는 것을 잃어버렸다고 말할 수는 없습니다.
tunc deinde Deus scrutator est renis et cordis et occultorum contemplator et cognitor, uidet et conlaudat te et conprobat et qui perspicit aput te paratam fuisse uirtutem reddit pro uirtute mercedem.
둘째로, 하느님께서는 콩팥과 염통을 살피시는 분이요 숨겨진 일들의 관찰자이자 인지자이시니, 당신을 보고 찬양하며 인정하시고, 당신에게 덕이 준비되어 있었음을 꿰뚫어 보시는 분께서 그 덕에 대해 보상을 돌려주십니다.
numquid Cain cum Deo munus offerret iam peremerat fratrem? et tamen parricidium mente conceptum Deus prouidus ante damnauit.
카인이 하느님께 예물을 바칠 때에 이미 동생을 죽였었습니까? 그런데도 마음속으로 품은 친족 살해를, 앞날을 내다보시는 하느님께서는 미리 단죄하셨습니다.
ut illic cogitatio mala et perniciosa conceptio Deo prouidente prospecta est, ita et in Dei seruis, aput quos confessio cogitatur et martyrium mente concipitur, animus ad bonum deditus Deo iudice coronatur.
저기서 사악한 생각과 해로운 구상이 앞날을 내다보시는 하느님께 간파되었듯이, 하느님의 종들에게 있어서도 마찬가지로, 신앙 고백이 고려되고 순교가 마음속으로 구상된다면, 선에 전념한 영혼은 재판관이신 하느님에 의해 면류관을 받게 됩니다.
aliud est martyrio animum deesse, aliud animo defuisse martyrium.
영혼에 순교의 의지가 결여되는 것과, 영혼에 순교의 기회가 결여되었던 것은 서로 다른 일입니다.
qualem te inuenit Dominus cum uocat talem pariter et iudicat, quando ipse testetur et dicat: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. nec enim sanguinem Deus nostrum sed fidem quaerit.
주님께서 당신을 부르실 때 어떤 상태로 발견하시는지에 따라 똑같이 판단하시니, 이는 주님 친히 증언하시며 이렇게 말씀하시는 바와 같습니다. 『그리고 내가 콩팥과 염통을 살피는 자임을 모든 교회가 알게 되리라.』왜냐하면 하느님께서는 우리의 피를 구하시는 것이 아니라 신앙을 구하시기 때문입니다.
nam nec Abraham nec Isaac nec Iacob occisi sunt, sed tamen fidei ac iustitiae meritis honorati inter patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum conuiuium congregatur quisque fidelis et iustus et laudabilis inuenitur.
실제로 아브라함도 이사악도 야겁도 죽임을 당하지는 않았지만, 그럼에도 신앙과 의로움의 공적으로 존경받아 족장들 중에서 첫째가는 이들이 되기에 합당하였습니다. 그들의 잔치 자리로, 신실하고 의로우며 칭찬받을 만하다고 여겨지는 모든 이가 모여들게 됩니다.
§18Meminisse debemus uolxmtatem nos non nostram sed Dei facere. debere secundum quod nos Dominus cottidie iussit orare.
우리는 주님께서 우리에게 매일 기도하라고 명령하신 바에 따라, 우리가 행해야 할 것이 우리 자신의 뜻이 아니라 하느님의 뜻임을 기억해야 합니다.
quam praeposterum est quamque peruersum, ut cum Dei uoluntatem fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uoluntatis: et uolumus ab eo praemiis caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti.
하느님께서 우리를 이 세상에서 불러내시고 소환하실 때, 우리가 하느님의 뜻이 이루어지기를 간청하면서도 그분 뜻의 명령에 즉시 복종하지 않는다면, 이는 얼마나 모순되며 얼마나 비뚤어진 일입니까! 우리는 저항하고 반발하며, 고집 센 종들의 버릇처럼, 의지의 순종이 아니라 필연의 끈에 묶여 이곳을 떠나면서 슬픔과 애통 속에 주님의 대전으로 끌려갑니다. 그러면서도 우리는 마지못해 찾아가는 분으로부터 천상의 포상으로 존경받기를 바라고 있습니다.
quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo?
그렇다면 지상의 유배 생활이 즐겁다면, 왜 우리는 하늘나라가 오기를 기도하고 간구하겠습니까? 그리스도와 함께 다스리는 것보다 이곳에서 악마를 섬기는 것이 더 큰 열망이고 더 선호하는 소원이라면, 왜 우리는 자주 반복되는 기도로 그 나라의 날이 재촉되기를 청하고 구하겠습니까?
§19Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praescius futurorum suis consulat ad ueram salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem uidere iam poterat de saeculo recessurus.
끝으로, 미래를 예지하시는 주님께서 당신의 사람들을 위해 참된 구원으로 이끄신다는 하느님 섭리의 증거가 더 명백히 드러나도록 하기 위해, 우리의 동료이자 공동 사제 중 한 명이 병으로 쇠약해지고 다가오는 죽음 때문에 불안해하며 자신을 위한 일시적 유예를 기도하고 있었을 때, 기도하며 이제 거의 죽어가던 그의 곁에 존귀함과 위엄이 우러러볼 만한 한 젊은이가 섰습니다. 그는 키가 크고 용모가 눈부시게 빛나서, 비록 이 세상을 떠나려는 자였기에 이미 그런 분을 볼 수 있었던 것 외에는, 육신의 눈을 가진 인간의 시력으로는 곁에 선 그를 거의 똑바로 바라볼 수 없을 정도였습니다.
adque ille non sine quadam animi et uocis indignatione infremuit et dixit: pati timetis, exire non uultis, quid faciam uobis?> increpantis uox et monentis, qui de persecutione sollicitus, de arcessitione securus non consentit ad praesens desiderium sed consulit in futurum.
그리고 그는 마음과 목소리에 얼마간의 분노를 띠고 노호하며 말했습니다. "너희는 고통받기를 두려워하고, 떠나기를 원치 않으니, 내가 너희에게 어떻게 해주어야 하겠느냐?" 이는 꾸짖고 경고하는 자의 목소리였으니, 그는 박해에 대해서는 염려하고 소환에 대해서는 안심하고 있어, 현재의 갈망에는 동의하지 않고 미래를 위해 배려하고 있었던 것입니다.
audiuit frater noster et collega moriturus quod ceteris diceret.
죽어가는 우리의 형제이자 동료는 다른 이들에게 전할 말을 들었습니다.
nam qui moriturus audiuit, ad hoc audiuit ut diceret: audiuit non sibi ille sed nobis.
죽어가면서 들은 그는 전하기 위해 그것을 들었던 것입니다. 그가 들은 것은 자신을 위해서가 아니라 우리를 위해서였습니다.
nam quid disceret iam recessurus? didicit immo remanentibus, ut dum sacerdotem qui commeatum petebat increpitum esse conperimus, quid cunctis expediat nosceremus.
이미 떠나려 하는 이가 이제 와서 무엇을 배우겠습니까? 오히려 그는 뒤에 남은 이들을 위해 배웠으니, 유예를 청하던 사제가 꾸짖음 가득한 훈계를 받았음을 우리가 알게 됨으로써, 모두에게 무엇이 유익한지를 깨닫게 하려는 것이었습니다.