[POMPONIUS libro uicensimo sexto ad Sabinum. ] §45.1.5.prStipulationum aliae iudiciales sunt, aliae praetoriae, aliae conuentionales, aliae communes praetoriae et iudiciales.
[폼포니우스, 사비누스 주해 제26권] 문답계약 중 어떤 것은 재판관의 것이고, 어떤 것은 법무관의 것이며, 어떤 것은 합의에 의한 것이고, 어떤 것은 법무관과 재판관 공통의 것이다.
iudiciales sunt dumtaxat, quae a mero iudicis officio proficiscuntur, ueluti de dolo cautio: praetoriae, quae a mero praetoris officio proficiscuntur, ueluti damni infecti.
단지 재판관의 직무 자체로부터 비롯되는 것만이 재판관의 문답계약이며, 예컨대 기망에 관한 담보가 그러하다. 법무관의 것은 단지 법무관의 직무로부터 비롯되는 것이며, 예컨대 발생하지 않은 손해에 관한 것이 그러하다.
praetorias autem stipulationes sic audiri oportet, ut in his contineantur etiam aediliciae: nam et hae ab iurisdictione ueniunt.
그러나 법무관의 문답계약은 그 안에 안찰관의 문답계약도 포함되는 것으로 이해되어야 한다. 왜냐하면 이것들 역시 관할권에서 비롯되기 때문이다.
conuentionales sunt, quae ex conuentione reorum fiunt, quarum totidem genera sunt, quot paene dixerim rerum contrahendarum: nam et ob ipsam uerborum obligationem fiunt et pendent ex negotio contracto.
합의에 의한 것은 당사자들의 합의로부터 이루어지는 것이며, 그것들의 종류는 내가 거의 말할 수 있을 정도로 계약되는 사무의 종류만큼이나 많이 존재한다. 왜냐하면 그것들은 말에 의한 채무 자체를 위해 행해지기도 하고, 체결된 거래에 의존하기도 하기 때문이다.
communes sunt stipulationes ueluti rem saluam fore pupilli: nam et praetor iubet rem saluam fore pupillo caueri et interdum iudex, si aliter expediri haec res non potest: item duplae stipulatio uenit ab iudice aut ab aedilis edicto.
공통의 문답계약은 예컨대 피후견인의 재산이 안전할 것이라는 점에 관한 것이다. 왜냐하면 법무관도 피후견인을 위해 재산이 안전할 것을 담보하도록 명령하고, 때로는 이 일이 다른 방법으로 해결될 수 없다면 재판관도 이를 명령하기 때문이다. 마찬가지로 배액 배상의 문답계약도 재판관으로부터 또는 안찰관의 고시로부터 비롯된다.
§45.1.5.1Stipulatio autem est uerborum conceptio, quibus is qui interrogatur daturum facturumue se quod interrogatus est responderit.
한편 문답계약이란 질문을 받은 자가 질문받은 바를 자신이 주거나 행할 것이라고 답변하는 말의 공식이다.
§45.1.5.2Satis acceptio est stipulatio, quae ita obligat promissorem, ut adpromissores quoque ab eo accipiantur, id est qui idem promittunt.
충분한 담보는 약속자를 다음과 같이 의무지우는 문답계약이다. 즉, 그로부터 부약속자 역시 받아들여지며, 다시 말해 동일한 것을 약속하는 자들이다.
§45.1.5.3Satis autem accipere dictum est eodem modo, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentus quis futurus esset, ita dabantur, ut uerbis obligarentur, satis accipi dictum est.
한편 '충분히 받아들이다'라는 말은 '충분히 이행하다'라는 말과 동일한 방식으로 일컬어졌다. 왜냐하면 누군가가 만족할 만한 것이 그에게 이행되었기 때문에 '충분히 이행되었다'라고 일컬어졌고, 마찬가지로 누군가가 만족할 만한 그러한 사람들이 말로써 의무지워지도록 제공되었기 때문에 '충분히 받아들여졌다'라고 일컬어졌기 때문이다.
§45.1.5.4Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poenam: etiamsi unus ex heredibus tuis portionem suam ex sorte soluerit, nihilo minus poenam committet, donec portio coheredis soluatur.
만약 네가 원금을 약속하고, 그것이 변제되지 않았을 경우 위약금을 약속했다면, 비록 네 상속인 중 한 명이 원금 중 자신의 지분을 변제했다 할지라도, 공동상속인의 지분이 변제될 때까지 그는 그럼에도 불구하고 위약금을 발생시킬 것이다.
§45.1.5.5Idemque est de poena ex compromisso, si unus paruerit, alter non paruerit sententiae iudicis: sed a coherede ei satisfieri debet.
그리고 중재합의에 기한 위약금에 대해서도 동일하다. 즉, 한 명은 복종하고 다른 한 명은 중재인의 판결에 복종하지 않은 경우가 그러하다. 그러나 공동상속인에 의해 그에게 보상이 이루어야 한다.
nec enim aliud in his stipulationibus sine iniuria stipulatoris constitui potest.
왜냐하면 이러한 문답계약들에서는 문답계약자에 대한 침해 없이는 이와 다르게 정해질 수 없기 때문이다.