Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §45.1.2.pr-45.1.2.6

급부와 작위의 구별 및 채무의 가분성과 불가분성

9271개 구절 중 7348번째 · 라틴어

요약

문답계약에서 급부와 작위의 구별, 그리고 목적물의 가분·불가분성에 따른 상속인 및 보증인 간의 채무 분할·불분할 규칙에 대해 논한다.

[PAULUS libro duodecimo ad Sabinum. ] §45.1.2.prStipulationum quaedam in dando, quaedam in faciendo consistunt.
[PAULUS libro duodecimo ad Sabinum.] 문답계약 중에는 급부하는 것에 있는 것이 있고, 작위하는 것에 있는 것이 있다.
§45.1.2.1Et harum omnium quaedam partium praestationem recipiunt, ueluti cum decem dari stipulamur: quaedam non recipiunt, ut in his, quae natura diuisionem non admittunt, ueluti cum uiam iter actum stipulamur: quaedam partis quidem dationem natura recipiunt, sed nisi tota dantur, stipulationi satis non fit, ueluti cum hominem generaliter stipulor aut lancem aut quodlibet uas: nam si Stichi pars soluta sit, nondum in ulla parte stipulationis liberatio nata est, sed aut statim repeti potest aut in pendenti est, donec alius detur.
그리고 이 모든 것 중 어떤 것은 분할 이행을 허용한다. 예컨대 우리가 10이 급부될 것을 청약할 때가 그러하다. 어떤 것은 이를 허용하지 않는다. 예컨대 성질상 분할을 허용하지 않는 것들에서 그러한바, 우리가 통행로, 도보통행권, 우마차통행권을 청약할 때가 그러하다. 또 어떤 것은 성질상 일부의 급부를 허용하기는 하지만, 전부가 급부되지 않으면 문답계약이 충족되지 않는다. 예컨대 내가 일반적인 노예나 대접 또는 임의의 그릇을 청약할 때가 그러하다. 왜냐하면 만약 스티쿠스의 일부가 인도되었다 하더라도, 문답계약의 어느 부분에서도 아직 해방이 발생하지 않았으며, 즉시 반환 청구될 수 있거나 다른 쪽이 급부될 때까지 미결정 상태에 있기 때문이다.
eiusdem condicionis est haec stipulatio: 'Stichum aut Pamphilum dari'?
이와 동일한 법적 상태에 있는 것이 '스티쿠스 또는 팜필루스가 급부될 것'이라는 문답계약이다.
§45.1.2.2Ex his igitur stipulationibus ne heredes quidem pro parte soluendo liberari possunt, quamdiu non eandem rem omnes dederint: non enim ex persona heredum condicio obligationis immutatur.
따라서 이들 문답계약에서는 상속인들 전원이 동일한 물건을 급부하지 않는 한, 일부를 지급하는 것으로는 상속인들조차도 해방될 수 없다. 채무의 성질은 상속인의 인격에 의해 변경되지 않기 때문이다.
et ideo si diuisionem res promissa non recipit, ueluti uia, heredes promissoris singuli in solidum tenentur: sed quo casu unus ex heredibus solidum praestiterit, repetitionem habebit a coherede familiae erciscundae iudicio.
그러므로 만약 약속된 물건이 분할을 허용하지 않는다면, 예컨대 통행로의 경우, 약속자의 상속인들은 각자 개별적으로 전부(전액)에 대해 책임을 진다. 그러나 상속인 중 한 명이 전부를 이행한 경우, 그는 상속재산분할소송을 통해 공동상속인에 대해 구상권을 가질 것이다.
ex quo quidem accidere Pomponius ait, ut et stipulatoris uiae uel itineris heredes singuli in solidum habeant actionem: sed quidam hoc casu extingui stipulationem putant, quia per singulos adquiri seruitus non potest: sed non facit inutilem stipulationem difficultas praestationis.
이로부터 통행로 또는 도보통행권을 청약한 자의 상속인들도 각자 개별적으로 전부에 대한 소권을 갖게 된다고 폼포니우스는 말한다. 그러나 어떤 이들은 이 경우 각 상속인을 통해 지역권이 취득될 수 없다는 이유로 문답계약이 소멸한다고 생각한다. 하지만 이행의 곤란함이 문답계약을 무효로 만들지는 않는다.
§45.1.2.3Si tamen hominem stipulatus cum uno ex heredibus promissoris egero, pars dumtaxat ceterorum obligationi supererit, ut et solui potest.
그러나 내가 노예를 청약한 후 약속자의 상속인 중 한 명을 상대로 소를 제기했다면, 다른 상속인들의 채무에는 단지 그들의 지분만이 남게 되며, 이는 지급될 수도 있다.
idemque est, si uni ex heredibus accepto latum sit.
상속인 중 한 명에게 영수선언이 행해진 경우에도 마찬가지이다.
§45.1.2.4Idemque est in ipso promissore et fideiussoribus eius, quod diximus in heredibus.
또한 우리가 상속인들에 대해 말한 것은 약속자 본인 및 그의 보증인들에게도 마찬가지이다.
§45.1.2.5Item si in facto sit stipulatio, ueluti si ita stipulatus fuero: 'per te non fieri neque per heredem tuum, quo minus mihi ire agere liceat'? et unus ex pluribus heredibus prohibuerit, tenentur quidem et coheredes eius, sed familiae erciscundae iudicio ab eo repetent quod praestiterint.
마찬가지로 만약 문답계약이 작위에 관한 것이라면, 예컨대 내가 다음과 같이 청약한 경우이다. '당신에 의해서도 당신의 상속인에 의해서도, 내가 도보로 또는 우마차로 통행하는 것을 방해하는 일이 행해지지 않을 것'. 그리고 여러 상속인 중 한 명이 방해했다면 그의 공동상속인들 역시 책임을 지지만, 그들은 상속재산분할소송을 통해 자신들이 이행한 것을 그 자로부터 구상할 것이다.
hoc et Iulianus et Pomponius probant.
이를 율리아누스와 폼포니우스 모두 승인한다.
§45.1.2.6Contra autem si stipulator decesserit, qui stipulatus erat sibi heredique suo agere licere, et unus ex heredibus eius prohibeatur, interesse dicemus, utrum in solidum committatur stipulatio an pro parte eius, qui prohibitus est.
반대로 만약 자신 및 자신의 상속인에게 통행이 허용될 것을 청약했던 청약자가 사망하고 그의 상속인 중 한 명이 방해를 받았다면, 우리는 문답계약이 전부(전액)에 대해 발동하는지 아니면 방해를 받은 자의 지분에 대해서만 발동하는지에 따라 차이가 있다고 말할 것이다.
nam si poena stipulationi adiecta sit, in solidum committetur, sed qui non sunt prohibiti, doli mali exceptione summouebuntur: si uero poena nulla posita sit, tunc pro parte eius tantum qui prohibitus est committetur stipulatio.
왜냐하면 만약 위약금이 문답계약에 부가되어 있었다면 전부에 대해 발동할 것이나, 방해를 받지 않은 상속인들은 악의의 항변에 의해 배제될 것이기 때문이다. 그러나 위약금이 설정되어 있지 않았다면, 그때에는 방해를 받은 자의 지분에 대해서만 문답계약이 발동할 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 45.1.2.1Stichum aut Pamphilum dari — 선택적 목적물을 가지는 문답계약(선택채무)에서, 한쪽 목적물의 일부가 이행되더라도 채무가 소멸하지 않으며, 전체가 급부될 때까지 미결정 상태에 있다는 점에서 앞서 언급한 '일반적인 노예를 청약하는 경우'와 동일한 성질을 가짐을 나타낸다.
  2. 45.1.2.2singuli in solidum habeant actionem — 청약자(채권자)의 공동상속인들이 각자 단독으로 전부의 이행을 청구하는 소를 제기할 수 있다는 폼포니우스의 견해. 지역권과 같은 불가분적 권리의 적극적 귀속을 둘러싼 해석상의 논점이다.
  3. 45.1.2.6committetur — 동사 'committere'는 여기서 법률 전문 용어로 사용되어, 약정된 조건(특히 위약금 조항 등)이 '위반에 의해 발동하다' 또는 '청구권이 발생하다'를 의미한다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §45.1.2.pr-45.1.2.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:45.1.2.pr-45.1.2.6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.