[PAULUS libro sexto ad Plautium. ] §42.1.19.prInter eos, quibus ex eadem causa debetur, occupantis melior condicio est nec deducitur, quod eiusdem condicionis hominibus debetur, sicuti fit in de peculio actione: nam et hic occupantis melior est causa.
[파울루스, 플라우티우스 주해 제6권] 동일한 원인에 기하여 채무를 지고 있는 자들 사이에서는, 선소자(先訴者)의 지위가 더 우월하며, 동일한 지위에 있는 자들에게 지고 있는 채무는 공제되지 않는다. 이는 특유재산에 관한 소송에서 일어나는 바와 같다. 왜냐하면 이곳에서도 역시 선소자의 소송상 지위가 더 우월하기 때문이다.
sed et si cum patre patronoue agetur, non est deducendum aes alienum, maxime quod eiusdem condicionis personis debebitur, ut liberis libertis.
그러나 아버지나 보호주(패트로누스)를 상대로 소송이 제기되는 경우라 할지라도, 채무는 공제되어서는 안 되며, 특히 자녀나 해방노예와 같이 동일한 지위에 있는 자들에게 지게 될 채무에 대해서는 더욱 그러하다.
§42.1.19.1Is quoque, qui ex causa donationis conuenitur, in quantum facere potest condemnatur et quidem is solus deducto aere alieno: et inter eos, quibus ex simili causa pecunia debetur, occupantis potior erit causa.
증여의 원인에 기하여 소송을 당한 자 역시 자신이 이행할 수 있는 한도 내에서 유죄 판결을 받지만, 실제로 채무를 공제한 뒤에 판결을 받는 것은 그뿐이다. 그리고 유사한 원인에 기하여 금전 채무를 지고 있는 자들 사이에서는, 선소자의 소송상 지위가 더 우선할 것이다.
immo nec totum quod habet extorquendum ei puto: sed et ipsius ratio habenda est, ne egeat.
더 나아가, 그가 가진 모든 것을 그에게서 빼앗아서는 안 된다고 나는 생각한다. 오히려 그가 궁핍해지지 않도록 그 자신도 고려되어야 한다.