Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §36.3.1.14-36.3.1.20

조건부 유증과 다양한 특수상황에서의 담보 규칙

9271개 구절 중 5674번째 · 라틴어

요약

조건부 유증, 부재자의 대리인에 대한 담보, 용익권과 소유권의 경합, 국고의 특권, 상속분 감소 시, 및 권력 하에 있는 자에 대한 유증에 관한 담보 규칙을 설명한다.

[ULPIANUS libro septuagensimo nono ad edictum. ] §36.3.1.14Si quis sub condicione legatum stipulatus pendente condicione decesserit, stipulatio euanescit, quia nec legatum transmittitur.
만약 누군가가 조건부로 유증을 문답약정하고 조건이 계속 중인 동안 사망했다면, 그 문답약정은 소멸한다. 왜냐하면 유증도 전승되지 않기 때문이다.
huic stipulationi easdem causas et condiciones inesse sciendum est: proinde si qua sit exceptio, quae petenti legatum opponi solet, eandem ex stipulatu quoque agenti opponendam esse placet.
이 문답약정에는 동일한 사유와 조건이 내포되어 있다고 알아야 한다. 따라서 유증을 청구하는 자에 대해 대항하는 것이 통례인 항변이 있다면, 문답약정에 기해 소를 제기하는 자에 대해서도 동일한 항변으로 대항해야 한다는 점이 인정된다.
§36.3.1.15Procuratori eius, qui absens esse dicitur, si stipulanti legati nomine spondeat heres, Ofilius ait ita cauere debere, si is, cuius nomine caueat, uiuat, uidelicet ne teneatur illo ante defuncto.
부재자라고 일컬어지는 자의 대리인에 대하여, 만약 상속인이 유증의 명목으로 문답약정을 청구하는 그 자에게 약속한다면, 오필리우스는 그 대리인이 그 명의로 담보를 받는 당사자가 생존해 있는 경우에 한하여 이와 같이 담보를 제공해야 한다고 말한다. 즉, 그가 그보다 먼저 사망한 경우에 상속인이 책임을 지지 않도록 하기 위함이다.
§36.3.1.16Item quaeritur, in hanc stipulationem utrum ipsae res ueniant quae legatae sunt an uero pretia earum.
마찬가지로 이 문답약정에 유증된 물건 자체가 포함되는지 아니면 그 가격이 포함되는지 질문된다.
et est uerius in hanc stipulationem res uel pretia deduci.
그리고 이 문답약정에는 물건 또는 그 가격이 도입된다고 보는 것이 더 타당하다.
§36.3.1.17Si decem quae in arca erant mihi legata sint, tibi eorum usus fructus legatus sit, si pure utrique legatum sit relictum, is cui proprietas legata est ipso iure decem uindicabit, fructuarium autem senatus consulto acturum et quinque usum fructum petiturum constat.
만약 금고 안에 있던 10이 나에게 유증되고 너에게는 그것들의 용익권이 유증되었으며, 만약 양인 모두에게 무조건적으로 유증이 남겨졌다면, 소유권이 유증된 자는 법률상 당연히 그 10을 청구할 것이나, 용익권자는 원로원 결의에 기해 소를 제기하고 5의 용익권을 청구할 것이라는 점은 확실하다.
sed cum decem uindicat proprietarius, per exceptionem doli repelli, qua fructuarius de restituendis quinque heredi cauit.
그러나 소유권자가 10을 청구할 때 악의의 항변에 의해 물리쳐지는데, 그 항변에 의해 용익권자는 5를 반환할 것에 대해 상속인에게 담보를 제공했던 것이다.
plane si decem aureorum possessionem legatarius habeat, Marcellus ait dandam uel heredi uel fructuario utilem actionem in legatarium, si modo ci caueatur.
분명히 만약 수증자가 10아우레우스의 점유를 가지고 있다면, 마르켈루스는 만약 그에게 담보가 제공된다면 상속인이나 용익권자 모두에게 수증자를 상대로 한 특별 소송이 주어져야 한다고 말한다.
sed si sub condicione ei decem legata sint, fructuarium interim decem oblata cautione habiturum, legatario uero, cui proprietas relicta est, interim legatorum stipulatio praestanda est.
그러나 만약 조건부로 그에게 10이 유증되었다면, 용익권자는 담보를 제공하고 당분간 그 10을 보유할 것이나, 소유권이 남겨진 수증자에게는 당분간 유증의 문답약정이 제공되어야 한다.
sed si omiserit stipulationem, existente condicione ad exhibendum eum posse agere Marcellus ait.
하지만 만약 그가 문답약정을 생략했다면, 조건이 성취되었을 때 그가 제시의 소를 제기할 수 있다고 마르켈루스는 말한다.
sed si ignorans heres legatum decem fructuario dedit, ad exhibendum eum non teneri palam est: succurrendum tamen legatario aduersus fructuarium Marcellus ait.
그러나 만약 상속인이 모르고 유증된 10을 용익권자에게 주었다면 상속인이 제시 의무를 지지 않음은 명백하다. 그럼에도 불구하고 마르켈루스는 용익권자를 상대로 수증자에게 구제가 제공되어야 한다고 말한다.
§36.3.1.18Si ad fiscum portio hereditatis peruenerit, cessabit ista stipulatio, quia nec solet fiscus satisdare.
만약 상속재산의 일부가 국고로 귀속된다면 이 문답약정은 정지될 것이다. 왜냐하면 국고는 담보를 제공하는 관행이 없기 때문이다.
§36.3.1.19Qui minorem partem hereditatis possidet, cum ex maiore parte heres sit, si quidem ipso iure minuatur portio hereditatis, securior erit heres: neque enim ex maiore parte ex stipulatu tenetur legatariis, quam ex qua heres est: si uero nomen quidem heredis apud eos integrum maneat, uerumtamen effectu minus habeant hereditatis et cauerint legatorum nomine, uidentur onerari, quia ipso iure pro ea parte legata debent, pro qua heredes sint.
비록 더 큰 지분에서 상속인임에도 불구하고 상속재산의 더 작은 지분만을 점유하고 있는 자는, 만약 법률상 당연히 상속재산의 지분이 감소한다면 상속인은 더 안전할 것이다. 왜냐하면 그는 문답약정에 기해 자신이 상속인인 지분을 초과하는 부분에 대해 수증자들에게 의무를 지지 않기 때문이다. 그러나 만약 그들에 대해 상속인의 명의 자체는 손상되지 않고 남아 있지만, 실제로는 상속재산을 더 적게 가지고 있고 유증의 명목으로 담보를 제공했다면, 그들은 과도한 부담을 지고 있는 것으로 보인다. 왜냐하면 그들은 법률상 당연히 자신이 상속인인 지분에 상응하여 유증을 지급할 의무를 지기 때문이다.
sed enim aequissimum est non maiorem partem legatariis soluere, quam cuius habent emolumentum.
하지만 수증자들에게 자신이 이익을 향유하고 있는 부분보다 더 큰 부분을 지급하지 않도록 하는 것은 지극히 공평하다.
hoc autem euenit, cum hereditas pro aliqua parte ex Trebelliano restituitur: nam pro rata exonerandi sunt heredes eius partis nomine, cuius emolumentum sibi ablatum est.
그리고 이 일은 상속재산이 트레벨리아누스 원로원 결의에 기해 일부 지분에 대해 인도되는 경우에 발생한다. 왜냐하면 상속인들은 자신들로부터 이익이 박탈된 그 지분의 명목에 있어 그 비율에 따라 면제되어야 하기 때문이다.
§36.3.1.20Si ei, qui in alterius potestate erit, incerta die legatum fuerit, cauebitur ei, qui habet eum in potestate, non praecise, sed sub condicione 'si, cum eius legati dies cedit, in potestate sit'.
만약 타인의 권력 하에 있는 자에게 불확정기한부로 유증이 행해졌다면, 그를 권력 하에 두고 있는 자에게 담보가 제공될 것이나, 이는 무조건적으로가 아니라 "그 유증의 기한이 도래할 때 그가 권력 하에 있다면"이라는 조건 하에 제공된다.
ceterum si sui iuris inueniatur, iniquum esse uisum est patri cautum esse, cum alii legatum debeatur, quamquam etsi sine hac adiectione caueretur, uerum tamen exceptione patrem uel dominum submoueremus, si existentis condicionis tempore non haberent eos in potestate.
그러나 만약 그가 자권자로 밝혀진다면, 다른 자에게 유증이 지급되어야 함에도 불구하고 아버지에게 담보가 제공되어 있는 것은 불공평한 것으로 여겨졌다. 비록 이러한 부기가 없이 담보가 제공되었을지라도, 조건 성취의 시점에 그들이 그들을 권력 하에 두고 있지 않았다면, 우리는 항변에 의해 아버지나 주인을 배제했겠지만 말이다.
euenit tamen secundum hoc, ut in casum non sit de legato cautum: nam si existentis condicionis tempore sui iuris sunt, non erit cautum.
하지만 이에 따르면 어떤 경우에는 유증에 대해 담보가 제공되지 않는 일이 발생한다. 왜냐하면 조건 성취의 시점에 그들이 자권자라면 담보가 제공되지 않은 것이 될 것이기 때문이다.

어휘·문법 주석

  1. 36.3.1.17repelli — repelli는 수동 부정사이며 바로 앞의 constat(...임은 확실하다)의 지배를 받는다. 즉, 소유권자가 10을 청구할 때 '악의의 항변에 의해 물리쳐진다는 것은 확실하다(constat repelli)'는 의미가 된다.
  2. 36.3.1.19quam cuius — 관계대명사 cuius(속격)의 선행사인 여성명사 partis(지분)가 생략되어 있다. 구조적으로는 non maiorem partem ... quam [eam partem] cuius habent emolumentum(그들이 그 이익을 누리고 있는 [지분]을 초과하는 지분을 [지급하지 않는다])으로 이해된다.
  3. 36.3.1.20non praecise — 부사 praecise는 여기에서 '무조건적으로' 또는 '절대적으로(absolute)'라는 의미로 사용되었으며, 바로 뒤의 sed sub condicione(그러나 조건부로)와 대조를 이룬다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §36.3.1.14-36.3.1.20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.3.1.14-36.3.1.20

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.