Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §35.1.71.pr-35.1.71.3

용도지정유증의 보증과 지참금 명목 유증

9271개 구절 중 5402번째 · 라틴어

요약

특정한 용도나 조건이 붙은 유증 및 지참금 명목의 유증에 대하여, 보증(cautio) 강제 여부와 혼인 및 이혼 상태에 따른 수유권의 귀속 및 변제의 유효성을 다룬다.

[IDEM libro septimo decimo quaestionum. ] §35.1.71.prTitio centum ita, ut fundum emat, legata sunt: non esse cogendum Titium cauere Sextus Caecilius existimat, quoniam ad ipsum dumtaxat emolumentum legati rediret.
[같은 사람, 『질문집』 제17권] 티티우스에게 토지를 매입한다는 목적 하에 100이 유증되었다. 섹스투스 카이킬리우스는 티티우스에게 보증을 제공하도록 강제해서는 안 된다고 보는데, 왜냐하면 유증의 이익이 오직 그 자신에게만 귀속되기 때문이다.
sed si filio fratri alumno minus industrio prospectum esse uoluit, interesse heredis credendum est atque ideo cautionem interponendam, ut et fundus comparetur ac postea non alienaretur.
그러나 만약 (유언자가) 덜 근면한 아들, 형제 또는 수양아들에게 대비책을 마련해 주고자 했던 것이라면, 상속인에게 이익이 된다고 믿어야 하며, 따라서 토지를 구입하고 이후에 양도하지 않도록 보증이 제공되어야 한다.
§35.1.71.1Titio centum relicta sunt ita, ut Maeuiam uxorem quae uidua est ducat: condicio non remittetur et ideo nec cautio remittenda est.
티티우스에게 과부인 마에위아를 아내로 맞이한다는 조건 하에 100이 남겨졌다. 이 조건은 면제되지 않으며, 따라서 보증 역시 면제되어서는 안 된다.
huic sententiae non refragatur, quod, si quis pecuniam promittat, si Maeuiam uxorem non ducat, praetor actionem denegat: aliud est enim eligendi matrimonii poenae metu libertatem auferri, aliud ad testamentum certa lege inuitari.
이 견해는, 만약 누군가가 “마에위아를 아내로 맞이하지 않는다면” 돈을 주기로 약정했을 때 법무관이 소권을 거부한다는 사실에 의해 반박되지 않는다. 왜냐하면 결혼을 선택할 자유를 형벌의 공포로 빼앗기는 것과, 특정 규정 하에 유언으로 초대되는 것은 별개의 일이기 때문이다.
§35.1.71.2Titio centum relicta sunt ita, ut a monumento meo non recedat uel uti in illa ciuitate domicilium habeat.
티티우스에게 나의 묘소에서 떠나지 않거나 혹은 저 도시에서 주거를 가진다는 조건 하에 100이 남겨졌다.
potest dici non esse locum cautioni, per quam ius libertatis infringitur.
자유의 권리를 침해하는 보증은 인정될 여지가 없다고 말할 수 있다.
sed in defuncti libertis alio iure utimur.
그러나 피상속인의 해방노예의 경우에는 우리는 다른 법을 적용한다.
§35.1.71.3'Titio genero meo heres meus dotis Seiae filiae meae nomine centum dato'. legati quidem emolumentum ad Seiam, quae dotem habere incipit, pertinebit, sed quia non tantum mulieri, sed Titio quoque, cui pecuniam legauit, consultum uidetur, prope est, ut ipse legatarius intellegatur et legatum petere debeat.
“내 상속인은 내 딸 세이아의 지참금 명목으로 내 사위 티티우스에게 100을 주어라.” 유증의 이익 자체는 지참금을 가지기 시작하는 세이아에게 귀속하겠지만, 여성뿐만 아니라 유언자가 돈을 유증한 대상인 티티우스에게도 배려가 된 것으로 보이기 때문에, 그 자신이 수유자로 인정되어 유증을 청구해야 하는 경우에 가깝다.
si diuortium genero pecuniam heres soluerit, aeque liberabitur, quoniam in dotem solutio conuertitur.
만약 이혼 후에 상속인이 사위에게 돈을 지급했다면, 지급한 돈이 지참금으로 전환되기 때문에 마찬가지로 면책될 것이다.
constante autem matrimonio etiam prohibente muliere Titio recte soluetur: hoc enim et mulieris interest, ut incipiat esse dotata.
그러나 혼인이 계속되는 동안에는 여성이 금지하더라도 티티우스에게 적법하게 지급될 것이다. 왜냐하면 지참금을 가진 상태가 되기 시작하는 것은 여성에게도 이익이 되기 때문이다.
nam et si quis ipsam quoque petitionem habere responderit eaque pecuniam petat neque dotis fieri uelit, non dubie doli summonebitur exceptione.
왜냐하면 누군가 여성 자신도 청구권을 가진다고 답변하고 그녀가 돈을 청구하면서 그것이 지참금이 되는 것을 원하지 않는다면, 의심할 여지 없이 기망의 항변에 의해 저지될 것이기 때문이다.
ante nuptias uero Titio uel muliere defunctis legatum apud heredem manet.
그러나 혼인 전에 티티우스 또는 여성이 사망한 경우 유증은 상속인에게 남는다.
quod si nolit eam uxorem ducere, causa legati, quod ad mulieris personam attinet, satisfactum intellegetur, sed Titio legatum petenti nocebit exceptio doli.
만약 그가 그녀를 아내로 맞이하기를 원하지 않는다면, 여성의 인격에 관한 한 유증의 사유는 충족된 것으로 이해되겠지만, 유증을 청구하는 티티우스에게는 기망의 항변이 해가 될 것이다.
Sabinus autem existimabat nupta muliere Titio sine cautione legatum deberi, quoniam pecunia dotis efficeretur: sed cum ante nuptias, quia purum legatum est, peti potest, cautio 'mulieri pecuniam reddi' necessaria erit.
사비누스는 여성이 혼인한 후에는 돈이 지참금이 되므로 보증 없이 티티우스에게 유증이 지급되어야 한다고 생각했다. 그러나 혼인 전이라도, 기한이 없는 유증이므로 청구할 수 있기 때문에, ‘여성에게 돈을 반환한다’는 보증이 필요할 것이다.
quod si maritus uitio suo causa ceciderit neque soluendo sit, numquid aduersus heredem mulieri, quae nihil deliquit, succurri debeat ob eam pecuniam, quae doti fuerat destinata? sed quoniam ambo legati petitionem habuerunt, saluam habebit, non soluta pecunia uiro, mulier actionem.
그런데 만약 남편이 자신의 잘못으로 인하여 지위를 잃고 자력이 없게 된다면, 아무런 잘못이 없는 여성을 위해 지참금으로 예정되었던 그 돈 때문에 상속인에 대항하여 구제가 이루어져야 하는가? 그러나 양쪽 모두 유증의 청구권을 가졌으므로, 남편에게 돈이 지급되지 않은 상태라면 여성은 소권을 온전히 보존할 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 35.1.71.prfilio fratri alumno minus industrio prospectum esse uoluit — prospectum esse는 비인칭 수동 부정사로서 주동사 uoluit의 보족 부정사로 기능한다. 여격 구문인 filio fratri alumno minus industrio는 이 수동 표현에서 배려의 대상을 나타낸다.
  2. 35.1.71.1non refragatur, quod... praetor actionem denegat — quod 절은 사실을 나타내는 명사절로서 주절 동사 refragatur의 주어로 기능한다. huic sententiae는 refragatur에 의존하는 여격 보어이다.
  3. 35.1.71.3si diuortium — 사본상의 대격 diuortium은 학술적으로 탈격 diuortio(이혼으로 인하여/이혼 시에) 또는 ante diuortium(이혼 전에)의 오기로 해석되는 경우가 많다. 번역에서는 지급금이 지참금으로 전환되어 상속인이 면책되는 맥락에 맞추어 이혼 시의 상황으로 이해하여 처리했다.
  4. 35.1.71.3maritus uitio suo causa ceciderit — causa cadere는 ‘패소하다’ 또는 ‘권리나 지위를 상실하다’라는 법률 라틴어의 관용 표현이다. uitio suo는 원인을 나타내는 탈격으로 남편 자신의 잘못을 의미한다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §35.1.71.pr-35.1.71.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:35.1.71.pr-35.1.71.3

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.