[IDEM libro uicesimo tertio ad Sabinum. ] §35.1.10.prHaec condicio 'filiae meae cum 'nubserit' talis est, ut qui testatus est impleri solummodo condicionem uoluerit, non satis egerit quando: et ideo et si uiuo testatore nupserit post testamentum factum, inpleta condicio uidetur, praesertim cum condicio haec talis est, ut semel impleri debeat.
[같은 사람, 사비누스 주석 제23권] "내 딸이 혼인할 때"라는 이 조건은, 유언자가 단지 조건이 성취되기를 바랐을 뿐, 그것이 언제인지에 대해서는 충분히 규정하지 않은 것과 같다. 따라서 유언이 작성된 후 유언자가 생존해 있는 동안에 딸이 혼인하더라도 조건은 성취된 것으로 여겨진다. 특히 이 조건은 단 한 번만 성취되면 되는 성질의 것이기 때문이다.
sed enim non omnes coniunctiones implent condicionem: puta enim nondum nubilis aetatis in domum mariti deducta non paruit condicioni.
그러나 모든 결합이 조건을 성취하는 것은 아니다. 예컨대 아직 혼인 적령기에 달하지 않은 여성이 남편의 집으로 인도되더라도 조건에 따른 것이 되지 않는다.
sed et si ei coniuncta sit, cuius nuptiis ei interdictum sit, idem dicemus.
또한 그녀와의 혼인이 금지된 자와 결합한 경우에도 마찬가지로 말할 것이다.
an tamen nubendo postea parere condicioni possit, quasi non nubserit, dubitari potest: et si testator de primo nuptiali iugo sensit, puto defectam condicione: benigne tamen dicendum est nondum impletam condicionem defectam.
그러나 그 후에 혼인함으로써 마치 이전에 혼인하지 않았던 것처럼 조건에 따를 수 있는지에 대해서는 의문이 있을 수 있다. 만약 유언자가 첫 번째 혼인의 유대를 염두에 두었다면 조건은 불성취로 끝났다고 생각하지만, 온건하게 해석하자면 조건은 아직 성취되지 않은 것일 뿐 불성취로 끝난 것은 아니라고 말해야 한다.
§35.1.10.1Si sic legatum sit 'si nauis ex Asia uenerit' et ignorante testatore nauis uenerit testamenti facti tempore, dicendum pro impleta haberi.
만약 "배가 아시아로부터 온다면"과 같이 유증되었고, 유언자가 모르는 사이에 유언 작성 당시에 이미 배가 도착했다면, 조건은 성취된 것으로 취급되어야 한다고 말해야 한다.
et si cui sic legatum est 'cum pubes erit', simili modo hoc erit dicendum.
그리고 누군가에게 "그가 사춘기에 달할 때"와 같이 유증된 경우에도 마찬가지로 말해야 할 것이다.