[SCAEUOLA libro octauo decimo digestorum. ] §32.0.37.prCum quis decedens Seiae matri fundum, qui proprius matris erat, legauerat, ab ea petierat, ut eundem cum moreretur Flauiae Albinae coniugi suae restitueret.
[스카에볼라의 『학설휘찬』 제18권에서.] 어떤 자가 사망하면서 이미 어머니의 고유 재산이었던 토지를 어머니 세이아에게 유증하고, 그녀에 대해 그녀가 죽을 때 이를 자신의 아내 플라비아 알비나에게 반환할 것을 청구하였다.
post mortem testatoris mater apud magistratum professa est nihil se aduersus uoluntatem filii sui facturam paratamque se fundum Flauiae Albinae tradere, si sibi annua bina praestarentur redituum nomine: sed neque possessionem tradidit neque annua bina accepit.
유언자의 사망 후, 어머니는 정무관 앞에서 아들의 뜻에 반하는 일은 아무것도 하지 않을 것이며, 매년 수익의 명목으로 2씩 자신에게 지급된다면 토지를 플라비아 알비나에게 인도할 준비가 되어 있다고 선언하였다. 그러나 그녀는 점유를 인도하지도 않았고 매년의 2를 받지도 않았다.
quaesitum est, an iure fundum alii uendere possit.
그녀가 법적으로 토지를 타인에게 매도할 수 있는지 질문되었다.
respondit, si de legati iure fideique commissi quaereretur, secundum ea quae proponerentur nec ualuisse, quod matri suum legabatur, neque onus fideicommissi processisse, si modo nihil praeterea mater cepisset.
답변하기를, 만약 유증 및 신탁유증의 법에 대해 묻는 것이라면, 제시된 사실에 따라 어머니에게 그녀 자신의 것을 유증한 것은 효력이 없으며, 어머니가 그 외에 유언으로부터 아무것도 받지 않은 한 신탁유증의 의무도 발생하지 않았다.
§32.0.37.1Qui testamento heredem scripserat, Maeuio ducenta legauit et fidei eius commisit, ut centum daret Glauce, Tyche Elpidi autem quinquaginta: postea Maeuius uolente testatore litteras emisit ad eas secundum uoluntatem testatoris restituturum: postea testator fecit codicillos, quibus et hoc praecepit, ut praeter hos codicillos si quid aliud prolatum esset, non ualeat.
유언으로 상속인을 지정했던 자가 마에비우스에게 200을 유증하고, 그의 신용에 기탁하여 그중 100은 글라우케에게, 50은 티케 엘피스에게 주도록 하였다. 그 후 마에비우스는 유언자의 동의 하에 그녀들에게 유언자의 뜻에 따라 반환하겠다는 서한을 보냈다. 그 후 유언자는 추가유언을 작성하여 그 안에서 다음과 같이 지시하였다. 즉, 이 추가유언 외에 다른 서류가 제시되더라도 그것은 효력을 가지지 못한다는 것이었다.
quaesitum est, an Maeuius, qui ducenta accepit, quia mutauit uoluntatem de ea epistula testator, a mulieribus conueniri ex causa fideicommissi possit.
200을 받은 마에비우스가 유언자가 그 서한에 관한 뜻을 변경했기 때문에 여성들로부터 신탁유증에 기하여 제소당할 수 있는지 질문되었다.
respondit secundum ea quae proponuntur frustra Macuium conueniri, siue ducenta siue praedium pro his accepit.
답변하기를, 제시된 사실에 따르면 마에비우스가 200을 받았든 아니면 그 대신 토지를 받았든 그를 제소하는 것은 무익하다.
§32.0.37.2Seiam et Maeuium libertos suos aequis partibus heredes scripsit: Maeuio substituit Sempronium pupillum suum: deinde codicillos per fideicommissum confirmauit, quibus ita cauit: 'Lucius Titius Seiae heredi suae, quam pro parte dimidia institui, salutem.
그는 자신의 해방자유인인 세이아와 마에비우스를 균등한 비율로 상속인으로 지정하였다. 그리고 마에비우스에 대해 자신의 피후견인인 셈프로니우스를 예비상속인으로 삼았다. 그 후 그는 신탁유증을 통해 추가유언을 확인하였고, 그 안에서 다음과 같이 규정하였다. "루키우스 티티우스는 내가 2분의 1의 비율로 지정한 자신의 상속인 세이아에게 인사를 전한다.
Maeuium libertum meum, quem in testamento pro parte dimidia heredem institui, eam partem hereditatis ueto accipere, cuius in locum partemue 'eius Publium Sempronium dominum meum heredem esse uolo', et Maeuio, ad quem hereditatis portionem noluit peruenire, cum hoc elogio fideicommissum reliquit: 'Maeuio liberto meo de me nihil merito dari uolo lagynos uini uetusti centum quinquaginta'. quaesitum est, cum uoluntas testatoris haec fuerit, ut omnimodo perueniat portio hereditatis ad Sempronium pupillum, an fideicommissum ex uerbis supra scriptis ualere intellegatur et a quo Sempronius petere possit, cum ad certam personam codicillos scripserit.
나는 내가 유언에서 2분의 1의 비율로 상속인으로 지정한 나의 해방자유인 마에비우스가 상속분의 그 부분을 받는 것을 금지하며, 그 자리 또는 그 부분에 나의 주인인 푸블리우스 셈프로니우스가 상속인이 되기를 원한다." 그리고 상속분이 가기를 원치 않았던 마에비우스에게 다음과 같은 부언을 덧붙여 신탁유증을 남겼다. "나에게 아무런 공적도 없는 나의 해방자유인 마에비우스에게 150병의 오래된 와인 항아리가 주어지기를 원한다." 유언자의 뜻이 상속분이 어떻게든 피후견인 셈프로니우스에게 가도록 하는 것이었을 때, 위의 구절에 따른 신탁유증이 유효한 것으로 이해되는지, 그리고 그가 특정인에게 추가유언을 썼기 때문에 셈프로니우스는 누구로부터 청구할 수 있는지 질문되었다.
respondit posse fideicommissum a Maeuio peti.
답변하기를, 신탁유증은 마에비우스로부터 청구될 수 있다.
§32.0.37.3Pater emancipato filio bona sua uniuersa exceptis duobus seruis non mortis causa donauit et stipulatus est a filio in haec uerba: 'quae tibi mancipia quaeque praedia donationis causa tradidi cessi, per te non fieri doloue malo neque per eum ad quem ea res pertinebit, quo minus ea mancipia quaeque ex his adgnata erunt eaque praedia cum instrumento, cum ego uolam uel cum morieris, quaequae eorum exstabunt neque dolo malo aut fraude factoue tuo eiusque ad quem ea res pertinebit in rerum natura aut in potestate esse desissent, si uiuam mihi aut cui ego uolam reddantur restituantur, stipulatus est Lucius Titius pater, spopondit Lucius Titius filius'. idem pater decedens epistulam fideicommissariam ad filium suum scripsit in haec uerba: 'Lucio Titio filio suo salutem.
아버지가 분가한 아들에게 두 명의 노예를 제외한 자신의 전 재산을 사인증여가 아닌 방식으로 증여하고 아들로부터 다음과 같은 문구로 약정을 체결하였다. "내가 너에게 증여를 원인으로 인도하고 양도한 노예들과 토지들에 대하여, 내가 원할 때 또는 네가 죽을 때, 그것들 중 현존하는 것(그리고 너 또는 그 재산이 속하게 될 자의 악의나 기망 또는 행위로 인하여 자연계에서 멸실되거나 지배에서 벗어나지 않은 것)이 내가 살아있다면 나에게, 또는 내가 원하는 자에게 반환·회복되는 것을 너 또는 그 재산이 속하게 될 자의 행위나 악의로 인해 방해받지 않도록 할 것. 아버지 루키우스 티티우스가 약정하고, 아들 루키우스 티티우스가 약속하였다." 동일한 아버지가 사망하면서 자신의 아들에게 다음과 같은 문구로 신탁유증 서한을 썼다. "자신의 아들 루키우스 티티우스에게 인사를 전한다.
certus de tua pietate fidei tuae committo, uti des praestes illi et illi certam pecuniam: et Lucrionem seruum meum liberum esse uolo'. quaesitum est, cum filius patris nec bonorum possessionem acceperit nec ei heres exstiterit, an ex epistula fideicommissa et libertatem praestare debeat.
네 효성을 확신하며 네 신용에 기탁하노니, 아무개와 아무개에게 특정 금액을 주고 지급하도록 하라. 그리고 나의 노예 루크리오가 자유인이 되기를 원한다." 아들이 아버지의 유산점유도 받지 않았고 상속인도 되지 않았을 때, 그 서한에 기하여 신탁유증 및 자유를 제공해야 하는지 질문되었다.
respondit, etsi neque hereditatem adisset neque bonorum possessionem petisset et nihil ex hereditate possideret, tamen nihilo minus et ex stipulatu ab heredibus patris et fideicommisso ab his quorum interest quasi debitorem conueniri posse, maxime post constitutionem diui Pii, quae hoc induxit.
답변하기를, 비록 그가 상속을 승인하지도 않았고 유산점유를 청구하지도 않았으며 유산으로부터 아무것도 소지하지 않았다 하더라도, 그럼에도 불구하고 약정에 기하여 아버지의 상속인들로부터, 그리고 신탁유증에 기하여 이해관계인들로부터 마치 채무자인 것처럼 제소될 수 있다. 이는 특히 이 법리를 도입한 신군 피우스의 칙법 이후에는 그러하다.