[PAULUS libro septimo responsorum. ]
[파울루스, 답변집 제7권에서] 증여를 원인으로 남편으로부터 금전을 받았던 여자가 그에게 다음과 같은 편지를 보냈다.
§24.1.57.prEa, quae a marito suo pecuniam ex causa donationis acceperat, litteras ad eum misit huiusmodi: 'cum petenti mihi a te, domine carissime, adnuerit indulgentia tua uiginti ad expediendas quasdam res meas, quae summa mihi numerata est sub ea condicione, ut, si per me meosque mores quid steterit, quo minus in diem uitae nostrae matrimonium permaneat, siue inuito te discessero de domo tua uel repudium tibi sine ulla querella misero diuortiumque factum per me probabitur, tunc uiginti, quae mihi hac die donationis causa dare uoluisti, daturam restituturam me sine ulla dilatione: spondeo'.
"가장 사랑하는 주인님, 제가 당신에게 청하였을 때, 당신의 너그러우심이 저의 몇몇 일을 처리하기 위하여 20을 승인해 주셨고, 그 금액이 다음과 같은 조건 하에 저에게 지급되었습니다. 즉, 만일 저와 저의 품행으로 인하여 우리의 평생 동안 혼인이 지속되는 것을 방해하는 무언가가 발생하거나, 혹은 당신이 원하지 않음에도 제가 당신의 집을 떠나거나, 혹은 아무런 불평 없이 당신에게 이혼 통고를 보내고 이혼이 저로 인해 성립되었음이 증명된다면, 그때에는 오늘 증여를 원인으로 저에게 주고자 하셨던 20을 제가 아무런 지체 없이 지급하고 반환할 것을 약속합니다"라고 하였다.
quaero, an, si eadem Titio marito suo repudium miserit, pecuniam restituere debeat.
나는 만일 이 동일한 여자가 자신의 남편 티티우스에게 이혼 통고를 보냈다면, 금전을 반환해야 하는지 묻는다.
Paulus respondit pecuniam, quam uir uxori donauit, ex stipulatione proposita, si condicio eius exstitit, peti posse, quoniam ex donatione in pecuniam creditam conuersa est: quod si stipulatio commissa non probetur, tunc tantum peti posse, quanto locupletior ex ea donatione facta probetur.
파울루스는 답하였다. 남편이 아내에게 증여한 금전은, 제시된 문답약정에 기하여, 만일 그 조건이 성취되었다면 청구될 수 있다. 왜냐하면 그것은 증여로부터 소비대차 금전으로 전환되었기 때문이다. 그러나 문답약정의 조건 성취가 증명되지 않는다면, 그때에는 그녀가 그 증여로 인하여 얼마나 부유해졌음이 증명되는지 그 한도 내에서만 청구될 수 있다.