[TERENTIUS CLEMENS libro tertio ad legem Iuliam et Papiam. ] §23.3.61.prSiue generalis curator siue dotis dandae causa constitutus sit et amplius doti promissum est quam facultates mulieris ualent, ipso iure promissio non ualet, quia lege rata non habetur auctoritas dolo malo facta.
[테렌티우스 클레멘스, 『율리우스·파피우스법 주해』 제3권으로부터] 일반적인 보좌인이든 지참금 급부를 위해 선임된 보좌인이든, 여인의 자력이 감당할 수 있는 것보다 더 많은 액수가 지참금으로 약정된 경우, 법률상 당연히 그 약정은 효력이 없다. 왜냐하면 악의로 이루어진 동의는 법률상 유효한 것으로 인정되지 않기 때문이다.
quaerendum tamen est, utrum tota obligatio an quod amplius promissum est, quam promitti oportuit, infirmetur? et utilius est dicere id quod superfluum est tantummodo infirmare.
그러나 채무 전체가 무효가 되는 것인지, 아니면 약정되어야 마땅했던 것보다 더 많이 약정된 부분만이 무효가 되는 것인지 물어야 한다. 그리고 초과된 부분만이 무효가 된다고 말하는 것이 더 타당하다.
§23.3.61.1Iste autem curator res dotis nomine tradere debet, non etiam ut uendat cuilibet et pretium eius in dotem det.
한편, 그 보좌인은 지참금 명목으로 재산을 인도해야 하며, 이를 아무에게나 매각하여 그 대금을 지참금으로 주어서는 안 된다.
dubitari autem potest, an hoc uerum sit: quid enim si aliter honeste nubere non possit, quam ut pecuniam in dotem det idque ei magis expediat? atquin possunt res in dotem datae plerumque alienari et pecunia in dotem conuerti.
그러나 이것이 참인지에 대해서는 의문이 제기될 수 있다. 왜냐하면 만일 그녀가 지참금으로 금전을 제공하지 않고서는 품위 있게 결혼할 수 없고, 그것이 그녀에게 더 유익하다면 어찌 되겠는가? 하지만 지참금으로 제공된 재산은 보통 처분되어 금전으로 전환되어 지참금에 충당될 수 있다.
sed ut expediatur quaestio, si quidem res in dotem maritus accipere maluerit, nihil amplius quaerendum est: sin autem non aliter contrahere matrimonium uir patitur nisi pecuniis in dotem datis, tunc officium est curatoris apud eundem intrare iudicem, qui eum constituit, ut iterum ei causa cognita etiam uiro absente permittat rerum uenditione celebrata dotem constituere.
그러나 이 문제를 해결하기 위해, 만일 남편이 재산을 지참금으로 받는 것을 더 원한다면 더 이상 물을 필요가 없다. 하지만 남편이 금전이 지참금으로 제공되지 않으면 혼인하는 것을 허용하지 않는다면, 그때 보좌인의 의무는 자신을 선임한 것과 동일한 판사에게 나아가, 사정을 심리한 판사가 남편이 부재한 상황에서라도 재산 매각을 치른 후 지참금을 설정하도록 다시 허가하게 하는 것이다.