[IAUOLENUS libro primo ex Plautio. ] §23.3.57.prNuptura filio familias si socero dotem ita promiserit: 'quod filius tuus mihi debet, id doti tibi erit', interesse puto, utrum filii obligatio an patris persecutio et in rem uersum promissioni contineatur.
[이아볼레누스, 『플라우티우스 주해』 제1권으로부터] 가자와 혼인하려는 여인이 (미래의) 시아버지에게 지참금을 다음과 같이 약정했다면, 즉 “당신의 아들이 나에게 지고 있는 채무, 그것이 당신에 대한 지참금이 될 것입니다”라고 약정했다면, 아들의 채무가 약정에 포함되는지 아니면 특유재산 또는 이익귀입의 한도에서 아버지에 대한 소추가 약정에 포함되는지에 따라 차이가 있다고 나는 생각한다.
nam si id quod filium dare oportet significatum est, tota pecunia, in quam filius obligatus est, promissioni dotis continebitur: sin autem id, quod patrem de peculio uel in rem uerso praestare oportebit, aestimare debebit quantum sit eo tempore id quod promittitur, ut ea summa dotis esse uideatur, qua patrem eo tempore filii nomine condemnari oportebit.
왜냐하면 만일 아들이 급부해야 하는 것이 의미된 것이라면, 아들이 의무를 지는 전액이 지참금 약정에 포함될 것이기 때문이다. 그러나 반대로, 아버지가 특유재산 또는 이익귀입의 한도에서 이행해야 할 것이 의미된 것이라면, 약정된 것이 그 당시에 얼마인지를 평가해야 하며, 그 결과 그 당시에 아버지가 아들의 명의로 이행 판결을 받아야 했을 금액이 지참금의 액수로 간주될 것이다.
quod si non euidenter apparuit, de cuius mulier obligatione sensit, praesumptionem ad filii debitum spectare uerisimile est, nisi euidentissime contrarium adprobetur.
그런데 만일 여인이 누구의 채무를 염두에 두었는지가 명백히 드러나지 않는다면, 정반대의 사실이 지극히 명백하게 증명되지 않는 한, 추정은 아들의 채무를 향한다고 보는 것이 타당하다.