[IDEM libro sexto ad Plautium. ] §23.3.56.prSi is qui Stichum mulieri debet in dotem delegatus sit et antequam solueret debitor, Stichus decesserit, cum neque per debitorem stetisset quo minus solueret, neque maritus in agendo moram fecisset: periculo mulieris Stichus morietur: quamquam etiamsi moram maritus fecerit in exigendo, si tamen etiam apud maritum moriturus Stichus fuerit, actione dotis maritus non teneatur.
[같은 사람, 『플라우티우스 주해』 제6권으로부터] 여인에게 스티쿠스를 급부할 채무가 있는 자가 지참금으로서 위임되고, 채무자가 이행하기 전에 스티쿠스가 사망한 경우, 이행하지 않은 것이 채무자의 책임 때문도 아니고 남편이 소송을 제기하는 데 지체를 부리지도 않았다면, 스티쿠스는 여인의 위험부담으로 사망하게 된다. 다만, 설령 남편이 청구하는 데 지체를 부렸을지라도, 스티쿠스가 남편에게 인도되었더라도 어차피 사망했을 것이라면, 남편은 지참금 소송으로 책임을 지지 않는다.
§23.3.56.1Ibi dos esse debet, ubi onera matrimonii sunt.
지참금은 혼인의 부담이 있는 곳에 있어야 한다.
§23.3.56.2Post mortem patris statim onera matrimonii filium sequuntur, sicut liberi, sicut uxor.
아버지가 사망한 직후, 자녀들과 아내가 그러하듯이, 혼인의 부담이 즉시 아들에게 따른다.
§23.3.56.3Quod dicitur necessarias impensas ipso iure dotem minuere, non eo pertinet, ut, si forte fundus in dote sit, desinat aliqua ex parte dotalis esse, sed, nisi impensa reddatur, aut pars fundi aut totus retineatur.
필요비가 법률상 당연히 지참금을 감소시킨다는 말은, 만일 토지가 지참금 중에 있는 경우에 그것이 어느 정도 지참 토지이기를 그친다는 뜻이 아니라, 비용이 상환되지 않는 한 토지의 일부 또는 전부가 유치된다는 뜻이다.
sed si tantum in fundum dotalem impensum sit per partes, quanti fundus est, desinere eum dotalem esse Scaeuola noster dicebat, nisi mulier sponte marito intra annum impensas obtulerit.
그러나 만일 지참 토지에 점차로 그 토지의 가치에 상당하는 액수의 필요비가 지출되었다면, 여인이 자발적으로 1년 이내에 남편에게 그 비용을 제공하지 않는 한, 그 토지는 지참 토지이기를 그친다고 우리 스카에볼라는 말하곤 했다.
si pecunia et fundus in dote sint et necessariae impensae in fundum factae, Nerua ait dotem pecuniariam minui.
만일 금전과 토지가 지참금 중에 있고 토지에 필요비가 지출되었다면, 네르바는 금전 지참금이 감소된다고 말한다.
quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? cuius rei manifestior iniquitas in fundo est secundum Scaeuolae nostri sententiam: nam si desinit dotalis esse, poterit alienari: rursus quemadmodum poterit fieri dotalis data pecunia? an iam pecunia in dote esse uidebitur? et magis est, ut ager in causam dotis reuertatur, sed interim alienatio fundi inhibeatur.
그렇다면 만일 여인이 남편에게 비용을 상환했다면, 지참금이 증가하는가 아니면 처음부터 새로이 주어진 것으로 보아야 하는가? 이 문제의 부당함은 우리 스카에볼라의 견해에 따르면 토지의 경우에 더 명백하다. 왜냐하면 그것이 지참 토지이기를 그친다면 처분될 수 있을 것이기 때문이다. 반면에, 지급된 금전으로 어떻게 다시 지참 토지가 될 수 있겠는가? 아니면 그 금전이 이미 지참금 중에 있는 것으로 보아야 하는가? 그리고 토지가 지참금의 법적 지위로 복귀하되, 그동안에는 토지의 처분이 금지된다고 보는 것이 더 타당하다.