[PAPINIANUS libro tertio responsorum. ] §22.2.4.prNihil interest, traiecticia pecunia sine periculo creditoris accepta sit an post diem praestitutum et condicionem impletam periculum esse creditoris desierit.
[파피니아누스, 회답집 제3권.] 항해대금이 채권자의 위험 부담 없이 인수되었는지, 혹은 지정된 날짜가 지나고 조건이 성취된 후에 위험이 채권자에게 귀속되기를 그쳤는지는 아무런 차이가 없다.
utrubique igitur maius legitima usura faenus non debebitur, sed in priore quidem specie semper, in altera uero discusso periculo: nec pignora uel hypothecae titulo maioris usurae tenebuntur.
따라서 두 경우 모두 법정 이율을 초과하는 이자는 채무로 되지 아니하나, 전자의 유형에서는 항상 그러하고, 후자의 유형에서는 위험이 소멸한 후에 그러하다. 또한 질권이나 저당권이 법정 이율을 초과하는 이자의 명목으로 구속되지 아니한다.
§22.2.4.1Pro operis serui traiecticiae pecuniae gratia secuti quod in singulos dies in stipulatum deductum est, ad finem centesimae non ultra duplum debetur.
항해대금을 목적으로 동행한 노예의 노동에 관하여 일마다 약정에 편입된 것은, 법정 최고 이율(100분의 1)을 한도로 하며 2배를 초과하지 않는 범위에서 채무가 된다.
in stipulatione faenoris post diem periculi separatim interposita quod in ea legitimae usurae deerit, per alteram stipulationem operarum supplebitur.
위험의 날이 지난 후에 별도로 체결된 이자 약정에서 법정 이자에 부족한 부분은 노동에 관한 또 다른 약정을 통해 보충된다.