[MARCIANUS libro singulari ad formulam hypothecariam. ] §20.1.13.prGrege pignori obligato quae postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renouatus, pignori tenebitur.
[마르키아누스, 저당 수식론 단권] 가축 떼가 담보로 제공된 경우, 그 후에 태어나는 것들도 묶인다. 그러나 기존의 개체들이 죽음으로써 가축 떼 전체가 갱신되었다 하더라도, 그것은 담보로 묶일 것이다.
§20.1.13.1Statuliber quoque dari hypothecae poterit, licet con- dicione exsistente euanescat pignus.
조건부 자유 노예도 저당으로 제공될 수 있다, 비록 조건이 성취될 때 담보권이 소멸한다 하더라도.
§20.1.13.2Cum pignori rem pigneratam accipi posse placuerit, quatenus utraque pecunia debetur pignus secundo creditori tenetur et tam exceptio quam actio utilis ei danda est: quod si dominus soluerit pecuniam, pignus quoque peremitur.
이미 담보로 잡힌 물건을 (다시) 담보로 제공받을 수 있다고 인정되므로, 양자의 금전 채무가 모두 존재할 때까지는 담보물이 제2채권자에게 묶여 있으며, 그에게는 항변권과 유용소송 모두가 제공되어야 한다. 그러나 만일 소유자가 금전을 변제한다면, 담보권 또한 소멸한다.
sed potest dubitari, numquid creditori nummorum solutorum nomine utilis actio danda sit an non: quid enim, si res soluta fuerit? et uerum est, quod Pomponius libro septimo ad edictum scribit, si quidem pecuniam debet is, cuius nomen pignori datum est, exacta ea creditorem secum pensaturum: si uero corpus is debuerit et soluerit, pignoris loco futurum apud secundum creditorem.
하지만 변제된 금전의 명목으로 채권자에게 유용소송이 제공되어야 하는지 여부는 의문이 있을 수 있다. 왜냐하면, 만약 (금전이 아닌) 물건이 인도된다면 어떻게 될 것인가? 그리고 폼포니우스가 고시 주석 제7권에 쓴 내용은 사실이다. 즉, 담보로 제공된 채권의 채무자가 금전을 지급해야 할 의무가 있는 경우, 그것이 회수되었을 때 채권자는 그것을 자신과 상쇄(정산)할 것이며, 반면에 그가 특정물을 지급해야 할 의무가 있어 이를 인도하였다면, 그것은 제2채권자에게 담보물의 지위에 놓이게 될 것이다.
§20.1.13.3Et in superficiariis legitime consistere creditor potest aduersus quemlibet possessorem, siue tantum pactum conuentum de hypotheca interuenerit, siue etiam possessio tradita fuerit, deinde amissa sit.
또한 지상권과 관련해서도, 채권자는 단지 저당에 대한 합의만 이루어졌든, 아니면 점유가 인도된 후 다시 상실되었든 간에, 모든 점유자에 대하여 적법하게 (그 권리를) 주장할 수 있다.
§20.1.13.4Etiamsi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet.
채권자가 채무자에 대하여 판결을 얻었다 하더라도, 저당권은 묶인 채로 남아 있다. 왜냐하면 저당소송은 자체의 조건, 즉 금전이 변제되었거나 대물변제 등이 이루어졌는가라는 조건을 가지고 있으며, 이것들이 결여되어 있는 동안에는 저당권이 유지되기 때문이다.
et si cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata.
또한 내가 (채무자의) 대리인을 상대로 대인소송을 제기하여 그가 나에게 담보를 제공하고 패소 판결을 받았다 하더라도, 마찬가지로 저당권은 묶인 채로 남아 있다.
multo magis ergo si in personam actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet obligata nec per hoc uidetur satis- factum creditori, quod habet iudicati actionem.
그러므로 주채무자나 보증인, 혹은 그들 양자 모두에 대하여 지분별로 대인소송이 제기되어 그들이 패소 판결을 받은 경우에는 더더욱 그러하며, 저당권은 묶인 채로 남아 있고, 채권자가 판결소송을 가졌다는 사실만으로 채권자에게 변제가 이루어진 것으로 보지 않는다.
§20.1.13.5Si sub condicione debiti nomine obligata sit hypotheca, dicendum est ante condicionem non recte agi, cum nihil interim debeatur: sed si sub condicione debiti condicio uenerit, rursus agere poterit.
만일 조건부 채무의 명목으로 저당권이 설정되어 있다면, 조건이 성취되기 전에는 적법하게 소송을 제기할 수 없다고 말해야 한다. 왜냐하면 그동안은 아무런 채무도 존재하지 않기 때문이다. 그러나 조건부 채무에서 조건이 도래하였다면, 다시 소송을 제기할 수 있다.
sed si praesens sit debitum, hypotheca uero sub condicione, et agatur ante condicionem hypothecaria, uerum quidem est pecuniam solutam non esse, sed auferri hypothecam iniquum est: ideoque ar bitrio iudicis cautiones interponendae sunt 'si condicio exstiterit nec pecunia soluatur, restitui hypothecam, si in rerum natura sit. ' §20.1.13.6Propter usuras quoque si obligata sit hypotheca, usurae solui debent: idem et in poena dicemus.
하지만 채무는 즉시적인(무조건적인) 반면 저당권이 조건부이고, 조건 성취 전에 저당소송이 제기된 경우, 금전이 변제되지 않은 것은 사실이라 할지라도 저당권을 박탈하는 것은 부당하다. 그러므로 법관의 재량에 따라 다음과 같은 담보 약정이 체결되어야 한다: "만일 조건이 성취되고 금전이 변제되지 않는다면, 저당권은 (그것이 현존하는 한) 회복되어야 한다." 이자를 위해서도 저당권이 설정되어 있다면, 이자가 변제되어야 한다. 위약금에 대해서도 우리는 동일하게 말할 것이다.