Humanitext Reader

수에토니우스 · 카이사르전 §38-41

민중에 대한 포상과 역법 개정 및 내정 개혁

19개 구절 중 9번째 · 라틴어

요약

카이사르는 병사들과 민중에게 관대한 포상을 지급하고, 다양한 볼거리를 개최했으며, 어지러워진 역법을 개정(율리우스력 도입)하고 원로원 충원 및 인구 조사 등의 국정 개혁을 단행했다.

§38ueteranis legionibus praedae nomine in pedites singulos super bina sestertia, quae initio ciuilis tumultus numerauerat, uicena quaterna milia nummum dedit.
퇴역 군단병들에게 전리품의 명목으로, 그가 내전 초기에 지급했던 2천 세스테르티우스에 더하여 보병 한 명당 2만 4천 눔무스를 주었다.
adsignauit et agros, sed non continuos, ne quis possessorum expelleretur.
또한 소유자 중 누구도 쫓겨나지 않도록 연속되지 않은 토지를 나누어주었다.
populo praeter frumenti denos modios ac totidem olei libras trecenos quoque nummos, quos pollicitus olim erat, uiritim diuisit et hoc amplius centenos pro mora.
민중에게는 1인당 곡물 10모디우스와 같은 양의 기름 파운드 외에도 예전에 약속했던 300눔무스를 나누어주었고, 연체에 대한 대가로 여기에 100눔무스를 더 얹어 주었다.
annuam etiam habitationem Romae usque ad bina milia nummum, in Italia non ultra quingenos sestertios remisit.
또한 1년 치 방세를 로마에서는 2천 눔무스까지, 이탈리아에서는 500세스테르티우스를 초과하지 않는 범위 내에서 면제해 주었다.
adiecit epulum ac uiscerationem et post Hispaniensem uictoriam duo prandia;
연회와 고기 분배를 더했고, 히스파니아 승리 후에는 두 차례의 점심 식사를 추가했다.
nam cum prius parce neque pro liberalitate sua praebitum iudicaret, quinto post die aliud largissimum praebuit.
처음에 제공된 것이 인색하고 자신의 관대함에 어울리지 않는다고 여겼기 때문에, 5일 후에 또 다른 극히 풍성한 식사를 제공했던 것이다.
§39edidit spectacula uarii generis: munus gladiatorium, ludos etiam regionatim urbe tota et quidem per omnium linguarum histriones, item circenses athletas naumachiam.
그는 다양한 종류의 볼거리를 개최했다. 검투사 경기, 전 도시의 구역별로 진행된 심지어 모든 언어의 배우들이 참여한 연극, 그리고 전차 경주, 운동 경기, 모의 해전이었다.
munere in foro depugnauit Furius Leptinus stirpe praetoria et Q. Calpenus senator quondam actorque causarum.
검투사 경기에서는 법무관 가문 출신의 푸리우스 렙티누스와 전직 원로원 의원이자 변호사였던 퀸투스 칼페누스가 광장에서 결투를 벌였다.
pyrricham saltauerunt Asiae Bithyniaeque principum liberi.
아시아와 비티니아 군주들의 자제들이 피리케를 추었다.
ludis Decimus Laberius eques Romanus mimum suum egit donatusque quingentis sestertiis et anulo aureo sessum in quattuordecim e scaena per orchestram transiit.
연극 경기에서는 로마 기사 데키무스 라베리우스가 자신이 쓴 마임을 연기했고, 50만 세스테르티우스와 금반지를 하사받은 후 무대에서 오케스트라를 지나 14번째 줄에 앉기 위해 이동했다.
circensibus spatio circi ab utraque parte producto et in gyrum euripo addito quadrigas bigasque et equos desultorios agitauerunt nobilissimi iuuenes.
전차 경주에서는 경기장 공간이 양끝으로 확장되고 주변에 도랑이 추가된 상태에서, 가장 고귀한 청년들이 4두 및 2두 마차와 뛰어내리는 말을 몰았다.
Troiam lusit turma duplex maiorum minorumque puerorum.
연장자와 연소자 소년들의 두 개 기병대가 트로이 게임을 펼쳤다.
uenationes editae per dies quinque ac nouissime pugna diuisa in duas acies, quingenis peditibus, elephantis uicenis, tricenis equitibus hinc et inde commissis.
야수 사냥이 5일 동안 개최 되었고, 마지막에는 양측에서 각각 보병 500명, 코끼리 20마리, 기병 30명씩 동원되어 두 제대로 나뉜 전투가 벌어졌다.
nam quo laxius dimicaretur, sublatae metae inque earum locum bina castra exaduersum constituta erant.
더 넓은 공간에서 싸우도록 반환점이 철거되고 그 자리에 두 진영이 마주 보게 설치되었기 때문이다.
athletae stadio ad tempus extructo regione Marti campi certauerunt per triduum.
운동선수들은 마르스 광장 지역에 임시로 세워진 경기장에서 사흘 동안 겨루었다.
nauali proelio in minore Codeta defosso lacu biremes ac triremes quadriremesque Tyriae et Aegyptiae classis magno pugnatorum numero conflixerunt.
모의 해전에서는 소 코데타에 파 놓은 호수에서 티루스와 이집트 함대의 2단, 3단, 4단 노선들이 수많은 전사들을 태우고 격돌했다.
ad quae omnia spectacula tantum undique confluxit hominum, ut plerique aduenae aut inter uicos aut inter uias tabernaculis positis manerent, ac saepe prae turba elisi exanimatique sint plurimi et in his duo senatores.
이 모든 볼거리에 사방에서 너무나 많은 사람들이 몰려들었기에, 많은 외지인들이 거리나 골목길 사이에 천막을 치고 머물러야 했으며, 자주 군중의 혼잡으로 인해 깔려 죽는 사람이 허다했는데 그중에는 원로원 의원 두 명도 포함되어 있었다.
§40Conuersus hinc ad ordinandum rei publicae statum fastos correxit iam pridem uitio pontificum per intercalandi licentiam adeo turbatos, ut neque messium feriae aestate neque uindemiarum autumno conpeterent;
이어서 국가 체제를 정비하는 일로 관심을 돌려, 제관들의 남용과 태만으로 이미 오래전부터 크게 뒤틀려 여름의 수확 축제와 가을의 포도 수확 축제가 계절에 맞지 않게 된 달력을 개정했다.
annumque ad cursum solis accommodauit, ut trecentorum sexaginta quinque dierum esset et intercalario mense sublato unus dies quarto quoque anno intercalaretur.
1년을 태양의 운행에 맞추어 365일로 하고, 윤월을 폐지하여 4년마다 하루를 삽입하도록 했다.
quo autem magis in posterum ex Kalendis Ianuariis nouis temporum ratio congrueret, inter Nouembrem ac Decembrem mensem interiecit duos alios;
향후 새로운 1월 1일부터 시간 계산이 더 잘 맞아떨어지도록, 11월과 12월 사이에 다른 두 달을 끼워 넣었다.
fuitque is annus, quo haec constituebantur, quindecim mensium cum intercalario, qui ex consuetudine in eum annum inciderat.
그리하여 이 규정들이 제정된 해는 그해에 관례에 따라 할당되었던 윤월을 포함하여 15개월짜리 해가 되었다.
§41senatum suppleuit, patricios adlegit, praetorum aedilium quaestorum, minorum etiam magistratuum numerum ampliauit;
원로원을 보충하고, 새로운 패트리키를 추가했으며, 법무관, 조영관, 재무관 및 하급 정무관의 수를 늘렸다.
nudatos opere censorio aut sententia iudicum de ambitu condemnatos restituit.
감찰관의 처분으로 관직을 박탈당했거나 선거 부정으로 재판관의 판결에 의해 유죄 판결을 받은 자들을 복권시켰다.
comitia cum populo partitus est, ut exceptis consulatus conpetitoribus de cetero numero candidatorum pro parte dimidia quos populus uellet pronuntiarentur, pro parte altera quos ipse dedisset.
민회를 민중과 나누어 가졌는데, 집정관 후보자들을 제외하고 나머지 후보자들의 수 중에서 반은 민중이 원하는 자로, 나머지 반은 자신이 직접 추천한 자가 선출되도록 했다.
et edebat per libellos circum tribum missos scriptura breui: 'Caesar dictator illi tribui.
그리고 그는 각 부족에게 보낸 짧은 편지를 통해 다음과 같이 알렸다. '독재관 카이사르가 아무개 부족에게 보내노라.
commendo uobis illum et illum, ut uestro suffragio suam dignitatem teneant. ' admisit ad honores et proscriptorum liberos.
내가 너희에게 아무개와 아무개를 추천하니, 너희의 투표로 그들의 명예를 유지하게 하라.' 그는 공민권 박탈자들의 자제들에게도 관직 진출을 허용했다.
iudicia ad duo genera iudicum redegit, equestris ordinis ac senatorii; tribunos aerarios, quod erat tertium, sustulit.
배심원 재판을 기사 계급과 원로원 계급의 두 종류로 축소했고, 세 번째 계급이었던 재무 호민관을 폐지했다.
Recensum populi nec more nec loco solito, sed uicatim per dominos insularum egit atque ex uiginti trecentisque milibus accipientium frumentum e publico ad centum quinquaginta retraxit;
민중 인구 조사를 관례적인 방식이나 장소가 아니라, 가구주들을 통해 구역별로 실시하여 공공 급식을 받는 인원을 32만 명에서 15만 명으로 줄였다.
ac ne qui noui coetus recensionis causa moueri quandoque possent, instituit, quotannis in demortuorum locum ex iis, qui recensi non essent, subsortitio a praetore fieret.
그리고 인구 조사 때문에 향후 새로운 군중이 모이는 일이 일어나지 않도록, 매년 사망한 자들의 자리에 미등록자들 중에서 법무관이 무작위 추첨으로 충원하도록 규정했다.

어휘·문법 주석

  1. 38super bina sestertia — 전치사 super가 대격(bina sestertia)을 지배하여 '~에 더하여'라는 뜻을 나타낸다. bina sestertia는 배분수사 복수형으로 '2천 세스테르티우스'를 의미한다.
  2. 39sessum — 자동사 sedeo(앉다)의 목적분사(supine) 대격 형태로, 이동을 나타내는 동사 transiit와 함께 쓰여 목적(~하기 위해)을 나타낸다.
  3. 39quo laxius dimicaretur — 비교급 laxius를 동반한 목적절을 이끄는 접속사 quo(= ut eo)가 사용되었으며, 접속법 미완료 과거 비인칭 수동태 dimicaretur가 이어진다. '더 넓은 공간에서 싸우도록'의 의미이다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 카이사르전 §38-41. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo011.humanitext-lat2:38-41

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.