§87.34Habet virtus quoque praecedentem causan adducit invidiam, multis enim propter sapientiam multis propter iustitiam invidetur.
덕 또한 선행 원인을 가지고 있네. 즉 덕은 질투를 불러일으키며, 실제로 많은 이가 지혜 때문에, 그리고 많은 이가 정의 때문에 질투를 받네.
Sed nec ex se hanc causam habet nec veri similem.
그러나 덕은 그 자체로 이런 원인을 가지고 있는 것도 아니며 그럴듯한 원인으로 가지고 있는 것도 아니네.
Contra enim veri similior illa species hominum animis obicitur virtute, quae illos in amorem et admirationem vocet.
반대로, 덕에 의해 인간의 마음에 제시되는 것은 그들을 사랑과 찬탄으로 부르는, 더 그럴듯한 외양이기 때문이네.
§87.35Posidonius sic interrogandum ait: "quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, non sunt bona.
포세이도니우스는 다음과 같이 질문해야 한다고 말하네. "영혼에 위대함도 신뢰도 안녕도 주지 못하는 것들은 선이 아니오.
Divitiae autem et bona valetudo et similia his nihil horum faciunt;
그런데 부와 건강과 그와 유사한 것들은 이것들 중 아무것도 행하지 못하오.
ergo non sunt bona. "Hanc interrogationem magis etiam nunc hoc modo intendit: "quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, contra autem insolentiam, tumorem, arrogantiam creant, mala sunt.
그러므로 그것들은 선이 아니오." 그는 이제 이 질문을 다음과 같은 방식으로 더욱 강화하네. "영혼에 위대함도 신뢰도 안녕도 주지 못하고, 반대로 거만함, 부풀림, 오만을 낳는 것들은 악이오.
A fortuitis autem in haec inpellimur ergo non sunt bona. "" §87.36Hac," inquit, "ratione ne commoda quidem ista erunt.
그런데 우리는 우연한 것들에 의해 이것들로 내몰리네. 그러므로 그것들은 선이 아니오." "그에 의하면" 그가 말하네, "당신들의 저 유용한 것조차 유용한 것이 되지 못할 것이오." 유용한 것의 조건과 선한 것의 조건은 다르네.
"Alia est commodorum condicio, alia bonorum; commodum est, quod plus usus habet quam molestiae.
유용한 것이란 괴로움보다 쓸모가 더 많은 것이네.
Bonum sincerum esse debet et ab omni parte innoxium.
선은 순수해야 하고 모든 면에서 무해해야 하네.
Non est id bonum, quod plus prodest, sed quod tantum prodest.
더 많이 이로운 것이 선이 아니라, 오직 이롭기만 한 것이 선이라네.
§87.37Praeterea commodum et ad animalia pertinet et ad inperfectos homines et ad stultos.
나아가 유용한 것은 동물과 불완전한 인간과 어리석은 자에게도 해당하네.
Itaque potest ei esse incommodum mixtum, sed commodum dicitur a maiore sui parte aestimatum;
따라서 유용한 것에는 유용하지 않은 것이 섞여 있을 수 있으나, 그것이 '유용한 것'이라 불리는 이유는 그것의 더 큰 부분으로 평가받기 때문이네.
bonum ad unum sapientem pertinet; inviolatum esse oportet.
반면 선은 오직 현자 한 사람에게만 해당하며, 훼손되지 않아야 하네.
§87.38Bonum animum habere;
선한 마음을 가지게나.
unus tibi nodus, sed Herculaneus restat: "ex malis bonum non fit.
하지만 자네에게는 아직 하나, 그것도 헤라클레스적인 매듭이 남아 있네. "악에서 선이 나오지 않소.
Ex multis paupertatibus divitiae fiunt;
많은 빈곤에서 부가 생겨나오.
ergo divitiae bonum non sunt. "Hanc interrogationem nostri non agnoscunt, Peripatetici et fingunt illam et solvunt.
그러므로 부는 선이 아니오." 우리 학파는 이 질문을 인정하지 않지만, 페리파토스 학파는 그것을 만들어내고 또 해결하네.
Ait autem Posidonius hoc sophisma, per omnes dialecticorum scholas iactatum, sic ab Antipatro refelli: "paupertas non per possessionem dicitur, sed per detractionem vel, ut antiqui dixerunt, orbationem.
그런데 포세이도니우스는 변증가들의 모든 학파에서 떠돌아다니는 이 소피스트적 궤변이 안티파트로스에 의해 다음과 같이 반박된다고 말하네. "빈곤은 소유를 통해서 말해지는 것이 아니라, 박탈 혹은 옛 사람들이 말했듯이 상실을 통해서 말해지는 것이오.
§87.39Graeci κατὰ στέρησιν dicunt.
그리스인들은 이를 '결여'라고 부르네.
Non quod habeat dicit, sed quod non habeat.
그것은 무엇을 가졌는지가 아니라 무엇을 가지지 못했는지를 말하네.
Itaque ex multis inanibus nihil inpleri potest; divitias multae res faciunt, non multae inopiae.
따라서 많은 빈 그릇들로부터 아무것도 채워질 수 없듯이, 많은 결핍이 아니라 많은 재화가 부를 만드는 것이오.
Aliter," inquit, "quam debes, paupertatem intellegis.
"자네는 빈곤을 마땅히 이해해야 할 방식과 다르게 이해하고 있네" 그가 말하네.
Paupertas enim est non quae pauca possidet, sed quae multa non possidet;
"빈곤이란 적게 소유하는 것이 아니라, 많은 것을 소유하지 못하는 것이기 때문이네.
ita non ab eo dicitur, quod habet, sed ab eo, quod ei deest. "
이처럼 빈곤은 가진 것에서 말해지는 것이 아니라 부족한 것에서 말해지는 것이라네." 만약 라틴어에 '아뉘파르크시아'를 의미하는 단어가 있었다면 내가 원하는 바를 더 쉽게 표현했을 것이네.
§87.40Facilius, quod volo, exprimerem, si Latinum verbum esset, quo ἀνυπαρξία, significatum Hanc paupertati Antipater adsignat;
안티파트로스는 이 성질을 빈곤에 부여하네.
ego non video, quid aliud sit paupertas quam parvi possessio.
하지만 나로서는 빈곤이 적은 것을 소유하는 것 외에 다른 무엇인지 알지 못하겠네.
De isto videbimus, si quando valde vacabit, quae sit divitiarum, quae paupertatis substantia;
부의 본질이 무엇이고 빈곤의 본질이 무엇인지에 대해서는 언제고 아주 한가할 때 살펴보기로 하세.
sed tunc quoque considerabimus, numquid satius sit paupertatem permulcere, divitiis demere supercilium quam litigare de verbis, quasi iam de rebus iudicatum sit.
하지만 그때도 우리는 단어에 대해 논쟁하는 것보다, 빈곤을 달래고 부에서 오만을 덜어내는 것이 훨씬 더 나은 일이 아닌지 검토할 것이네.
§87.41Putemus nos ad contionem vocatos;
우리가 민회에 소집되었다고 가정해 보세.
lex de abolendis divitiis fertur.
부의 폐지에 관한 법률이 제안되고 있네.
His interrogationibus suasuri aut dissuasuri sumus? His effecturi, ut populus Romanus paupertatem, fundamentum et causam imperii sui, requirat ac laudet, divitias autem suas timeat, ut cogitet has se apud victos repperisse, hinc ambitum et largitiones et tumultus in urbem sanctissimam et temperantissimam inrupisse, nimis luxuriose ostentari gentium spolia, quod unus populus eripuerit omnibus, facilius ab omnibus uni eripi posse? Hanc satius est suadere et expugnare adfectus, non circumscribere.
우리는 이 질문들을 가지고 찬성 연설을 하겠는가, 아니면 반대 연설을 하겠는가? 이 질문들을 가지고 로마 인민이 자신들 제국의 토대이자 원인인 빈곤을 찾고 칭송하도록 만들 수 있겠는가? 아니면 자신들의 부를 두려워하도록, 그 부를 자신들이 패배자들에게서 찾아냈다는 것을, 이 가장 신성하고 절도 있는 도시에 공직 매수와 뇌물 수수와 소요가 이로부터 침입했다는 것을, 만민의 전리품이 너무나 사치스럽게 과시되고 있다는 것을, 한 인민이 모든 이에게서 빼앗은 것을 모든 이가 한 인민에게서 더 쉽게 빼앗을 수 있다는 것을 생각하도록 만들 수 있겠는가? 이러한 일을 설득하고, 감정을 속이는 것이 아니라 정복하는 것이 더 나은 일이네.
Si possumus, fortius loquamur;
가능하면 더 강력하게 말하세.
si minus, apertius.
그렇지 못하다면 더 분명하게 말하세.
VALE.
잘 있게나.