Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §87.34-87.41

美德与财富的成因差异及超越辩难的哲学

第 150 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

塞内卡讨论了美德与财富性质的区别,指出财富带来的傲慢源于先前原因。他还引述了关于贫困定义的争论,阐明旨在纠正财富傲慢的实践哲学远比空洞的词句争论更为重要。

§87.34Habet virtus quoque praecedentem causan adducit invidiam, multis enim propter sapientiam multis propter iustitiam invidetur.
美德也有其先前原因:它会带来嫉妒,因为许多人因智慧而受嫉妒,许多人因正义而受嫉妒。
Sed nec ex se hanc causam habet nec veri similem.
但美德本身并不具有这种原因,也不具有这种看似真实的性质。
Contra enim veri similior illa species hominum animis obicitur virtute, quae illos in amorem et admirationem vocet.
相反,美德向人们的心灵展现出一种更为真实的景象,这种景象唤起人们的爱和赞美。
§87.35Posidonius sic interrogandum ait: "quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, non sunt bona.
波塞多尼奥斯说,应当这样提问:“那些既不能给心灵带来伟大、信心、也不能带来安全感的东西,不是善。
Divitiae autem et bona valetudo et similia his nihil horum faciunt; ergo non sunt bona.
然而财富、健康和类似的东西并不能做到这些;因此,它们不是善。
"Hanc interrogationem magis etiam nunc hoc modo intendit: "quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, contra autem insolentiam, tumorem, arrogantiam creant, mala sunt.
”他现在用这种方式进一步加强了这一提问:“那些既不能给心灵带来伟大、信心和安全感,相反却产生傲慢、膨胀和尊大的东西,是恶。
A fortuitis autem in haec inpellimur ergo non sunt bona.
然而,我们被偶然的事物驱使走向这些;因此,它们不是善。
"" §87.36Hac," inquit, "ratione ne commoda quidem ista erunt.
” 他说:“照这种道理,你们的那些便利甚至连便利都不是了。
"Alia est commodorum condicio, alia bonorum;
”便利的条件是一回事,善的条件是另一回事。
commodum est, quod plus usus habet quam molestiae.
便利是具有比麻烦更多的用途的东西。
Bonum sincerum esse debet et ab omni parte innoxium.
善应当是纯粹的,且在任何方面都无害。
Non est id bonum, quod plus prodest, sed quod tantum prodest.
那多有益处的东西不是善,而是只有益处的东西才是善。
§87.37Praeterea commodum et ad animalia pertinet et ad inperfectos homines et ad stultos.
此外,便利也适用于动物、不完美的人和愚人。
Itaque potest ei esse incommodum mixtum, sed commodum dicitur a maiore sui parte aestimatum; bonum ad unum sapientem pertinet; inviolatum esse oportet.
因此,便利中可以混杂着不便,但它被称为便利是因其大部分而估定的;而善仅适用于智者,它必须是神圣不可侵犯的。
§87.38Bonum animum habere;
保持善的心灵吧。
unus tibi nodus, sed Herculaneus restat: "ex malis bonum non fit.
但还有一个难关留给你,而且是一个赫拉克勒斯式的难关:“恶不能产生善。
Ex multis paupertatibus divitiae fiunt; ergo divitiae bonum non sunt.
财富是由许多贫困产生的;因此,财富不是善。
"Hanc interrogationem nostri non agnoscunt, Peripatetici et fingunt illam et solvunt.
”我们学派不承认这个提问,但逍遥学派既虚构了它又解决了它。
Ait autem Posidonius hoc sophisma, per omnes dialecticorum scholas iactatum, sic ab Antipatro refelli: "paupertas non per possessionem dicitur, sed per detractionem vel, ut antiqui dixerunt, orbationem.
不过波塞多尼奥斯说,这个在所有辩证学者学派中流传的诡辩,被安提帕特用这种方式驳斥了:“贫困不是通过占有来定义的,而是通过剥夺,或者如古人所说,剥夺、丧失来定义的。
§87.39Graeci κατὰ στέρησιν dicunt.
希腊人称之为‘欠缺’。
Non quod habeat dicit, sed quod non habeat.
它不是说它拥有什么,而是说它没有什么。
Itaque ex multis inanibus nihil inpleri potest; divitias multae res faciunt, non multae inopiae.
因此,从许多空无中什么也无法填满;许多事物构成了财富,而不是许多匮乏。
Aliter," inquit, "quam debes, paupertatem intellegis.
“你对贫困的理解,”他说,“与你应该理解的不同。
Paupertas enim est non quae pauca possidet, sed quae multa non possidet; ita non ab eo dicitur, quod habet, sed ab eo, quod ei deest. "
因为贫困并不是指拥有很少的东西,而是指没有拥有很多的东西;因此,它不是由它所拥有的定义的,而是由它所缺少的定义的。
§87.40Facilius, quod volo, exprimerem, si Latinum verbum esset, quo ἀνυπαρξία, significatum Hanc paupertati Antipater adsignat;
” 如果有一个拉丁语词汇可以表达‘不存在’的意思,我本可以更容易地表达我想说的。
ego non video, quid aliud sit paupertas quam parvi possessio.
安提帕特将这种性质归于贫困;但我看不出贫困除了‘占有极少’之外还能是什么。
De isto videbimus, si quando valde vacabit, quae sit divitiarum, quae paupertatis substantia; sed tunc quoque considerabimus, numquid satius sit paupertatem permulcere, divitiis demere supercilium quam litigare de verbis, quasi iam de rebus iudicatum sit.
关于那一点,如果什么时候我们有充分的闲暇,我们将研究财富的本质是什么,贫困的本质又是什么;但到那时,我们也将考虑,安抚贫困、消除财富的傲慢,是否比在词句上争论要好得多。
§87.41Putemus nos ad contionem vocatos; lex de abolendis divitiis fertur.
让我们假定我们被召集到公民大会上;一项关于废除财富的法律正在被提出。
His interrogationibus suasuri aut dissuasuri sumus? His effecturi, ut populus Romanus paupertatem, fundamentum et causam imperii sui, requirat ac laudet, divitias autem suas timeat, ut cogitet has se apud victos repperisse, hinc ambitum et largitiones et tumultus in urbem sanctissimam et temperantissimam inrupisse, nimis luxuriose ostentari gentium spolia, quod unus populus eripuerit omnibus, facilius ab omnibus uni eripi posse? Hanc satius est suadere et expugnare adfectus, non circumscribere.
我们要用这些提问去赞成还是去反对它呢? 我们要用这些提问使罗马人民寻求并赞美贫困——他们帝国的基石和原因,而害怕他们自己的财富,让他们想到,他们是在被征服者那里发现了这些财富,从这里,竞选舞弊、贿赂和骚乱冲进了这个最神圣、最节制的城市,万民的战利品被过于奢侈地炫耀,一个民族从所有人那里夺走的东西,能够更容易地被所有人从这一个民族手里夺走吗? 最好是劝说这一点,征服情感,而不是欺骗情感。
Si possumus, fortius loquamur; si minus, apertius.
如果我们能,就说得更强有力些;如果不能,就说得更明白些。
VALE.
再见。

词汇与语法注释

  1. 87.34virtute — “virtute” 是夺格,相对于主句动词 “obicitur” 起到手段或施动者(“通过美德”/“由于美德”)的作用。它表明美德是向人们的心灵呈现出“更为真实的景象”的主体。
  2. 87.35A fortuitis — 形容词 “fortuitus”(偶然的)的中性复数夺格名词化。在此与前置词 “a” 连用,表示因果关系,即人类被财富或健康等外部的“偶然的事物”所“驱使”(inpellimur)走向恶德。
  3. 87.38paupertatibus — 抽象名词 “paupertas”(贫困)的复数夺格。在逍遥学派提出的“财富产生于许多贫困”这一诡辩中,为了强调前提的复数性,通常以单数形式使用的抽象名词被特意用作复数。
  4. 87.39multae inopiae — 阴性名词 “inopia”(匮乏、贫困)的复数主格。与 “multae res”(许多财产、事物)形成对比。基于安提帕特将贫困视为“欠缺”(或无实体的虚无)的论点,构成了逻辑上的否定:“并非许多匮乏构成了财富”。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §87.34-87.41. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:87.34-87.41

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。