§87.26Quidam ex nostris adversus hoc sic respondent: "Putemus pecuniam bonum esse undecumque sumptam;
우리 학파 중 어떤 이들은 이에 대해 다음과 같이 대답하네. "돈이 어디서 얻어진 것이든 선이라고 가정해 보세.
non tamen ideo ex sacrilegio pecunia est, etiam si ex sacrilegio sumitur.
하지만 그렇다고 해서 돈이 신성모독에서 유래하는 것은 아니네, 비록 신성모독에서 얻어진다 할지라도 말이네.
Hoc sic intellege: in eadem urna et aurum est et vipera.
이것을 이렇게 이해하게나. 같은 단지 안에 금도 있고 독사도 있네.
Si aurum ex urna sustuleris, quia illic et vipera est, non ideo, inquam, mihi urna aurum dat, quia viperam habet, sed aurum dat, cum et viperam habeat.
만약 자네가 거기에 독사도 있기 때문에 단지에서 금을 꺼낸다면, 단지가 독사를 가지고 있기 때문에 나에게 금을 주는 것이 아니라, 독사 또한 가지고 있는 상황에서 금을 주는 것이라고 나는 말하겠네.
Eodem modo ex sacrilegio lucrum fit, non quia turpe et sceleratum est sacrilegium, sed quia et lucrum habet.
같은 방식으로 신성모독에서 이익이 생기는 것은, 신성모독이 수치스럽고 범죄적이기 때문이 아니라, 그것이 이익 또한 가지고 있기 때문이네.
Quemadmodum in illa urna vipera malum est, non aurum, quod cum vipera iacet, sic in sacrilegio malum est scelus, non lucrum. " §87.27A quibus dissentio: dissimillima enim utriusque rei condicio est.
저 단지 속에서 독사가 악이지, 독사와 함께 누워 있는 금이 악이 아닌 것처럼, 신성모독에서도 범죄가 악이지 이익이 악은 아니네." 나는 이들의 의견에 동의하지 않네. 왜냐하면 두 가지 일의 사정이 전혀 다르기 때문이네.
Illic aurum possum sine vipera tollere, hic lucrum sine sacrilegio facere non possum.
저기서는 내가 독사 없이 금을 꺼낼 수 있지만, 여기서는 내가 신성모독 없이 이익을 얻을 수 없네.
Lucrum istud non est adpositum sceleri, sed inmixtum.
저 이익은 범죄에 병치되어 있는 것이 아니라, 뒤섞여 있는 것이라네.
§87.28"Quod dum consequi volumus, in multa mala incidimus, id bonum non est.
"우리가 그것을 얻고자 하는 동안 많은 악에 빠지게 되는 것, 그것은 선이 아니네.
Dum divitias autem consequi volumus, in multa mala incidimus;
그런데 우리는 부를 얻고자 하는 동안 많은 악에 빠지네.
ergo divitiae bonum non sunt. ""Duas," inquit, "significationes habet propositio vestra, unam: dum divitias consequi volumus, in multa nos mala incidere.
그러므로 부는 선이 아니네." 그가 말하네. "당신들의 전제는 두 가지 의미를 가지고 있소. 하나는 우리가 부를 얻고자 하는 동안 많은 악에 빠진다는 것이오.
In multa autem mala incidimus et dum virtutem consequi volumus.
하지만 우리는 덕을 얻고자 하는 동안에도 많은 악에 빠지오.
Aliquis dum navigat studii causa, naufragium fecit, aliquis captus est.
어떤 이는 배움을 위해 항해하는 동안 난파를 당했고, 어떤 이는 포로가 되었소.
§87.29Altera significatio talis est: per quod in mala incidimus, bonum non est.
다른 의미는 다음과 같소. 그것을 통해 우리가 악에 빠지게 되는 것은 선이 아니라는 것이오.
Huic propositioni non erit consequens per divitias nos aut per voluptates in mala incidere;
이 전제로부터 우리가 부를 통해 혹은 쾌락을 통해 악에 빠진다는 것은 귀결되지 않소.
aut si per divitias in multa mala incidimus, non tantum bonum non sunt divitiae, sed malum sunt;
혹은 만약 우리가 부를 통해 많은 악에 빠진다면, 부는 단지 선이 아닐 뿐만 아니라 악이 될 것이오.
vos autem illas dicitis tantum bonum non esse.
그러나 당신들은 그것들이 단지 선이 아니라고 말할 뿐이오.
Praeterea," inquit, "conceditis divitias habere aliquid usus.
게다가" 그가 말하네, "당신들은 부가 어느 정도 쓸모가 있다는 것을 인정하고 있소.
Inter commoda illas numeratis;
당신들은 그것들을 '유용한 것' 가운데 나열하고 있소.
atqui eadem ratione ne commodum quidem erunt.
하지만 동일한 논리에 의하면 그것들은 유용한 것조차 되지 못할 것이오.
Per illas enim multa nobis incommoda eveniunt. " §87.30His quidam hoc respondent: "Erratis, qui incommoda divitiis inputatis.
그것들을 통해 우리에게 많은 '유용하지 않은 것'이 생기기 때문이오." 이에 대해 어떤 이들은 이렇게 대답하네. "불편함을 부의 탓으로 돌리는 당신들은 잘못 생각하고 있소.
Illae neminem laedunt;
부는 아무도 해치지 않소.
aut sua nocet cuique stultitia aut aliena nequitia, sic quemadmodum gladius neminem occidit; occidentis telum est.
칼이 아무도 죽이지 않고 죽이는 사람의 무기일 뿐인 것과 똑같이, 각자의 어리석음이나 타인의 사악함이 그 사람을 해칠 뿐이오.
Non ideo divitiae tibi nocent, si propter divitias tibi nocetur. " §87.31Posidonius, ut ego existimo, melius, qui ait divitias esse causam malorum, non quia ipsae faciunt aliquid, sed quia facturos inritant.
부 때문에 당신이 해를 입는다 할지라도, 그렇다고 해서 부가 당신을 해치는 것은 아니오." 내가 생각하기에, 포세이도니우스가 더 훌륭한 말을 했네. 그는 부가 악의 원인이라고 말했는데, 이는 부 자체가 무엇을 행하기 때문이 아니라, 행할 자들을 자극하기 때문이라는 것이네.
Alia est enim causa e(iiciens, quae protinus necesse est noceat, alia praecedens.
즉각 해를 끼칠 수밖에 없는 '작용 원인'과 '선행 원인'은 서로 다르기 때문이네.
Hanc praecedentem causam divitiae habent;
부는 이러한 선행 원인을 가지고 있네.
inflant animos, superbiam pariunt, invidiam contrahunt et usque eo mentem alienant, ut fama pecuniae nos etiam nocitura delectet.
그것들은 영혼을 부풀리고, 오만을 낳고, 질투를 불러일으키며, 마침내 마음을 멀어지게 하여, 돈의 평판이 심지어 우리에게 해를 끼치려 할 때조차 우리를 기쁘게 할 정도라네.
§87.32Bona autem omnia carere culpa decet;
그러나 모든 선한 것은 허물이 없는 것이 마땅하네.
pura sunt, non corrumpunt animos, non sollicitant.
그것들은 순수하며, 영혼을 타락시키지 않고, 불안하게 만들지 않네.
Extollunt quidem et dilatant, sed sine tumore.
그것들은 영혼을 높이고 넓히기는 하지만, 부풀림 없이 그렇게 하네.
Quae bona sunt fiduciam faciunt, divitiae audaciam.
선한 것들은 신뢰를 낳지만 부는 무모함을 낳네.
Quae bona sunt magnitudinem animi dant, divitiae insolentiam.
선한 것들은 영혼의 위대함을 주지만 부는 거만함을 주네.
Nihil autem alii est insolentia quam species magnitudinis falsa.
거만함이란 위대함의 거짓된 겉모습에 지나지 않네.
§87.33"Isto modo," inquit, "etiam malum sunt divitia non tantum bonum non sunt. "Essent malum, ipsae nocerent, si, ut dixi, haberent efficientem causam;
"그런 식이라면" 그가 말하네, "부는 단지 선이 아닐 뿐만 아니라 악이기도 하오." 만약 내가 말한 것처럼 그것들이 작용 원인을 가지고 있다면 그것들은 악일 것이고 스스로 해를 끼칠 것이네.
nunc praecedentem habent et quidem non inritantem tantum animos, sed adtrahentem.
하지만 지금 그것들은 선행 원인을 가지고 있으며, 그것도 영혼을 자극할 뿐만 아니라 끌어당기는 원인을 가지고 있네.
Specie enim boni offundunt veri similem ac plerisque credibilem.
그것들은 참된 것처럼 보이고 대부분의 사람들에게 그럴듯한 선의 외양을 씌워 놓기 때문이네.