§124.9Quid ergo inter ista, quae rettuli, distat? In eo, quod inrationale est, numquam erit bonum.
그렇다면 내가 언급한 이것들 사이에 무슨 차이가 있는가? 비이성적인 것 속에는 결코 선이 존재하지 않을 것이네.
In eo, quod nondum rationale est, tunc esse bonum non potest.
아직 이성적이지 않은 것 속에는 그때에 선이 존재할 수 없네.
Esse in eo, quod rationale est sed inperfectum, iam potest bonum, sed non est.
이성적이되 불완전한 것 속에는 이미 선이 존재할 수는 있으나, 아직 존재하지는 않네.
§124.10Ita dico, Lucili: bonum non in quolibet corpore, non in qualibet aetate invenitur et tantum abest ab infantia, quantum a primo ultimum, quantum ab initio perfectum.
루킬리우스여, 나는 이렇게 말하네. 선은 아무 신체에서나, 아무 연령에서나 발견되는 것이 아니며, 영유아기로부터는 첫 번째 것에서 마지막 것이, 시작에서 완성된 것이 떨어져 있는 만큼이나 멀리 떨어져 있네.
Ergo nec in tenero, modo coalescente corpusculo est.
그러므로 부드럽고 이제 막 형태를 갖추어 가는 작은 몸 안에도 선은 존재하지 않네.
Quidni non sit? Non magis quam in semine.
어찌 존재하지 않겠는가? 씨앗 속에 존재하지 않는 것과 다를 바가 없네.
§124.11Hoc si dicas, aliquod arboris ac sati bonum novimus;
만약 자네가 이렇게 말한다면 말이네.
hoc non est in prima fronde, quae emissa eum maxime solum rumpit.
‘우리는 나무나 심어진 것의 어떤 선을 알고 있다.’ 이 선은 싹이 터서 이제 막 땅을 뚫고 나온 첫 잎사귀 속에는 존재하지 않네.
Est aliquod bonum tritici; hoc nondum est in herba lactente nec cum folliculo se exerit spica mollis, sed cum frumentum aestas et debita maturitas coxit.
밀에도 어떤 선이 있으나, 이는 아직 즙이 많은 푸른 풀 상태 속에는 없고, 부드러운 이삭이 껍질을 벗고 나올 때에도 없으며, 여름과 마땅한 성숙이 곡식을 익혔을 때에야 비로소 존재하네.
Quemadmodum omnis natura bonum suum nisi consummata non profert, ita hominis bonum non est in homine, nisi cum illi ratio perfecta est.
모든 본성이 완성되지 않으면 자신의 선을 낳지 않듯이, 인간의 선 역시 그에게 이성이 완성되었을 때가 아니면 인간 안에 존재하지 않네.
§124.12Quod autem hoc bonum? Dicam: liber animus, erectus, alia subiciens sibi, se nulli.
그런데 이 선이란 무엇인가? 내가 말하겠네. 자유롭고 고결하며, 다른 모든 것을 자신에게 복종시키되 자신은 아무것에도 복종시키지 않는 정신이라네.
Hoc bonum adeo non recipit infantia, ut pueritia non speret, adulescentia inprobe speret;
영유아기는 이 선을 전혀 받아들이지 못하며, 소년기는 이를 바라지도 못하고, 청년기는 부당하게 바라네.
bene agitur cum senectute, si ad illud longo studio intentoque pervenit.
노년기에 이르러 길고 열성적인 탐구를 통해 그 선에 도달한다면 참으로 다행한 일이네.
Si hoc est bonum, et intellegibile est.
만약 이것이 선이라면, 그것은 지성으로 파악되는 것이네.
§124.13"Dixisti," inquit, "aliquod bonum esse arboris, aliquod herbae;
상대는 이렇게 말하네. ‘당신은 나무의 어떤 선이 있고 풀의 어떤 선이 있다고 말했습니다.
potest ergo aliquod esse et infantis. "Verum bonum nec in arboribus nec in mutis animalibus;
그러므로 영유아의 선도 분명 존재할 수 있을 것입니다.’ 하지만 참된 선은 나무 안에도 입을 못 여는 동물 안에도 존재하지 않네.
hoc, quod in illis bonum est, precario bonum dicitur.
그것들 안에서 선이라 불리는 것은 임시로 그렇게 불릴 뿐이네.
"Quod est? "inquis.
‘그것이 무엇입니까?’라고 자네는 묻겠지.
Hoc, quod secundum cuiusque naturam est.
각자의 본성에 부합한다는 바로 이것이라네.
Bonum quidem cadere in mutum animal nullo modo potest;
실로 선은 입을 못 여는 동물에게는 결코 적용될 수 없네.
felicioris meliorisque naturae est.
선이란 더 복되고 더 뛰어난 본성에 속하는 것이기 때문이네.
Nisi ubi rationi locus est, bonum non est.
이성이 들어설 자리가 없다면, 선은 존재하지 않네.
§124.14Quattuor hae naturae sunt, arboris, animalis, hominis, dei;
네 가지 본성이 있으니, 나무의 것, 동물의 것, 인간의 것, 신의 것이네.
haec duo, quae rationalia, sunt, eandem naturam habent, illo diversa sunt, quod alterum inmortale, alterum mortale est.
이성적인 존재인 이 둘은 같은 본성을 공유하지만, 한쪽은 불멸하고 다른 한쪽은 필멸한다는 점에서 다르네.
Ex his ergo unius bonum natura perficit, dei scilicet, alterius cura, hominis.
그러므로 이 둘 가운데 한편(즉 신)의 선은 본성이 완성하고, 다른 한편(즉 인간)의 선은 정성(노력)이 완성하네.
Cetera tantum in sua natura perfecta sunt, non vere perfecta, a quibus abest ratio.
나머지는 오직 제 본성 안에서만 완성될 뿐 참으로 완성된 것은 아니니, 그것들에게서는 이성이 결여되어 있기 때문이네.
Hoc enim demum perfectum est, quod secundum universam naturam perfectum, universa autem natura rationalis est.
실로 우주 전체의 본성에 따라 완성된 것만이 비로소 완성된 것인데, 우주 전체의 본성은 이성적인 것이기 때문이네.
Cetera possunt in suo genere esse perfecta.
그 밖의 것들은 제 종류 안에서만 완성될 수 있을 뿐이네.
§124.15In quo non potest beata vita esse, nec id potest, quo beata vita efficitur, beata autem vita bonis efficitur.
그 안에서 행복한 삶이 존재할 수 없는 것 안에는 행복한 삶을 이루어내는 것 역시 존재할 수 없네. 그런데 행복한 삶은 선한 것들에 의해 이루어지는 것이네.
In muto animali non est beata vita nec id, quo beata vita efficitur, in muto animali bonum non est.
입을 못 여는 동물 안에는 행복한 삶이 없고, 행복한 삶을 이루어내는 것 역시 없네. 그러므로 입을 못 여는 동물 안에는 선이 존재하지 않네.
§124.16Mutum animal sensu conprendit praesentia.
입을 못 여는 동물은 감각으로 현재의 일들을 파악하네.
Praeteritorum reminiscitur, cum id incidit, quo sensus admoneretur;
과거의 일들을 기억하는 것은 감각을 일깨우는 어떤 일이 일어날 때뿐이네.
tamquam equus reminiscitur viae, cum ad initium eius admotus est.
마치 말이 길의 시작 부분에 이르게 되었을 때 그 길을 기억하듯이 말이네.
In stabulo quidem nulla illi viae est quamvis saepe calcatae memoria.
마구간에 있을 때에는 아무리 자주 밟았던 길이라 할지라도 그에게는 그 길에 대한 기억이 전혀 없네.
Tertium vero tempus, id est futurum, ad muta non pertinet.
그러나 세 번째 시간, 즉 미래는 입을 못 여는 동물들과는 아무 상관이 없네.