§124.17Quomodo ergo potest eorum videri perfecta natura, quibus usus perfecti temporis non est? Tempus enim tribus partibus constat, praeterito, praesente, venturo.
그렇다면 완성된 시간을 누리지 못하는 존재들의 본성이 어떻게 완성된 것으로 보일 수 있겠는가? 시간은 세 부분, 즉 과거, 현재, 미래로 구성되기 때문이다.
Animalibus tantum quod gravissimum est intra cursum datum, praesens.
동물들에게는 그 흐름 속에서 가장 중요한 부분인 현재만이 주어져 있다.
Praeteriti rara memoria est nec umquam revocatur nisi praesentium occursu.
과거에 대한 기억은 드물며, 현재의 일들과 마주치지 않는 한 결코 되살아나지 않는다.
§124.18Non potest ergo perfectae naturae bonum in inperfecta esse natura, aut si natura talis hoc habet, habent et sata.
그러므로 완성된 본성의 선이 불완전한 본성 안에 존재할 수는 없으며, 만일 그러한 본성이 이것을 가지고 있다면 식물 또한 그것을 가지고 있는 셈이다.
Nec illud nego, ad ea, quae videntur secundum naturam, magnos esse mutis animalibus impetus et concitatos, sed inordinatos ac turbidos.
또한 나는 입을 못 여는 동물들이 본성에 부합하는 것처럼 보이는 일들에 대해 크고 격렬한 충동을 느낀다는 점을 부정하지는 않지만, 그것은 무질서하고 혼란스러운 충동이다.
Numquam autem inordinatum est bonum aut turbidum,
그러나 선은 결코 무질서하거나 혼란스럽지 않다.
§124.19"Quid ergo? "inquis, "muta animalia perturbate et indisposite moventur? "Dicerem illa perturbate et indisposite moveri, si natura illorum ordinem caperet;
“그렇다면” 자네는 묻겠지, “입을 못 여는 동물들은 혼란스럽고 무질서하게 움직인다는 말입니까?” 만일 그들의 본성이 질서를 받아들일 수 있다면 나는 그들이 혼란스럽고 무질서하게 움직인다고 말했을 것이다.
nunc moventur secundum naturam suam.
하지만 실제로는 그들은 자신들의 본성에 따라 움직이고 있을 뿐이다.
Perturbatum enim id est, quod esse aliquando et non perturbatum potest; sollicitum est, quod potest esse securum.
왜냐하면 혼란스러운 것이란 때로는 혼란스럽지 않을 수도 있는 것을 의미하기 때문이고, 불안한 것이란 평온할 수 있는 것을 의미하기 때문이다.
Nulli vitium est, nisi cui virtus potest esse;
덕이 존재할 수 있는 자가 아니라면 그 누구에게도 악덕은 존재하지 않는다.
mutis animalibus talis ex natura sua motus est.
입을 못 여는 동물들에게는 그러한 움직임이 그들의 본성 자체에서 비롯된 것이다.
§124.20Sed ne te diu teneam, erit aliquod bonum in muto animali, erit aliqua virtus, erit aliquid perfectum, sed nec bonum absolute nec virtus nec perfectum.
하지만 자네를 오래 붙잡아 두지 않기 위해 말하자면, 입을 못 여는 동물 안에도 어떤 선이 있고, 어떤 덕이 있으며, 어떤 완성된 것이 있겠지만, 그것은 절대적인 의미의 선도 덕도 완성된 것도 아니다.
Haec enim rationalibus solis contingunt, quibus datum est scire quare, quatenus, quemadmodum.
왜냐하면 이것들은 오직 이성적인 존재들에게만 주어지는 것인데, 그들에게는 왜, 어느 정도까지, 어떻게인지를 아는 것이 허락되어 있기 때문이다.
Ita bonum in nullo est, nisi in quo ratio.
이처럼 이성이 존재하는 자 안이 아니라면, 그 어떤 것 안에도 선은 존재하지 않는다.
§124.21Quo nunc pertineat ista disputatio quaeris, et quid animo tuo profutura sit? Dico: et exercet illum et acuit et utique aliquid acturum occupatione honesta tenet.
자네는 이 논쟁이 이제 어디에 관련되어 있으며 자네 정신에 무슨 도움이 되는지 묻는가? 나는 말하네. 그것은 정신을 단련하고 예리하게 만들며, 무엇보다도 무언가를 하려고 하는 정신을 고상한 몰두를 통해 붙잡아 둔다고 말이네.
Prodest autem etiam quo moratur ad prava properantes.
게다가 그것은 그릇된 곳으로 급히 달려가는 자들을 지체하게 만든다는 점에서도 도움이 되네.
Sed et illud dico: nullo modo prodesse possum magis, quam si tibi bonum tuum ostendo, si te a mutis animalibus separo, si cum deo pono.
하지만 나는 이렇게도 말하네. 내가 자네에게 자네의 선을 보여주고, 자네를 입을 못 여는 동물들로부터 떼어놓고, 자네를 신과 같은 자리에 놓아두는 것보다 더 자네에게 도움이 될 수 있는 방법은 결코 없다고 말이네.
§124.22Quid, inquam, vires corporis alis et exerces? Pecudibus istas maiores ferisque natura concessit.
어찌하여, 라고 나는 묻네, 육체의 힘을 기르고 단련하는가? 자연은 그것들을 가축과 야수들에게 더 크게 허락했네.
Quid excolis formam? Cum omnia feceris, a mutis animalibus decore vinceris.
어찌하여 용모를 가꾸는가? 자네가 온갖 노력을 다할지라도, 아름다움에 있어서 입을 못 여는 동물들에게 뒤처질 것이네.
Quid capillum ingenti diligentia comis? Cum illum vel effuderis more Parthorum vel Germanorum modo vinxeris vel, ut Scythae solent, sparseris, in quolibet equo densior iactabitur iuba, horrebit in leonum cervice formonsior.
어찌하여 머리카락을 엄청난 정성으로 빗어 넘기는가? 자네가 그것을 파르티아인들의 방식처럼 휘날리든, 게르만인들의 방법처럼 묶든, 혹은 스키타이인들이 흔히 하듯이 흐트러뜨리든 간에, 어떤 말이든 갈기가 더 풍성하게 흔들릴 것이고, 사자의 목덜미 위에서 갈기가 더 아름답게 곤두설 것이네.
Cum te ad velocitatem paraveris, par lepusculo non eris.
자네가 속도를 내기 위해 대비할지라도, 작은 토끼 한 마리에도 미치지 못할 것이네.
vis tu relictis, in quibus vinci te necesse est, dum in aliena niteris, ad bonum reverti tuum?
자네는 다른 이의 영역에서 애쓰는 동안 필연적으로 뒤처질 수밖에 없는 일들을 뒤로하고, 자네 자신의 선으로 돌아갈 마음이 없는가?
§124.23Quod est hoc? Animus scilicet emendatus ac purus, aemulator dei, super humana se extollens, nihil extra se sui ponens.
이것이 무엇인가? 바로 바로잡히고 순수한 정신, 신을 본받는 자, 인간적인 것들 위로 자신을 드높이며, 자신에 속한 것 중 아무것도 자신의 밖에 두지 않는 정신이네.
Rationale animal es.
자네는 이성적인 동물일세.
Quod ergo in te bonum est? Perfecta ratio.
그렇다면 자네 안의 선은 무엇인가? 완성된 이성이네.
An tu ad suum finem hanc evocas, in quantum potest plurimum crescere? Tunc beatum esse te iudica, cum tibi ex ea gaudium omne nascetur, cum visis, quae homines eripiunt, optant, custodiunt, nihil inveneris, non dico quod malis, sed quod velis.
자네는 이 이성을 그것이 가능한 한 최대로 자라날 수 있도록 그 자신의 종착지로 불러내고 있는가? 그 이성으로부터 자네에게 모든 기쁨이 생겨날 때, 그리하여 사람들이 빼앗고 바라고 지키는 것들을 보면서, 더 선호하는 것은 고사하고 단지 원하는 것조차 아무것도 발견하지 못하게 될 때, 그때 비로소 자네 자신을 행복하다고 판정하게나.
§124.24Brevem tibi formulam dabo, qua te metiaris, qua perfectum esse iam sentias: tunc habebis tuum, cum intelleges infelicissimos esse felices.
자네가 자신을 측정하고 자신이 이미 완성되었음을 느끼게 해 줄 짧은 공식을 주겠네. 세상에서 행복하다고 하는 자들이 가장 불행하다는 것을 깨닫게 될 때, 그때 자네는 자네 자신의 것을 가지게 될 것이네.
VALE.
잘 있게나.