Humanitext Reader

마르쿠스 파비우스 퀸틸리아누스 · 웅변가 교육 §9.1.28-9.1.36

키케로 저작에 따른 사유의 도형과 말의 도형 목록

366개 구절 중 245번째 · 라틴어

요약

키케로의 『변론가에 관하여』로부터 사유의 도형들과 단어들의 도형들의 목록이 상세히 인용되며, 이들이 연설을 꾸미는 역할과 『오라토르』에서의 더 명확한 구분이 언급된다.

§9.1.28et huic contraria saepe percursio est et plus ad intelligendum quam dixeris significatio et distincte concisa brevitas et extenuatio, et huic adiuncta illusio; a praeceptis Caesaris non abhorrens, et ab re digressio, in qua cum fuerit delectatio, tum reditas ad rem aptus et concinnus esse debebit; propositioque, quid sis dicturus, et ab eo quod est dictum seiunctio, et reditus ad propositum et iteratio et rationis apta conclusio; §9.1.29tum augendi minuendive causa veritatis superlatio atque traiectio, et rogatio atque huic finitima quasi percontatio expositioque sententiae suae; tum illa, quae maxime quasi irrepit in hominum mentes, alia dicentis ac significantis dissimulatio, quae est periucunda, cum in oratione non contentione sed sermone tractatur; §9.1.30deinde dubitatio, tum distributio, tum correctio, vel ante vel post quam dixeris vel cum aliquid a te ipso reicias.
그리고 이것과 반대되는 것으로서 자주 쓰이는 빠른 통과, 말한 것보다 더 많은 것을 이해하게 하는 함축적 암시, 명료하게 축약된 간결함, 과소평가, 그리고 이것에 결합된 반어법(카이사르의 가르침에서 벗어나지 않는 것), 본문으로부터의 탈선(그 안에서는 즐거움이 있어야 함과 동시에 본문으로의 복귀가 적절하고 조화로워야 할 것이다), 네가 무엇을 말할 것인지 보여주는 제시, 이미 말해진 것과의 분리, 제시된 본문으로의 복귀, 반복, 그리고 논거의 적절한 결론; 다음으로, 증폭시키거나 축소시키기 위한 진실의 과장 및 일탈, 그리고 질문, 그리고 이것과 이웃하는 이른바 캐묻기 및 자기 의견의 피력; 다음으로 사람들의 마음에 가장 잘 스며드는 그것, 즉 말하는 것과 의미하는 것이 서로 다른 위장인데, 이는 연설에서 격렬한 논쟁이 아니라 담화로서 다루어질 때 지극히 유쾌한 것이다; 그다음에 망설임, 그다음 분배, 그다음 교정(말하기 전이든 후든, 혹은 스스로에게서 무언가를 물리칠 때이든).
praemunitio etiam est ad id quod aggrediare, et reiectio in alium; communicatio, quae est quasi cum iis ipsis apud quos dicas deliberatio; morum ac vitae imitatio vel in personis vel sine illis, magnum quoddam ornamentum orationis et aptum ad animos conciliandos vel maxime, saepe autem etiam ad commovendos; personarum ficta inductio vel gravissimum lumen augendi; §9.1.31descriptio, erroris inductio, ad hilaritatem impulsio, anteoccupatio; tum duo illa, quae maxime movent, similitudo et exemplum; digestio, interpellatio, contentio, reticentia, commendatio.
또한 네가 착수하려는 일에 대한 사전 대비, 그리고 타인에게 떠넘기기; 상의인데, 이는 말하자면 네가 말하고 있는 상대인 바로 그 사람들과의 숙의와 같다; 등장인물과 함께하든 그렇지 않든 품성 및 삶의 모방은 연설의 큰 장식이며 마음을 사로잡는 데 지극히 적합하고 흔히 마음을 움직이는 데도 적합하다; 허구적인 인물 도입은 증폭의 가장 무거운 광채이다; 묘사, 오류로의 유도, 유쾌함으로의 이끎, 선점; 다음으로 가장 마음을 움직이는 저 둘, 즉 유사함과 예증; 정리, 가로막기, 대조, 침묵, 추천.
§9.1.32vox quaedam libera atque etiam effrenatior augendi causa; iracundia, obiurgatio, promissio; deprecatio, obsecratio, declinatio brevis a proposito, non ut superior illa digressio, purgatio, conciliatio, laesio, optatio atque exsecratio.
증폭을 위해 흘러나오는 자유롭고 심지어 고삐 풀린 목소리; 분노, 비난, 약속; 애원, 간청, 본문으로부터의 짧은 일탈(앞서 말한 저 탈선과는 다른 것), 변명, 화해, 상처 입히기, 기원 및 저주.
§9.1.33his fere luminibus illustrant orationem sententiae.
대개 이 광채들로 사유들이 연설을 수놓는다.
orationis autem ipsius tanquam armorum est vel ad usum comminatio et quasi petitio vel ad venustatem ipsa tractatio.
반면 연설 자체는 무기처럼 실용적인 위협이나 이른바 공격이 되기도 하고, 아름다움을 위한 작동 자체가 되기도 한다.
nam et geminatio verborum habet interdum vim, leporem alias, et paululum immutatum verbum atque deflexum, et eiusdem verbi crebra tum a primo repetitio, tum in extremum conversio, et in eadem verba impetus et concursio et adiunctio et progressio, et eiusdem verbi crebrius positi quaedam distinctio et revocatio verbi, et illa quae similiter desinunt aut quae cadunt similiter aut quae paribus paria referuntur aut quae sunt inter se similia.
왜냐하면 단어들의 겹침은 때로 힘을, 다른 때는 우아함을 가지며, 약간 변형되거나 어미 변화한 단어, 동일한 단어의 때로는 문두에서의 빈번한 반복, 때로는 문미에서의 어미 전환, 동일한 단어들로의 질주, 충돌, 결합, 점층, 더 빈번히 놓인 동일한 단어의 어떤 구별, 단어의 거두어들임, 그리고 유사하게 끝나는 것들, 격변화가 유사하게 끝나는 것들, 대등한 것들이 대등하게 대응하는 것들, 혹은 서로 유사한 것들이 그러하기 때문이다.
§9.1.34est etiam gradatio quaedam et conversio et verborum concinna transgressio, et contrarium et dissolutum, et declinatio et reprehensio, et exclamatio et imminutio; et quod in multis casibus ponitur et quod de singulis rebus propositis ductum refertur ad singula, et ad propositum subiecta ratio et item in distributis supposita ratio; §9.1.35et permissio et rursus alia dubitatio et improvisum quiddam; et dinumeratio et alia correctio et dissipatio, et continuatam et interruptum, et imago et sibi ipsi responsio, et immutatio et diiunctio, et ordo et relatio, et digressio et circumscriptio.
또한 어떤 점층, 방향 전환, 단어들의 조화로운 위치 바꿈, 반대되는 것, 접속사 생략, 변형, 비난, 감탄, 축소; 그리고 여러 격들 속에 놓이는 것, 제시된 개별 사물들로부터 유도되어 개별적인 것에 적용되는 것, 제시된 것에 덧붙여진 근거, 그리고 마찬가지로 분배된 것들 아래에 놓인 근거; 그리고 허용, 다시금 또 다른 망설임, 예기치 못한 것; 열거, 또 다른 교정, 흩뿌림, 연속적인 것과 단절된 것, 초상, 자문자답, 환칭, 분리, 순서, 지칭, 탈선, 한정.
§9.1.36haec enim sunt fere atque horum similia vel plura etiam esse possunt, quae sententiis orationem verborumque conformationibus illuminent.
왜냐하면 사유들 및 단어들의 배치들로 연설을 빛내는 것들은 대개 이것들과 이것들에 유사한 것들이며, 혹은 그보다 더 많을 수도 있기 때문이다.
eadem sunt in Oratore plurima non omnia tamen et paulo magis distincta, quia post orationis et sententiarum figuras tertium quendam subiecit locum ad alias, ut ipse ait, quasi virtutes dicendi pertinentem:
이와 동일한 것들의 아주 많은 부분이 『오라토르』에도 나오지만 전부는 아니며 약간 더 뚜렷하게 구별되는데, 왜냐하면 그가 단어와 사유의 도형들 다음에, 본인의 말마따나 말하기의 다른 이른바 장점들에 관계되는 세 번째 대목을 덧붙였기 때문이다.

어휘·문법 주석

  1. §9.1.28huic contraria — 이것과 반대되는. 여격 'huic'은 바로 앞 §9.1.27에서 언급된 'commoratio'(한 가지 사물에 머무는 것)를 가리킨다.
  2. §9.1.33sententiae — 사유들(사유의 도형들). 여기서는 'verba'(단어들)와 대조되는 'sententiae'(사유·내용)를 뜻하며, 문법적으로는 주어로서 동사 'illustrant'(수놓다, 빛내다)에 걸린다.
  3. §9.1.36sententiis ... verborumque conformationibus — 사유들을 통해서, 그리고 단어들의 배치들을 통해서. 이들은 수단·방법의 탈격이며, 선행사 'haec ... atque horum similia'를 수식하는 관계절의 동사 'illuminent'에 걸린다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 파비우스 퀸틸리아누스, 웅변가 교육 §9.1.28-9.1.36. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:9.1.28-9.1.36

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.