Humanitext Reader

마르쿠스 파비우스 퀸틸리아누스 · 웅변가 교육 §7.5.1-7.5.6

소송 절차상의 쟁점과 서면 해석의 네 가지 지위

366개 구절 중 208번째 · 라틴어

요약

저자는 청구와 항변에 관한 소송 절차상의 쟁점을 논하고, 법률 및 기타 서면 문서를 해석할 때 발생하는 네 가지 지위(status)를 개괄하기 시작한다.

§7.5.1qui neque fecisse se negabit neque aliud esse quod fecerit dicet neque factum defendet, necesse est in suo iure consistat, in quo plerumque actionis est quaestio.
자신이 그것을 행했음을 부정하지도 않고, 자신이 행한 일이 다른 것이라고 말하지도 않으며, 그 행위를 옹호하지도 않는 자는 필히 자신의 법적 권리에 입각해야 하며, 거기서는 대체로 소송 절차에 대한 질문이 제기된다.
§7.5.2ea non semper, ut quidam putaverunt, iudicium antecedit, qualia sunt praetorum curiosa consilia, cum de iure accusatoris ambigitur; sed in ipsis iudiciis frequentissime versatur.
이 질문은 어떤 이들이 생각했듯이 항상 재판에 앞서는 것은 아니다. 고발인의 권리에 대해 의문이 제기될 때 법무관들이 행하는 면밀한 자문 회의 같은 것이 그것에 해당하지만, 실제로는 재판 자체에서 매우 빈번하게 다루어진다.
est autem duplex eius disceptationis condicio, quod aut intentio aut praescriptio habet controversiam.
한편, 이 논쟁의 조건은 두 가지인데, 청구나 항변 중 하나가 논쟁거리가 되기 때문이다.
ac fuerunt, qui praescriptionis statum facerent, tanquam ea non iisdem omnibus quibus ceterae leges quaestionibus contineretur.
그리고 항변의 지위를 따로 세우는 이들도 있었는데, 이는 마치 그것이 다른 법들과 동일한 모든 질문들에 의해 포함되지 않는 듯이 여겼기 때문이다.
§7.5.3cum ex praescriptione lis pendet, de ipsa re quaeri non est necesse.
소송이 항변에 달려 있을 때, 사안 자체에 대해 신문할 필요는 없다.
ignominioso filius praescribit: de eo solo iudicatio est, an liceat.
아들이 불명예스러운 아버지에 대해 항변을 제기하는 경우, 그것이 허용되는가 여부에 대해서만 판결이 내려진다.
quotiens tamen poterimus, efficiendum est, ut de re quoque iudex bene sentiat;
하지만 우리가 할 수 있을 때마다, 판관이 본안에 대해서도 좋은 인상을 갖도록 만들어야 한다.
sic enim iuri nostro libentius indulgebit, ut in sponsionibus, quae ex interdictis fiunt, etiam si non proprietatis est quaestio sed tantum possessionis, tamen non solum possedisse nos, sed etiam nostrum possedisse docere oportebit.
그렇게 하면 판관은 우리의 권리를 더 기꺼이 수용해 줄 것이기 때문이다. 이는 고시에서 비롯되는 상호 보증에서, 비록 소유권의 문제가 아니라 점유권만의 문제라 할지라도, 우리가 점유했다는 것뿐만 아니라 그것이 우리의 것으로서 점유했다는 것을 보여주어야 하는 것과 같다.
sed frequentius etiam quaeritur de intentione.
그러나 청구에 대해서는 훨씬 더 빈번하게 질문이 제기된다.
§7.5.4vir fortis optet, quod volet. nego illi dandum, quidquid optaverit: non habeo praescriptionem, sed tamen voluntate contra verba praescriptionis nodo utor.
‘용감한 자는 자신이 원하는 것을 선택하라’는 법에 대해, 나는 그가 선택한 것이 무엇이든 주어져서는 안 된다고 주장한다. 이 경우 나에게는 항변이 없지만, 문언에 대항하는 의도를 통해 항변의 얽매임과 같은 제한을 사용하고 있는 것이다.
in utroque autem genere status iidem sunt.
그러나 두 종류 모두에서 지위는 동일하다.
§7.5.5porro lex omnis aut tribuit aut adimit aut punit aut iubet aut vetat aut permittit.
나아가 모든 법은 부여하거나, 박탈하거나, 처벌하거나, 명령하거나, 금지하거나, 허용한다.
litem habet aut propter se ipsam aut propter alteram, quaestionem aut in scripto aut in voluntate.
법은 그 자체 때문에 혹은 다른 법 때문에 소송을 일으키며, 그 질문은 문언에 있거나 의도에 있다.
§7.5.6scriptum aut apertum est aut obscurum aut ambiguum.
문언은 명백하거나, 불명확하거나, 모호하다.
quod de legibus dico, idem accipi volo de testamentis, pactis, stipulationibus, omni denique scripto, idem de voce.
내가 법에 대해 말하는 것은 유언장, 계약, 약정, 요컨대 모든 서면 문서에 대해서도, 그리고 구두의 말에 대해서도 똑같이 이해되기를 바란다.
et quoniam quattuor eius generis quaestiones vel status facimus, singulos percurram.
그리고 우리는 이 종류의 질문 혹은 지위를 네 가지로 규정하므로, 각각을 차례로 살펴보겠다.

어휘·문법 주석

  1. §7.5.1necesse est in suo iure consistat — 비인칭 표현인 `necesse est` 뒤에 접속사 `ut`가 생략된 채 접속법 현재 `consistat`가 직접 연결되는 구문이다. 문두의 `qui`절이 전체의 실질적인 주어 역할을 하며, 주절의 `consistat` 임의의 주어를 규정한다.
  2. §7.5.3ut in sponsionibus... docere oportebit — 비인칭 동사의 미래형인 `oportebit`가 주동사이며 대격 부정사 구문(`non solum possedisse nos, sed etiam nostrum possedisse docere`)을 이끈다. `ut`(~와 같이)로 인도되는 비교절이 `oportebit`까지 이어진다. `nostrum`은 소유대명사의 중성 단수 대격으로 '우리 자신의 것'을 의미하며, 부정사 `possedisse`의 직접 목적어이다.
  3. §7.5.4praescriptionis nodo utor — 속격 `praescriptionis`는 `nodo`(`utor`의 목적어인 탈격)를 수식하는 정의의 속격(동격 속격)으로, '항변이라는 매듭(제한)'을 뜻한다. 엄밀한 절차적 항변권을 가지지 못한 변론가가 법의 '문언'에 대항하는 '의도'를 주장함으로써, 실질적으로 항변과 유사한 법적 구속(nodo)을 가하는 전략을 가리킨다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 파비우스 퀸틸리아누스, 웅변가 교육 §7.5.1-7.5.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:7.5.1-7.5.6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.