§5.1.1ac prima quidem illa partitio ab Aristotele tradita consensum fere omnium meruit, alias esse probationes, quas extra dicendi rationem acciperet orator, alias, quas ex causa traheret ipse et quodam modo gigneret.
그리고 아리스토텔레스가 전한 저 첫 번째 구분, 곧 입증에는 웅변가가 연설의 체계 외적인 것에서 받아들이는 것과, 소송 자체에서 직접 이끌어내어 어떤 의미에서는 스스로 만들어내는 것이 있다는 구분은 거의 모든 사람의 동의를 얻었다.
ideoque illas ἀτέχνους, id est inartificiales, has ἐντέχνους, id est artificiales, vocaverunt.
그리하여 그들은 전자를 기술 외적인 것(즉 비인공적인 것), 후자를 기술적인 것(즉 인공적인 것)이라 불렀다.
§5.1.2ex illo priore genere sunt praeiudicia, rumores, tormenta, tabulae, iusiurandum, testes, in quibus pars maxima contentionum forensium consistit.
저 앞의 부류에 속하는 것은 기결 사항, 소문, 고문, 문서, 선서, 증인이며, 법정 소송의 가장 큰 부분이 이것들로 구성된다.
sed ut ipsa per se carent arte, ita summis eloquentiae viribus et adlevanda sunt plerumque et refellenda.
그러나 이것들 자체는 본래 기술을 결여하고 있지만, 그렇기에 웅변술의 가장 큰 힘에 의해 대체로 강화되거나 혹은 반박되어야만 한다.
quare mihi videntur magnopere damnandi, qui totum hoc genus a praeceptis removerunt.
그러므로 이 부류 전체를 규칙에서 제외한 이들은 크게 비난받아 마땅하다고 나에게는 여겨진다.
§5.1.3nec tamen in animo est omnia, quae aut pro his aut contra dici solent, complecti.
하지만 이것들을 옹호하거나 반대하여 흔히 말해지는 모든 것들을 망라할 생각은 없다.
non enim communes locos tradere destinamus, quod esset operis infiniti, sed viam quandam atque rationem.
왜냐하면 우리는 공통된 논점들을 전수하려는 것이 아니라—그것은 끝없는 작업이 될 것이기 때문이다—어떤 경로 와 방법을 보여주려는 것이기 때문이다.
Quibus demonstratis, non modo in exsequendo suas quisque vires debet adhibere, sed etiam inveniendo similia, ut quaeque condicio litium poscet.
이것들이 제시된다면, 각자는 그것을 실행에 옮길 때뿐만 아니라, 소송의 각각의 상황이 요구하는 바에 따라 유사한 것들을 찾아낼 때에도 자신의 힘을 발휘해야 한다.
neque enim de omnibus causis dicere quisquam potest saltem praeteritis, ut taceam de tuturis.
미래의 소송들에 대해서는 말하지 않더라도, 최소한 과거의 모든 소송들에 대해서조차 아무도 다 말할 수는 없기 때문이다.