§1.4.20alii tamen ex idoneis dumtaxat auctoribus octo partes secuti sunt ut Aristarchus et aetate nostra Palaemon, qui vocabulum sive appellationem nomini subiecerunt tanquam speciem eius.
그러나 다른 일류의 저술가들 중에는 아리스타르코스나 우리 시대의 팔라이몬처럼 여덟 개의 품사를 따른 이들도 있는데, 그들은 일반명사 혹은 호칭을 명사 아래에 마치 그것의 하위 분류처럼 귀속시켰다.
at ii, qui aliud nomen aliud vocabulum faciunt, novem.
반면에 명사와 일반명사를 서로 다른 것으로 구분하는 이들은 아홉 개를 세었다.
nihilominus fuerunt, qui ipsum adhuc vocabulum ab appellatione deducerent, ut esset vocabulum corpus visu tactuque manifestum, domus, lectus, appellatio, cui vel alterum deesset vel utrumque, ventus, caelum, deus, virtus.
그럼에도 불구하고 일반명사 자체를 다시 호칭으로부터 도출하여, 일반명사는 시각과 촉각으로 명백히 파악되는 물체(예컨대 `domus`, `lectus`)이고, 호칭은 그 중 하나 혹은 둘 다 결여된 것(예컨대 `ventus`, `caelum`, `deus`, `virtus`)이라고 한 이들도 있었다.
adiiciebant et asseverationem ut eheu, et tractationem ut fasciatim; quae mihi non approbantur.
그들은 또한 강조사(예컨대 `eheu`)와 양태사(예컨대 `fasciatim`)를 추가하기도 하였으나, 이들은 나에게 동의되지 않는다.
§1.4.21vocabulum an appellatio dicenda sit προσηγορία et subiicienda nomini necne, quia parvi refert, liberum opinaturis relinquo.
`προσηγορία`를 일반명사라 불러야 할지 호칭이라 불러야 할지, 그리고 이를 명사에 귀속시켜야 할지 여부는 거의 중요하지 않으므로, 의견을 개진하려는 이들의 자유에 맡겨 둔다.
§1.4.22nomina declinare et verba in primis pueri sciant, neque enim aliter pervenire ad intellectum sequentium possunt;
무엇보다도 소년들은 명사의 굴절과 동사의 활용을 알아야 하는데, 왜냐하면 그렇지 않고서는 뒤따르는 내용을 이해하는 데 도달할 수 없기 때문이다.
quod etiam monere supervacuum erat, nisi ambitiosa festinatione plerique a posterioribus inciperent et, dum ostentare discipulos circa speciosiora malunt, compendio morarentur.
이 점을 권고하는 것조차 불필요한 일이었을 것이다. 만일 대부분의 이들이 명예욕에 찬 조급함으로 뒷부분부터 시작하거나, 학생들이 더 번지르르한 것들을 뽐내게 하기를 더 좋아하여 지름길을 택하다가 오히려 정체되는 일이 없었다면 말이다.
§1.4.23atqui si quis et didicerit satis et (quod non minus deesse interim solet) voluerit docere quae didicit, non erit contentus tradere in nominibus tria genera et quae sunt duobus omnibusve communia.
하지만 만일 누군가가 충분히 배웠고 또한 (이 역시 그동안 못지않게 결여되곤 하는 일이지만) 자신이 배운 것을 가르치고자 원한다면, 명사에서 세 개의 성과, 그 중 둘 혹은 모두에 공통되는 것들을 전수하는 것만으로 만족하지 않을 것이다.
§1.4.24nec statim diligentem putabo, qui promiscua, quae ἐπίκοινα dicuntur, ostenderit, in quibus sexus uterque per alterum apparet; aut quae feminina positione mares aut neutrali feminas significant, qualia sunt Murena et Glycerium.
또한 통성명사(이른바 `ἐπί코ινα`라 불리는 것들로, 그 안에서는 어느 한 성을 통해 양성이 모두 나타나는 것)를 보여주었거나, 혹은 여성형 어미를 가지면서 남성을 의미하거나 중성형 어미를 가지면서 여성을 의미하는 단어들(예컨대 `Murena`와 `Glycerium` 같은 것)을 가리켰다고 해서, 그를 곧바로 성실한 사람이라 여기지는 않을 것이다.
§1.4.25scrutabitur ille praeceptor acer atque subtilis origines nominum, quae ex habitu corporis Rufos Longosque fecerunt;
저 정력적이고 예리한 교사는 신체의 특징으로부터 `Rufus`나 `Longus`를 만들어낸 명사들의 기원을 탐색할 것이다.
ubi erit aliud secretius, Sullae, Burri, Galbae, Plauti, Pansae, Scauri taliaque;
거기에는 더 은밀한 다른 기원도 있을 것이니, `Sulla`, `Burrus`, `Galba`, `Plautus`, `Pansa`, `Scaurus` 등과 같은 것들이 그러하다.
et ex casu nascentium; hic Agrippa et Opiter et Cordus et Postumus erunt;
또한 태어날 때의 처지에서 비롯된 것들도 있으니, 여기에는 `Agrippa`, `Opiter`, `Cordus`, `Postumus`가 속할 것이다.
et ex iis, quae post natos eveniunt, unde Vopiscus.
그리고 태어난 뒤에 일어나는 일들에서 비롯된 것들도 있어, 이로부터 `Vopiscus`가 나온다.
iam Cottae, Scipiones, Laenates, Serani sunt ex variis causis.
이제 `Cotta`, `Scipio`, `Laenas`, `Seranus` 등은 다양한 원인에서 비롯된 것이다.
§1.4.26gentes quoque ac loca et alia multa reperias inter nominum causas.
씨족이나 장소, 그 밖의 많은 것들도 명사의 원인들 중에서 찾아볼 수 있을 것이다.
in servis iam intercidit illud genus, quod ducebatur a domino, unde Marcipores Publiporesque.
노예들의 경우에는 주인에게서 유래하던 종류가 이제는 사라졌으니, 이로부터 `Marcipor`와 `Publipor`가 생겨났다.
quaerat etiam, sitne apud Graecos vis quaedam sexti casus et apud nos quoque septimi.
그는 또한 그리스인들에게 여섯째 격의 어떤 힘이 있는지, 그리고 우리에게도 일곱째 격의 힘이 있는지 탐구해야 한다.
nam cum dico hasta percussi, non utor ablativi natura; nec, si idem Graece dicam, dativi.
왜냐하면 내가 "창에 찔렸다"(`hasta percussi`)고 말할 때, 나는 탈격 고유의 본성을 사용하는 것이 아니며, 그리스어로 같은 말을 하더라도 여격의 본성을 사용하는 것이 아니기 때문이다.
§1.4.27sed in verbis quoque quis est adeo imperitus, ut ignoret genera et qualitates et personas et numeros? litterarii paene ista sunt ludi et trivialis scientiae.
그러나 동사에 있어서도 태, 법, 인칭, 수를 모를 정도로 무지한 이가 어디 있겠는가? 그것들은 거의 초등학교의 영역이자 흔한 지식에 속한다.
iam quosdam illa turbabunt, quae declinationibus non tenentur.
이제 굴절에 얽매이지 않는 것들이 어떤 이들을 당황하게 할 것이다.
nam et quaedam participia an verba an appellationes sint, dubitari potest, quia aliud alio loco valent,
왜냐하면 어떤 분사들이 동사인지 혹은 명사인지 의심스러울 수 있기 때문이며, 그것들이 장소에 따라 서로 다른 기능을 발휘하기 때문이다.
§1.4.28ut lectum et sapiens et quaedam verba appellationibus similia, ut fraudator, nutritor.
예컨대 `lectum`과 `sapiens`, 그리고 명사와 유사한 어떤 동사들, 즉 `fraudator`, `nutritor` 같은 것들이 그러하다.
iam itur in antiquam silvam nonne propriae cuiusdam rationis est? nam quod initium eius invenias? cui simile fletur.
이제 "오래된 숲으로 가여진다"(`itur in antiquam silvam`)라는 표현은 어떤 독특한 성질을 지니고 있지 않은가? 왜냐하면 이것의 어떤 주어를 찾을 수 있겠는가? 이와 유사한 것으로 "울어지다"(`fletur`)가 있다.
accipimus aliter, ut panditur interea domus omnipotentis Olympi, aliter ut totis usque adeo turbatur agris.
우리는 이를 "그 동안에 전능한 올림포스의 전각이 열린다"(`panditur interea domus omnipotentis Olympi`)처럼 한 가지 방식으로 받아들이고, "온 들판이 이토록 뒤흔들린다"(`totis usque adeo turbatur agris`)처럼 다른 방식으로 받아들인다.
est etiam quidam tertias modus, ut urbs habitatur, unde et campus curritur, mare navigator.
또한 어떤 세 번째 방식도 있으니, "도시가 거주된다"(`urbs habitatur`)처럼 쓰이는 것이며, 이로부터 "들에 달림을 당하다"(`campus curritur`), "바다가 항해되다"(`mare navigator`)라는 표현도 나온다.
pransus quoque ac potus diversum valet quam indicat.
`pransus`와 `potus` 역시 그것이 나타내는 형식과는 다른 의미를 지닌다.
quid? quod multa verba non totum declinationis ordinem ferunt? quaedam etiam mutantur ut fero in praeterito, quaedam tertiae demum personae figura dicuntur ut licet, piget, quaedam simile quiddam patiuntur vocabulis quae in adverbium transeunt? nam ut noctu et diu ita dictu factuque.
많은 동사들이 활용의 전체 체계를 따르지 않는다는 사실은 어떠한가? 어떤 것들은 과거시제에서 `fero`처럼 변하기도 하고, 어떤 것들은 오직 3인칭의 형태로만 사용되니 `licet`, `piget` 등이 그러하며, 어떤 것들은 부사로 전환되는 명사와 비슷한 변화를 겪기도 한다. 왜냐하면 `noctu`와 `diu`처럼 `dictu`와 `factu`도 그러하기 때문이다.
sunt enim haec quoque verba participialia quidem, non tamen qualia dicto factoque.
왜냐하면 이들 역시 분사적 성격을 지닌 동사적 낱말이지만, `dicto`나 `facto`와 같은 성격은 아니기 때문이다.