§9.34.1haec sine ullius adsensu cavillante Appio “en” inquit, “Quirites, illius Appi progenies, qui decemvir in annum creatus altero anno se ipse creavit,
\n이것들에 대해 아무도 동의하지 않는 가운데 아피우스가 구차한 변명을 늘어놓자, 그는 말했다. “보시오, 시민 여러분, 저 아피우스의 후손을.
§9.34.2tertio nec ab se nec ab ullo creatus privatus fasces et imperium obtinuit nec ante continuando abstitit magistratu, quam obruerent eum male parta, male gesta, male retenta imperia. §9.34.3haec est eadem familia, Quirites, cuius vi atque iniuriis conpulsi extorres patria Sacrum montem cepistis; §9.34.4haec, adversus quam tribunicium auxilium vobis comparastis; haec, propter quam duo exercitus Aventinum insedistis; haec, quae faenebres leges, haec, quae agrarias semper inpugnavit. §9.34.5haec conubia patrum et plebis interrupit; haec plebi ad curules magistratus iter obsaepsit.
그는 1년 임기의 십인관으로 선출되었으나 이듬해에는 스스로를 직접 임명했고,\n\n3년째에는 자신에 의해서도 다른 누구에 의해서도 선출되지 않은 채, 사인으로서 권표와 군사 지휘권을 쥐었으며, 부당하게 획득하고 부당하게 행사하고 부당하게 유지한 그 권력들이 그를 파멸시키기 전까지는 정무관직을 계속 이어가는 것을 멈추지 않았소.\n\n시민 여러분, 이것이 바로 그 동일한 가문이며, 그 가문의 폭력과 불의에 떠밀려 조국을 등지고 여러분이 성산으로 피신했던 것이오.\n\n이것이 바로 여러분이 그에 대항하여 호민관의 원조를 마련했던 가문이며, 이것 때문에 두 군대로 나뉘어 아벤티누스 언덕을 점거했던 가문이며, 이것이 고리대금 제한법과 농지 개혁법을 언제나 공격했던 가문이오.\n\n이 가문은 귀족과 평민의 통혼을 막았고, 평민이 쿠룰리스 정무관직으로 나아가는 길을 가로막았소.
hoc est nomen multo quam Tarquiniorum infestius vestrae libertati. §9.34.6itane tandem, Appi Claudi? cum centesimus iam annus sit ab Mam.
이 이름은 타르퀴니우스 가문의 이름보다 여러분의 자유에 훨씬 더 해로운 이름이오.\n\n정녕 그렇단 말이오, 아피우스 클라우디우스여?
Aemilio dictatore, tot censores fuerint, nobilissimi fortissimique viri, nemo eorum duodecim tabulas legit? nemo id ius esse, quod postremo populus iussisset, sciit? §9.34.7immo vero omnes scierunt et ideo Aemiliae potius legi paruerunt quam illi antiquae, qua primum censores creati erant, quia hanc postremam iusserat populus et quia, ubi duae contrariae leges sunt, semper antiquae obrogat nova. §9.34.8an hoc dicis, Appi, non teneri Aemilia lege populum? an populum teneri, te unum exlegem esse? §9.34.9tenuit Aemilia lex violentos illos censores C. Furium et M. Geganium, qui, quid iste magistratus in re publica mali facere posset, indicarunt, cum ira finitae potestatis Mam. Aemilium, principem aetatis suae belli domique, aerarium fecerunt; §9.34.10tenuit deinceps omnes censores intra centum annorum spatium; §9.34.11tenet C. Plautium, collegam tuum, iisdem auspiciis, eodem iure creatum.
독재관 마메르쿠스 에밀리우스로부터 이미 100년이 지났고, 그토록 많은 고귀하고 용맹한 감찰관들이 있었음에도, 그들 중 아무도 12표법을 읽지 않았단 말이오? 인민이 마지막으로 명령한 것이 유효한 법이 된다는 사실을 아무도 몰랐단 말이오?\n\n아니, 실은 모두가 알고 있었고, 그렇기에 그들은 감찰관이 처음 선출되었던 옛 법보다 에밀리우스 법에 복종했던 것이오. 왜냐하면 인민이 마지막으로 명령한 것이 이 법이었기 때문이고, 서로 상충하는 두 법이 있을 때는 언제나 새 법이 옛 법을 개정하기 때문이오.\n\n아니면 아피우스여, 인민은 에밀리우스 법에 얽매이지 않는다고 말하는 것이오? 아니면 인민은 얽매이되, 오직 그대 한 사람만이 법 위에 존재한다는 말이오?\n\n에밀리우스 법은 저 횡포한 감찰관들인 가이우스 푸리우스와 마르쿠스 게가니우스마저도 구속했소. 그들은 임기가 제한된 것에 대한 분노로 당대 전쟁과 평화의 일인자였던 마메르쿠스 에밀리우스를 최하위 납세자로 전락시킴으로써, 이 정무관직이 국가에 얼마나 큰 해악을 끼칠 수 있는지 보여준 자들이었소.\n\n그 법은 그 뒤로 100년 동안 모든 감찰관을 구속해 왔소.\n\n그리고 그 법은 그대와 같은 길라잡이 아래, 동일한 법적 권리로 선출된 그대의 동료 가이우스 플라우티우스 또한 구속하고 있소.
an hunc non, ut qui optimo iure censor creatus esset, populus creavit? tu unus eximius es, in quo hoc praecipuum ac singulare valeat? §9.34.12quem tu regem sacrificiorum crees? amplexus regni nomen, ut qui optimo iure rex Romae creatus sit, creatum se dicet.
인민이 그를 가장 정당한 권리로 선출된 감찰관으로서 선출한 것이 아니란 말이오? 그대 혼자만 특별하여 이 전례 없고 예외적인 권리가 적용되어야 한단 말이오?\n\n그렇다면 그대는 누구를 제사의 왕으로 임명하겠소? 그는 왕이라는 이름을 움켜쥐고, 마치 최고의 법적 권리를 가지고 로마의 왕으로 선출된 자처럼 자신이 왕으로 선출되었다고 주장할 것이오.
quem semestri dictatura, quem interregno quinque dierum contentum fore putes? quem clavi figendi aut ludorum causa dictatorem audacter crees? §9.34.13quam isti stolidos ac socordes videri creditis eos, qui intra vicesimum diem ingentibus rebus gestis dictatura se abdicaverunt aut qui vitio creati abierunt magistratu?
6개월 임기의 독재관직이나 5일간의 임시 집정관직에 누가 만족할 것이라 생각하오? 못 박기 의식이나 축제를 열기 위해 누구를 안심하고 독재관으로 선출하겠소?\n\n위대한 업적을 이루고도 20일 이내에 독재관직을 사임한 자들이나 선출 과정의 결함 때문에 정무관직에서 물러난 자들이, 그 사람의 눈에는 얼마나 어리석고 나태하게 보일 것이라고 여러분은 생각하십니까?\n\n내가 왜 옛일들을 일일이 열거해야 하겠소?
§9.34.14quid ego antiqua repetam? nuper intra decem annos C. Maenius dictator, quia, cum quaestiones severius, quam quibusdam potentibus tutum erat, exerceret, contagio eius, quod quaerebat ipse, criminis obiectata ab inimicis est, ut privatus obviam iret crimini, dictatura se abdicavit. §9.34.15nolo ego istam in te modestiam;
최근 10년 이내에도 독재관 가이우스 마에니우스는, 일부 유력자들에게 안전한 것보다 더 엄격하게 심문을 진행하던 중, 그가 직접 수사하던 바로 그 혐의의 오염이 정적들에 의해 자신에게 씌워지자, 사인으로서 그 혐의에 맞서기 위해 독재관직을 사임했소.\n\n나는 그대에게 그만한 겸손함을 요구하는 것이 아니오.
ne degeneraveris a familia imperiosissima et superbissima;
그대의 가장 전제적이고 오만한 가문으로부터 타락하지는 마시오.
non die, non hora citius, quam necesse est, magistratu abieris, modo ne excedas finitum tempus. §9.34.16satis est aut diem aut mensem censurae adicere? triennium, inquit, et sex menses ultra, quam licet Aemilia lege, censuram geram et solus geram. §9.34.17hoc quidem iam regno simile est.
필요한 시간보다 단 하루도, 단 한 시간도 일찍 관직에서 물러나지 마시오, 다만 제한된 시간만 넘기지 않는다면 말이오.\n\n감찰관 임기에 하루나 한 달을 더하는 것으로 충분하단 말이오? 그는 말하오. ‘나는 에밀리우스 법이 허용하는 것보다 3년 6개월을 더 감찰관으로 지낼 것이며, 게다가 홀로 지낼 것이다.’\n\n이것은 참으로 이미 군주제와 다름없소.
an collegam subrogabis, quem ne in demortui quidem locum subrogari fas est? §9.34.18paenitet enim, quod antiquissimum sollemne et solum ab ipso, cui fit, institutum deo ab nobilissimis antistitibus eius sacri ad servorum ministerium religiosus censor deduxisti, §9.34.19gens antiquior originibus urbis huius, hospitio deorum inmortalium sancta, propter te ac tuam censuram intra annum ab stirpe extincta est, nisi universam rem publicam eo nefario obstrinxeris, quod ominari etiam reformidat animus. §9.34.20urbs eo lustro capta est, quo demortuo C. Iulio censore L. Papirius Cursor, ne abiret magistratu, M. Cornelium Maluginensem collegam subrogavit. §9.34.21et quando modestior illius cupiditas fuit quam tua, Appi? nec solus nec ultra finitum lege tempus L. Papirius censuram gessit;
아니면 그대는 동료를 충원하겠다는 것이오? 사망한 자의 자리에조차 동료를 충원하는 것은 신법에 어긋나는 일인데 말이오.\n\n그대는 경건한 감찰관으로서, 가장 오래된 제례이자 제사를 받는 신 본인에 의해서만 제정된 유일한 의식을 그 신성한 제사의 가장 고귀한 사제들의 손에서 노예들의 봉사로 격하시킨 것에 대해 후회하고 있단 말인가?\n\n이 도시의 기원보다도 오래되었고 불멸의 신들과의 교제로 신성하게 여겨진 가문이 그대와 그대의 감찰관직 때문에 1년 만에 대가 끊겨 전멸해 버렸소. 만일 그대가 내 마음조차 예감하기를 두려워하는 그 사악한 죄로 국가 전체를 죈 것이 아니라면 말이오.\n\n로마 시는 바로 그 5년의 기간에 함락되었소. 당시 감찰관 가이우스 율리우스가 사망하자, 루키우스 파피리우스 쿠르소르가 정무관직에서 물러나지 않기 위해 마르쿠스 코르네리우스 말루기넨시스를 동료로 충원했던 바로 그 기간에 말이오.\n\n그리고 아피우스여, 그때 그 자의 탐욕이 그대의 탐욕보다 언제 더 온건했소? 루키우스 파피리우스는 홀로 감찰관직을 수행하지도 않았고, 법이 제한한 시간을 초과하지도 않았소.
tamen neminem invenit, qui se postea auctorem sequeretur;
그럼에도 그는 훗날 자신을 선례로 삼아 따르는 자를 아무도 보지 못했소.
omnes deinceps censores post mortem collegae se magistratu abdicarunt. §9.34.22te nec quod dies exiit censurae, nec quod collega magistratu abiit, nec lex nec pudor coercet: virtutem in superbia, in audacia, in contemptu deorum hominumque ponis.
그 이후의 모든 감찰관은 동료가 사망한 후 정무관직에서 사임했소.\n\n그대에게는 감찰관 임기가 끝난 것도, 동료가 정무관직에서 물러난 것도, 법도 수치심도 아무런 억제력이 되지 못하오.
§9.34.23ego te, Appi Claudi, pro istius magistratus maiestate ac verecundia, quem gessisti, non modo manu violatum, sed ne verbo quidem inclementiori a me appellatum vellem; §9.34.24sed et haec, quae adhuc egi, pervicacia tua et superbia coegit me loqui, et, nisi Aemiliae legi parueris, in vincula duci iubebo nec,
그대는 미덕을 오만과 대담함, 신들과 인간에 대한 경멸 속에 두고 있소.\n\n아피우스 클라우디우스여, 나는 그대가 지낸 저 정무관직의 위엄과 엄숙함을 생각하여 그대에게 손찌검을 하는 것은 물론이고, 나로부터 거친 말 한마디조차 듣지 않게 되기를 바랐소.\n\n그러나 내가 지금까지 행한 이 모든 발언은 그대의 완고함과 오만이 내게 말하도록 강요한 것이며, 만일 그대가 에밀리우스 법에 따르지 않는다면 나는 그대를 투옥하도록 명령할 것이오.
§9.34.25cum ita conparatum a maioribus sit, ut comitiis censoriis, nisi duo confecerint legitima suffragia, non renuntiato altero comitia differantur, ego te, qui solus censor creari non possis, solum censuram gerere patiar. ” §9.34.26haec taliaque cum dixisset, prendi censorem et in vincula duci iussit.
또한,\n\n선조들로부터 감찰관 선거에서 두 명이 법정 득표를 완료하지 못하면 한쪽의 당선을 선포하지 않은 채 선거를 연기하도록 제도가 마련되어 있는 이상, 나는 단독으로는 감찰관으로 선출될 수도 없는 그대가 단독으로 감찰관직을 수행하는 것을 허용할 수 없소.”\n\n그가 이와 같은 말을 마친 후, 감찰관을 체포하여 투옥하도록 명령했다.
adprobantibus sex tribunis actionem collegae tres appellanti Appio auxilio fuerunt;
여섯 명의 호민관이 동료의 조치에 찬성한 반면, 세 명은 항소하는 아피우스를 구원했다.
summaque invidia omnium ordinum solus censuram gessit.
그리하여 모든 계급의 극심한 원망 속에서 그는 홀로 감찰관직을 수행했다.