§7.11.1et hercule tanti ea ad universi belli eventum momenti dimicatio fuit, ut Gallorum exercitus proxima nocte relictis trepide castris in Tiburtem agrum atque inde, societate belli facta commeatuque benigne ab Tiburtibus adiutus, mox in Campaniam transierit.
실제로 이 결투는 전쟁 전체의 향방에 있어 매우 중대한 의미를 지닌 것이었기에, 갈리아인들의 군대는 다음 날 밤 서둘러 진영을 버리고 티부르 영토로 퇴각하였고, 그곳에서 티부르인들과 전쟁 동맹을 맺고 그들로부터 식량을 아낌없이 원조받은 뒤, 이내 캄파니아로 이동하였다.
§7.11.2ea fuit causa, cur proximo anno C. Poetelius Balbus consul, cum collegae eius M. Fabio Ambusto Hernici provincia evenisset, adversus Tiburtes iussu populi exercitum duceret.
그것이 다음 해에 집정관 가이우스 포에텔리우스 바르부스가 인민의 명령에 따라 티부르인들을 향해 군대를 이끌게 된 원인이었으며, 그의 동료 마르쿠스 파비우스 암부스투스에게는 헤르니키인들을 다루는 임무가 배정되어 있었다.
§7.11.3ad quorum auxilium cum Galli ex Campania redissent, foedae populationes in Labicano Tusculanoque et Albano agro haud dubie Tiburtibus ducibus sunt factae;
그들을 원조하기 위해 갈리아인들이 캄파니아에서 돌아오자, 라비쿠스, 투스쿨룸, 알바 영토에서 틀림없이 티부르인들의 인도 아래 참혹한 약탈이 자행되었다.
§7.11.4et, cum adversus Tiburtem hostem duce consule contenta res publica esset, Gallicus tumultus dictatorem creari coegit.
그리고 국가가 티부르인이라는 적에 맞서서는 집정관의 지휘만으로 충분하다고 여겼음에도 불구하고, 갈리아인들의 소요로 인해 독재관이 선출되기에 이르렀다.
creatus Q. Servilius Ahala T. Quinctium magistrum equitum dixit et ex auctoritate patrum, si prospere id bellum evenisset, ludos magnos vovit.
선출된 퀸투스 세르빌리우스 아할라는 티투스 퀸크티우스를 기병장관으로 임명하였고, 원로원의 권고에 따라 이 전쟁이 성공적으로 끝난다면 대제전을 열겠다고 서약하였다.
§7.11.5dictator, ad continendos proprio bello Tiburtes consulari exercitu iusso manere, omnes iuniores nullo detractante militiam sacramento adegit.
독재관은 티부르인들을 그들 자신의 전쟁에 묶어두기 위해 집정관의 군대에게 머무르도록 명령한 후, 모든 청년들에게 아무도 병역을 기피하지 않는 가운데 군사 서약을 시켰다.
§7.11.6pugnatum haud procul porta Collina est totius viribus urbis in conspectu parentum coniugumque ac liberorum, quae magna etiam absentibus hortamenta animi tum subiecta oculis simul verecundia misericordiaque militem accendebant.
콜리나 문에서 그리 멀지 않은 곳에서 도시 전체의 정예가 모여 전투가 치러졌는데, 이는 부모와 아내와 자식들이 지켜보는 앞이었다. 이들은 그 자리에 없을 때에도 마음의 커다란 격려가 되는 존재들이었으나, 그때는 눈앞에 마주하게 됨으로써 수치심과 연민으로 동시에 병사들을 불타오르게 만들었다.
§7.11.7magna utrimque edita caede avertitur tandem acies Gallorum.
양측에 큰 피해가 발생한 끝에 마침내 갈리아인들의 대열이 격퇴당했다.
fuga Tibur sicut arcem belli Gallici petunt;
그들은 패주하며 마치 티부르가 갈리아 전쟁의 요새인 양 그곳을 향해 달아났다.
palati a consule Poetelio haud procul Tibure excepti, egressis ad opem ferendam Tiburtibus simul cum iis intra portas conpelluntur.
흩어진 자들은 티부르에서 그리 멀지 않은 곳에서 집정관 포에텔리우스에게 사로잡혔고, 구원을 위해 밖으로 나온 티부르인들과 함께 그들 문 안쪽으로 몰려 들어갔다.
§7.11.8egregie cum ab dictatore tum ab consule res gesta est.
독재관과 집정관 모두에 의해 군사 작전이 훌륭하게 수행되었다.
et consul alter Fabius proeliis primum parvis, postremo una insigni pugna, cum hostes totis adorti copiis essent, Hernicos devincit.
그리고 다른 집정관 파비우스는 처음에는 작은 전투들로, 마지막에는 적들이 전군을 이끌고 습격해 왔을 때 치러진 단 한 번의 눈부신 전투로 헤르니키인들을 완전히 물리쳤다.
§7.11.9dictator consulibus in senatu et apud populum magnifice conlaudatis et suarum quoque rerum illis remisso honore dictatura se abdicavit.
독재관은 집정관들을 원로원과 인민 앞에서 대대적으로 찬양하고, 자신의 업적에 대한 영예 역시 그들에게 돌린 뒤 독재관 직에서 사임하였다.
Poetelius de Gallis Tiburtibusque geminum triumphum egit; Fabio satis visum, ut ovans urbem iniret.
포에텔리우스는 갈리아인들과 티부르인들을 물리친 공로로 이중 개선식을 거행하였으나, 파비우스에게는 소개선식으로 도성에 입성하는 것만으로 충분해 보였다.
inridere Poeteli triumphum Tiburtes:
티부르인들은 포에텔리우스의 개선식을 비웃었다.
§7.11.10ubi enim eum secum acie conflixisse? spectatores paucos fugae trepidationisque Gallorum extra portas egressos, postquam in se quoque fieri impetum viderint et sine discrimine obvios caedi, recepisse se intra urbem: eam rem triumpho dignam visam Romanis.
대체 그가 어디서 자신들과 대열을 맞추어 싸웠단 말인가? 갈리아인들의 패주와 공황을 구경하러 성문 밖으로 나갔던 소수의 사람들이, 자신들에게도 공격이 가해지고 눈앞에 마주치는 자들이 무차별적으로 살육당하는 것을 보고 성안으로 퇴각했을 뿐인데, 로마인들에게는 바로 그 일이 개선식을 치를 만한 가치가 있는 일로 보였다는 것이다.
§7.11.11ne nimis mirum magnumque censerent tumultum exciere in hostium portis, maiorem ipsos trepidationem ante moenia sua visuros.
적의 성문 앞에서 소란을 피운 것을 너무 대단하고 놀라운 일로 여기지 말지어다, 그들 자신이야말로 조만간 자기네 성벽 앞에서 더 큰 공황을 보게 될 터이니 말이다.