§5.45.1aequis iniquisque persuasum erat tantum bello virum neminem usquam ea tempestate esse.
우호적인 이들에게나 적대적인 이들에게나, 당시 전쟁에서 그토록 위대한 인물은 어디에도 없다는 사실이 확신되었다.
contione dimissa corpora curant intenti, quam mox signum daretur.
집회가 해산되자 그들은 신호가 언제 내릴지 손꼽아 기다리며 열심히 몸을 돌봤다.
quo dato primo silentio noctis ad portas Camillo praesto fuere. §5.45.2egressi haud procul urbe, sicut praedictum erat, castra Gallorum intuta neglectaque ab omni parte nacti cum ingenti clamore invadunt. §5.45.3nusquam proelium, omnibus locis caedes est;
신호가 떨어지자, 밤의 첫 침묵 속에서 그들은 성문 앞에 카밀루스를 맞이하기 위해 대기했다. 그들은 도시에서 멀지 않은 곳으로 나아가, 예고된 대로 모든 면에서 방비가 없고 소홀히 방치된 가울인들의 진영을 발견하고는 거대한 함성과 함께 습격했다. 어디에서도 전투는 없었고 모든 곳에서 도살이 자행되었다.
nuda corpora et soluta somno trucidantur.
벌거벗고 잠에 취해 풀어진 몸들이 도륙당했다.
extremos tamen pavor cubilibus suis excitos, quae aut unde vis esset, ignaros in fugam et quosdam in hostem ipsum inprovidos tulit.
그러나 외곽에 있던 이들은 공포에 질려 잠자리에서 일어났으나, 그것이 어떤 힘이며 어디서 온 것인지 알지 못한 채 도망치거나, 일부는 조심성 없이 적을 향해 곧장 달려들었다.
magna pars in agrum Antiatem delati excursione ab oppidanis in palatos facta circumveniuntur similis in agro Veienti Tuscorum facta strages est,
대다수는 안티움 영토로 흘러 들어갔으나, 흩어진 자들을 향해 그곳 주민들이 출격하면서 포위되었다.
§5.45.4qui urbis iam prope quadringentesimum annum vicinae, oppressae ab hoste invisitato, inaudito, adeo nihil miseriti sunt, ut in agrum Romanum eo tempore incursiones facerent plenique praedae Veios etiam praesidiumque, spem ultimam Romani nominis, in animo habuerint oppugnare. §5.45.5viderant eos milites Romani vagantes per agros et congregato agmine praedam prae se agentis et castra cernebant haud procul Veis posita.
이와 유사한 도살이 베이이 영토에서도 투스카인들을 상대로 일어났는데, 이들은 거의 사백 년 동안 이웃해 온 도시가 일찍이 보지도 듣지도 못한 적에게 짓밟히고 있음에도 전혀 동정하지 않았으며, 그리하여 그 시기에 로마 영토로 침입을 감행했고, 전리품을 가득 채운 채 로마라는 이름의 마지막 희망이었던 베이이와 그 수비대마저 공격하려는 마음을 품고 있었다. 로마 군사들은 그들이 들판을 배회하며 대열을 지어 전리품을 앞세고 몰고 가는 것을 보았고, 베이이에서 멀지 않은 곳에 쳐진 그들의 진영을 목격했다.
inde primum miseratio sui, §5.45.6deinde indignitas atque ex ea ira animos cepit: Etruscisne etiam, a quibus bellum Gallicum in se avertissent, ludibrio esse clades suas? vix temperavere animis,
이로부터 먼저 자신들의 처지에 대한 자조와 비애가 일었고, 뒤이어 분개와 그로부터 비롯된 분노가 그들의 마음을 사로잡았다. 가울인과의 전쟁을 자신들에게로 돌려 대역을 맡아 주었던 대상인 에트루리아인들에게조차 자신들의 재앙이 조롱거리가 되어야 한단 말인가?
§5.45.7quin extemplo impetum facerent; conpressi a Q. Caedicio centurione, quem sibimet ipsi praefecerant, rem in noctem sustinuere. §5.45.8tantum par Camillo defuit actor; cetera eodem ordine eodemque fortunae eventu gesta.
그들은 격해지는 마음을 억누르기가 거의 힘들었다. 당장 공격을 개시하지 않고는 못 배길 정도였으나, 자신들이 직접 지휘관으로 삼았던 백인대장 퀸투스 카에디키우스에 의해 제지되어, 행동을 밤까지 보류했다. 카밀루스에 비길 만한 지도자만이 없었을 뿐, 그 밖의 일들은 동일한 순서와 동일한 행운의 결과로 치러졌다.
quin etiam ducibus captivis, qui caedi nocturnae superfuerant, ad aliam manum Tuscorum ad salinas profecti nocte insequenti ex inproviso maiorem caedem edidere duplicique victoria orantes Veios redeunt.
게다가 야간 도살에서 살아남은 포로들을 길잡이 삼아, 이튿날 밤 염전 근처에 있던 투스카인들의 또 다른 부대를 향해 나아가 불시에 더 큰 도살을 감행했으며, 이중의 승리를 소리 높여 기뻐하며 베이이로 돌아왔다.