§41.24.1post hunc Archo, frater Xenarchi praetoris, ita disseruit: “difficilem orationem Callicrates et mihi et omnibus, qui ab eo dissentimus, fecit:
이 사람의 뒤를 이어 프라이토르인 크세나르쿠스의 형제 아르코가 다음과 같이 연설했다. “칼리크라테스는 저뿐만 아니라 그와 의견을 달리하는 우리 모두에게 연설을 어렵게 만들었습니다.
§41.24.2agendo enim Romanae societatis causam ipse temptarique et oppugnari dicendo, quam nemo neque temptat neque oppugnat, effecit, ut, qui ab se dissentiret, adversus Romanos dicere videretur.
왜냐하면 그가 스스로 로마와의 동맹이라는 대의를 옹호하고, 아무도 위협하거나 공격하지 않는 동맹이 위협받고 공격받고 있다고 주장함으로써, 자신과 의견을 달리하는 사람이 로마인들에 대항하여 말하는 것처럼 보이게 만들었기 때문입니다.
§41.24.3ac primum omnium, tamquam non hic nobiscum fuisset, sed aut ex curia populi Romani veniret aut regum arcanis interesset, omnia scit et nuntiat, quae occulte facta sunt.
그리고 무엇보다도 먼저, 마치 그가 우리와 함께 이곳에 있었던 것이 아니라 로마 인민의 원로원 에서 왔거나 왕들의 비밀회의에 참석이라도 했던 것처럼, 비밀리에 행해진 모든 일을 알고서 전하고 있습니다.
§41.24.4divinat etiam, quae futura fuerint, si Philippus vixisset, quid ita Perseus regni heres sit, quid parent Macedones, quid cogitent Romani.
그는 또한 필리포스가 살았더라면 일어났을 일들과, 페르세우스가 어째서 이토록 왕위의 후계자가 되었는지, 마케도니아인들이 무엇을 준비하고 있으며 로마인들이 무슨 생각을 하고 있는지까지 예언하고 있습니다.
§41.24.5nos autem, qui nec ob quam causam nec quem ad modum perierit Demetrius scimus, nec, quid Philippus, si vixisset, facturus fuerit, ad haec, quae palam geruntur, consilia nostra accommodare oportet.
하지만 데메트리오스가 어떤 이유로 어떻게 죽었는지도 모르고, 필리포스가 살았더라면 무엇을 하려 했을지도 모르는 우리로서는, 공개적으로 행해지고 있는 이 일들에 우리의 계획을 맞추는 것이 마땅합니다.
§41.24.6ac scimus Persea regno accepto regem a populo Romano appellatum; audimus legatos Romanos venisse ad regem Persea et eos benigne exceptos.
그리고 우리는 페르세우스가 왕위를 이어받은 후 로마 인민으로부터 왕이라 불렸음을 알고 있으며, 로마의 사절들이 페르세우스 왕에게 가서 친절하게 대접받았다는 것을 듣고 있습니다.
§41.24.7haec omnia pacis equidem signa esse iudico, non belli;
나는 실로 이 모든 것이 전쟁의 징후가 아니라 평화의 징후라고 판단합니다.
nec Romanos offendi posse, si ut bellum gerentes eos secuti sumus, nunc quoque pacis auctores sequamur.
또한 우리가 그들이 전쟁을 치를 때 그들을 따랐던 것처럼, 이제 평화의 추진자인 그들을 따른다고 해서 로마인들이 불쾌해할 리가 없습니다.
cur quidem nos inexpiabile omnium soli bellum adversus regnum Macedonum geramus, non video.
참으로 왜 우리만이 마케도니아 왕국에 대항해 온 인류 중에서 홀로 화해할 수 없는 전쟁을 치러야 하는지, 나는 이해할 수 없습니다.
§41.24.8opportuni propinquitate ipsa Macedoniae sumus? an infirmissimi omnium, tamquam, quos nuper subegit, Dolopes? immo contra ea vel viribus nostris, deum benignitate, vel regionis intervallo tuti.
우리가 마케도니아와 바로 인접해 있다는 이유로 위험에 처해 있는 것입니까? 아니면 그가 최근에 굴복시킨 돌로피아인들처럼 모든 이들 중에서 가장 약하단 말입니까? 오히려 그 반대로, 신들의 은혜 덕분인 우리의 힘에 의해서든, 혹은 지리적 거리 덕분이든 우리는 안전합니다.
§41.24.9sed simus aeque subiecti ac Thessali Aetolique: nihilo plus fidei auctoritatisque habemus adversus Romanos, qui semper socii atque amici fuimus, quam Aetoli, qui paulo ante hostes fuerunt?
하지만 우리가 테살리아인들이나 아이톨리아인들만큼이나 복속되어 있다고 가정해 봅시다. 언제나 동맹이자 친구였던 우리가, 조금 전까지 적이었던 아이톨리아인들보다 로마인들에게 신뢰와 권위를 조금도 더 가지지 못했단 말입니까?
§41.24.10quod Aetolis, quod Thessalis, quod Epirotis, omni denique Graeciae cum Macedonibus iuris est, idem et nobis sit.
아이톨리아인들, 테살리아인들, 에페이로스인들, 요컨대 온 그리스가 마케도니아인들과 가지는 것과 동일한 법적 권리가 우리에게도 있어야 합니다.
cur execrabilis ista nobis solis velut dissertio iuris humani est?
왜 우리만이 인간 공통의 법으로부터의 이탈이라고 할 만한, 저 저주받을 소외를 겪어야 한단 말입니까?
§41.24.11fecerit aliquid Philippus, cur adversus eum armatum et bellum gerentem hoc decerneremus;
필리포스가 무슨 일인가를 저질렀기에, 그가 무장하고 전쟁을 치르고 있을 때 우리가 그에 맞서 이러한 결정을 내렸던 것이라 칩시다.
quid Perseus, novus rex, omnis iniuriae insons, suo beneficio paternas simultates obliterans, meruit, cur soli omnium hostes ei simus?
하지만 모든 불의에 죄가 없으며, 자신의 호의로 아버지 대의 적대감을 지워버리려 하고 있는 새로운 왕 페르세우스가 무엇을 잘못했기에, 왜 우리만이 온 인류 중에서 그의 원수가 되어야 한단 말입니까?
§41.24.12quamquam et illud dicere poteram, tanta priorum Macedoniae regum merita erga nos fuisse, ut Philippi unius iniurias, si quae forte fuerunt, utique post mortem obliterent.
하지만 나는 마케도니아의 선대 왕들이 우리에게 베푼 공헌이 너무나 컸기에, 필리포스 한 사람의 불의가 만일 있었다 하더라도 그의 사후에는 당연히 지워져야 마땅하다고 말할 수도 있었을 것입니다.
§41.24.13non venit in mentem, cum exercitu Elatiae esset, triduum nos in concilio fuisse consultantis, utrum Romanos an Philippum sequeremur?
그가 군대를 이끌고 엘라테이아에 있을 때, 우리가 로마인들을 따를지 필리포스를 따를지를 두고 사흘 동안 민회에서 논의했던 일이 기억나지 않으십니까?
§41.24.14nihil metus praesens ab Romanis sententias nostras inclinarit: fuit certe tamen aliquid, quod tam longam deliberationem faceret;
로마인들에게서 오는 당장의 두려움이 우리의 의견을 기울게 만든 것은 결코 아니었습니다. 그럼에도 이토록 오랜 심의를 거치게 만든 무언가가 분명히 있었습니다.
idque erat vetusta coniunctio cum Macedonibus, vetera et magna in nos regum merita.
그것은 마케도니아인들과의 오래된 유대였으며, 왕들이 우리에게 베푼 오래되고 커다란 공헌이었습니다.
§41.24.15valeant et nunc eadem illa, non ut praecipue amici, sed ne praecipue inimici simus.
이제도 그것들이 동일하게 힘을 발휘해야 합니다. 특별한 친구가 되기 위해서가 아니라, 특별한 원수가 되지 않기 위해서입니다.
ne id, quod non agitur, Callicrates, simulaverimus agi.
칼리크라테스여, 논의되고 있지 않은 일을 논의되고 있는 것처럼 꾸며내지 맙시다.
nemo novae societatis aut novi foederis, quo nos temere inligemus, conscribendi est auctor;
우리가 무모하게 스스로를 얽매는 새로운 동맹이나 새로운 조약의 체결을 주장하는 사람은 아무도 없습니다.
§41.24.16sed commercium tantum iuris praebendi repetendique sit, ne interdictione finium nostrorum nos quoque terminis regni arceamus; ne servis nostris aliquo fugere liceat, quid hoc adversus Romana foedera est?
다만 법적 권리를 제공하고 청구할 수 있는 통상만을 인정하자는 것입니다. 우리의 영내 출입 금지로 인해 우리 역시 왕국의 국경에서 배제당하지 않도록, 우리의 노예들이 어딘가로 도망칠 수 없도록 하자는 것입니다. 이것이 로마와의 조약에 어떻게 위배된단 말입니까?
§41.24.17quid rem parvam et apertam magnam et suspectam facimus?
왜 사소하고 명백한 일을 중대하고 의심스러운 일로 만드십니까?
§41.24.18quid vanos tumultus ciemus? quid, ut ipsi locum adsentandi Romanis habeamus, suspectos alios et invisos efficimus? si bellum erit, ne Perseus quidem dubitat, quin Romanos secuturi simus;
왜 헛된 소란을 일으키십니까? 왜 우리 자신이 로마인들에게 아첨할 기회를 갖기 위해, 타인들을 의심스럽고 미움받는 존재로 만드십니까? 만일 전쟁이 일어난다면 우리가 로마인들을 따를 것임은 페르세우스 자신도 의심치 않습니다.
in pace, etiam si non finiuntur odia, intermittantur. ” §41.24.19cum iidem huic orationi, qui litteris regis adsensi erant, adsentirentur, indignatione principum, quod, quam rem ne legatione quidem dignam iudicasset Perseus, litteris paucorum versuum impetraret, decretum differtur.
평화 시에는 비록 증오가 완전히 끝나지 않더라도 잠시 쉬어두도록 합시다.” 왕의 서한에 동의했던 바로 그 사람들이 이 연설에도 동의했으나, 페르세우스가 사절을 보낼 가치조차 없다고 판단했던 사안을 겨우 몇 줄짜리 서한으로 얻어내려 하는 것에 대한 지도자들의 분개 때문에 결정은 연기되었다.
§41.24.20legati deinde postea missi ab rege, cum Megalopoli concilium esset, dataque opera est ab iis, qui offensionem apud Romanos timebant, ne admitterentur.
그 후 메갈로폴리스에서 민회가 열렸을 때 왕이 보낸 사절들이 도착했으나, 로마인들의 노여움을 살까 두려워하는 이들에 의해 그들이 용납되지 않도록 세심한 조치가 취해졌다.