Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §32.8.1-32.8.16

신임 집정관들의 속주 배정과 아탈로스 왕 사절의 청원

1770개 구절 중 1085번째 · 라틴어

요약

신임 집정관들의 취임에 따른 속주 배정과 병사 징집, 그리고 안티오코스 왕의 침공에 대비해 지원을 요청하는 아탈로스 왕 사절들의 청원과 이에 대한 원로원의 답변을 다룬다.

§32.8.1Sex. Aelius Paetus T. Quinctius Flamininus magistratu inito senatum in Capitolio cum habuissent, decreverunt patres, ut provincias Macedoniam atque Italiam consules compararent inter se sortirenturve; §32.8.2utri eorum Macedonia evenisset, in supplementum legionum tria milia militum Romanorum scriberet et trecentos equites, item sociorum Latini nominis quinque milia peditum, quingentos equites.
섹스투스 아일리우스 파이투스와 티투스 퀸크티우스 플라미니누스가 집정관직에 취임한 후 카피톨리움에서 원로원을 소집했을 때, 원로원 의원들은 집정관들이 마케도니아와 이탈리아 속주를 서로 조정하거나 추첨하여 분담하도록 의결했다. 그들 중 마케도니아가 배정된 자는 군단의 보충을 위해 로마 시민병 삼천 명과 기병 삼백 명을 징집하고, 마찬가지로 라티움 동맹의 보병 오천 명과 기병 오백 명을 징집해야 했다. 다른 집정관에게는 완전히 새로운 군대 전체가 배정되었다.
§32.8.3alteri consuli novus omnis exercitus decretus. L. Lentulo, prioris anni consuli, prorogatum imperium, vetitusque aut ipse provincia decedere prius aut veterem deducere exercitum, quam cum legionibus novis consul venisset. §32.8.4sortiti consules provincias;
전년도 집정관 루키우스 렌툴루스는 임페리움 지휘권이 연장되었으며, 신임 집정관이 새로운 군단을 이끌고 도착하기 전에는 스스로 속주를 떠나거나 이전 군대를 철수시키는 것이 금지되었다. 집정관들은 속주를 추첨하여 분담했다.
Aelio Italia, Quinctio Macedonia evenit.
아일리우스에게는 이탈리아가, 퀸크티우스에게는 마케도니아가 배정되었다. 프라이토르들도 추첨을 했다.
§32.8.5praetores L. Cornelius Merula urbanam, M. Claudius Siciliam, M. Porcius Sardiniam, C. §32.8.6Helvius Galliam est sortitus.
루키우스 코르넬리우스 메룰라가 도시 법무를, 마르쿠스 클라우디우스가 시킬리아를, 마르쿠스 포르키우스가 사르디니아를, 가이우스 헬비우스가 갈리아를 각각 배정받았다.
dilectus inde haberi est coeptus;
이어서 징집이 시작되었다.
nam praeter consulares exercitus praetoribus quoque iussi scribere milites erant, §32.8.7Marcello in Siciliam quattuor milia peditum socium et Latini nominis et trecentos equites, Catoni in Sardiniam ex eodem genere militum duo milia peditum, ducentos equites, §32.8.8ita ut ii praetores ambo, cum in provincias venissent, veteres dimitterent pedites equitesque. §32.8.9Attali deinde regis legatos in senatum consules introduxerunt.
왜냐하면 집정관들의 군대 외에 프라이토르들도 병사를 징집하도록 명령을 받았기 때문이다. 시킬리아로 가는 마르첼루스에게는 동맹국 및 라티움 동맹의 보병 사천 명과 기병 삼백 명이, 사르디니아로 가는 카토에게는 동일한 종류의 병사 중에서 보병 이천 명과 기병 이백 명이 배정되었고, 이는 이 두 프라이토르가 속주에 도착했을 때 기존의 보병과 기병을 제대시킨다는 조건하에 이루어졌다. 그 후 집정관들은 아탈로스 왕의 사절들을 원로원에 소개했다.
ii regem classe sua copiisque omnibus terra marique rem Romanam iuvare quaeque imperarent Romani consules, impigre atque oboedienter ad eam diem fecisse cum exposuissent, vereri dixerunt, §32.8.10ne id praestare ei per Antiochum regem ultra non liceret;
사절들은 왕이 자신의 함대와 모든 군대를 동원하여 육지와 바다에서 로마의 대업을 도왔으며, 로마 집정관들이 명령한 바를 오늘날까지 부지런하고 순종적으로 수행했음을 설명한 뒤, 다음을 두려워하고 있다고 말했다. 즉, 안티오코스 왕 때문에 더는 이 원조를 지속하는 것이 왕에게 허용되지 않을까 걱정된다는 것이었다.
vacuum namque praesidiis navalibus terrestribusque regnum Attali Antiochum invasisse. §32.8.11itaque Attalum orare patres conscriptos, si sua classi suaque opera uti ad Macedonicum bellum vellent, mitterent ipsi praesidium ad regnum eius tutandum; si id nollent, ipsum ad sua defendenda cum classe ac reliquis copiis redire paterentur. §32.8.12senatus legatis ita responderi iussit: quod rex Attalus classe copiisque aliis duces Romanos iuvisset, id gratum senatui esse; §32.8.13auxilia nec ipsos missuros Attalo adversus Antiochum, socium et amicum populi Romani, nec Attali auxilia retenturos ultra, quam regi commodum esset; §32.8.14semper populum Romanum alienis rebus arbitrio alieno usum; et principium et finem in potestatem ipsorum, qui ope sua velint adiutos Romanos, esse; §32.8.15legatos ad Antiochum missuros, qui nuntient Attali naviumque eius et militum opera adversus Philippum communem hostem uti populum Romanum; §32.8.16gratum eum facturum senatui, si regno Attali abstineat belloque absistat;
왜냐하면 안티오코스가 해상과 육상의 방어 군세가 비어 있는 아탈로스의 왕국을 침공했기 때문이다. 따라서 아탈로스는 의원들에게 청원하기를, 만일 로마인들이 마케도니아 전쟁에 그의 함대와 원조를 사용하고자 한다면 원로원 스스로가 그의 왕국을 보호할 수비대를 파견해 주기를 바라고, 만일 그것을 원치 않는다면 그가 자신의 영토를 방어하기 위해 함대와 나머지 군대를 이끌고 귀국할 수 있도록 허락해 주기를 바란다고 했다. 원로원은 사절들에게 다음과 같이 답변하도록 명령했다. 아탈로스 왕이 함대와 기타 군대로 로마의 장군들을 도왔던 점은 원로원으로서 감사히 생각하는 바이다. 로마인들 스스로도 로마 인민의 동맹이자 친구인 안티오코스 왕을 상대로 아탈로스에게 원군을 보내지는 않겠지만, 아탈로스의 원조 세력을 왕에게 편리한 시점 이상으로 붙잡아 두지도 않을 것이다. 로마 인민은 항상 타인의 자원을 타인의 의사에 따라 사용해 왔으며, 로마인들이 자신의 힘으로 도움을 받기를 원하는 당사자들의 권한에 그 원조의 시작과 끝이 달려 있다. 안티오코스에게 사절을 파견하여, 로마 인민이 공동의 적 필리포스에 맞서 아탈로스와 그의 선박 및 군대의 원조를 사용하고 있음을 통지할 것이다. 안티오코스가 아탈로스의 왕국에 대한 침범을 자제하고 전쟁을 멈춘다면, 그는 원로원에 기쁜 일을 행하게 되는 것이다.
aequum esse socios et amicos populi Romani reges inter se quoque ipsos pacem servare.
로마 인민의 동맹이자 친구인 왕들이 그들 사이에서도 평화를 유지하는 것은 당연한 일이다.

어휘·문법 주석

  1. §32.8.1compararent inter se sortirenturve — 미완료 접속법 compararent와 sortirentur는 주절의 역사적 완료 동사 decreverunt에 종속되는 ut절(간접 명령) 속에 위치한다. inter se comparare는 추첨을 통하지 않고 양자가 상호 합의 하에 담당 속주를 조정하고 결정하는 것을 의미한다.
  2. §32.8.2utri eorum Macedonia evenisset — 과거완료 접속법 evenisset는 원로원 결의 내용을 나타내는 간접 화법의 종속절(관계절)에 쓰인 것으로, 직접 화법의 직설법 미래완료에 해당한다.
  3. §32.8.6iussi scribere milites erant — 수동태 동사 iussi erant(명령을 받았다)에 능동 부정사 scribere(징집하는 것)가 보어로 이어지는 대인 수동 구문이다. 능동 부정사의 목적어로 milites가 놓여 있어, 주어인 프라이토르들이 '병사들을 징집하도록 명령받았다'는 구조가 된다.
  4. §32.8.10ne id praestare ei per Antiochum regem ultra non liceret — 우려를 나타내는 동사 vereri(두려워하다)에 의해 유도되는 ne ... non 구문이다. '...하지 않을까 두려워하다'(that ... not)라는 뜻으로, 이중 부정이 아니라 전체적으로 '안티오코스 왕 때문에 왕에게 이것(지원)을 제공하는 것이 더 이상 허용되지 않을까 우려한다'는 염려를 나타낸다.
  5. §32.8.14principium et finem in potestatem ipsorum — 로마의 전통적인 외교 태도를 보여주는 대목이다. principium et finem(시작과 끝)은 앞 절의 '타인의 지원을 이용하는 것'을 가리키며, ipsorum(그들 자신)은 관계대명사 qui의 선행사로서 로마를 원조하는 동맹국 측을 지칭한다. 지원의 결정권은 지원을 제공하는 쪽에 달려 있다는 논리를 제시한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §32.8.1-32.8.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.8.1-32.8.16

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.